Kryeministri i Pakistanit, Shehbaz Sharif, kërkoi mbrëmjen e së martës nga presidenti amerikan Donald Trump që të zgjasë afatin që i ka dhënë Iranit me dy javë. Ai gjithashtu i kërkoi Teheranit që të hapë Ngushticën e Hormuzit për të njëjtën periudhë.
Sharif tha në një postim në platformën X:
“Që diplomacia të ketë një mundësi… i kërkoj sinqerisht presidentit Trump të zgjasë afatin për dy javë. Po ashtu, Pakistani u kërkon sinqerisht vëllezërve iranianë që të hapin Ngushticën e Hormuzit për dy javë si një gjest vullneti të mirë.”
Në reagim të menjëhershëm, faqja amerikane “Axios” citoi zëdhënësen e Shtëpisë së Bardhë, Karoline Leavitt, e cila tha se Trump është informuar për propozimin pakistanez lidhur me Iranin dhe se do të ketë një përgjigje.
Nga ana tjetër, një zyrtar i lartë iranian i tha agjencisë Reuters se Teherani po e shqyrton pozitivisht kërkesën e Pakistanit për një armëpushim dyjavor.
Përpjekje intensive diplomatike
Në orët e fundit para skadimit të afatit të vendosur nga Trump për Iranin, po përshpejtohen përpjekjet diplomatike dhe ndërmjetësimet mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit.
Afati përfundon mbrëmjen e së martës sipas kohës lokale amerikane, nëse nuk arrihet një marrëveshje që përfshin pranimin e kërkesave amerikane për përfundimin e luftës.
Pakistani po luan një rol qendror si ndërmjetës kryesor në shkëmbimin e propozimeve mes dy palëve.
Dy burime pakistaneze i thanë Reuters se përpjekjet për të lehtësuar zhvillimin e bisedimeve mes SHBA-së dhe Iranit vazhdojnë ende.
Një burim sigurie pakistanez tha:
“Ne jemi në kontakt me iranianët. Ata kohët e fundit kanë treguar fleksibilitet për t’iu bashkuar bisedimeve, por në të njëjtën kohë vazhdojnë të insistojnë në kushte paraprake për çdo negociatë.”
Ai shtoi se Islamabadi po përpiqet ta bindë Iranin të hyjë në bisedime pa kushte paraprake.
Rreziku i përshkallëzimit
Një nga burimet tha për Reuters se sulmi i Iranit gjatë natës ndaj objekteve industriale saudite të lidhura me kompani amerikane mund të rrezikojë bisedimet.
Ai shtoi se negociatat do të dështojnë nëse Arabia Saudite i përgjigjet sulmit, duke paralajmëruar se një reagim i tillë mund ta tërheqë Pakistanin në konflikt për shkak të marrëveshjeve të mbrojtjes me Riadin.
Një burim tjetër tha se Irani “po qëndron në buzë të greminës” dhe se tre apo katër orët e ardhshme janë vendimtare për fatin e dialogut.
Ndërkohë, ambasadori iranian në Islamabad, Reza Amiri Moghadam, shkroi në platformën X:
“Përpjekjet pozitive dhe konstruktive të Pakistanit për të ndalur luftën po hyjnë në një fazë shumë delikate”, pa dhënë detaje të tjera.
Qëndrimi iranian dhe kushtet e tij
Një burim i lartë iranian i tha Reuters se Teherani ka refuzuar një propozim për armëpushim të përkohshëm dhe se bisedimet për një paqe të qëndrueshme nuk do të fillojnë derisa:
• SHBA dhe Izraeli të ndalojnë bombardimet
• të ofrojnë garanci për mosrifillimin e luftës
• dhe të paraqesin kompensime për dëmet
Reuters raportoi gjithashtu se Irani dhe SHBA vazhdojnë shkëmbimin e mesazheve përmes Pakistanit, por Teherani nuk do të tregojë fleksibilitet për sa kohë që Uashingtoni kërkon “dorëzim nën presion”.
Burimi paralajmëroi se nëse situata del jashtë kontrollit, aleatët e Iranit mund të mbyllin edhe Ngushticën Bab el-Mandeb.
Qëndrimi amerikan
Sipas një zyrtari të lartë amerikan të cituar nga Wall Street Journal:
• Trump është ende i gatshëm të shqyrtojë një zgjidhje diplomatike
• por nuk pret domosdoshmërisht që ajo të realizohet
• dhe synon të vazhdojë politikën e presionit maksimal ndaj Iranit
Ai shtoi se deklaratat publike të Trumpit synojnë të tregojnë vendosmërinë e tij, ndërsa ende nuk është marrë një vendim për veprimet e mundshme nëse nuk arrihet marrëveshje.
A ka ende shpresë për marrëveshje?
Gazeta iraniane “Tehran Times” raportoi se kanalet diplomatike dhe bisedimet indirekte me SHBA-në nuk janë mbyllur.
Ndërsa rrjeti “MS Now” citoi diplomatë që thanë se mundësia për arritjen e një marrëveshjeje para përfundimit të afatit është e vogël dhe dallimet mbeten të mëdha.
Faqja “Axios” raportoi se ka njëfarë progresi në negociata, por arritja e një marrëveshjeje para skadimit të afatit mbetet e vështirë.
Sipas burimeve:
• përgjigjja e Iranit ishte “relativisht inkurajuese”
• dhe propozimi i fundit ishte “më i mirë se sa pritej”, edhe pse jo i mjaftueshëm
Ndërmjetësit po ushtrojnë presion të madh dhe bisedimet po vazhdojnë intensivisht deri në momentin e fundit.
Orët vendimtare dhe kërcënimet
Zëvendëspresidenti amerikan J.D. Vance deklaroi se SHBA beson se është ende e mundur të merret një përgjigje nga Irani para përfundimit të afatit.
Ai paralajmëroi se SHBA ka “mjete” që nuk i ka përdorur ende dhe shprehu shpresën që negociatat ta shmangin përdorimin e tyre.
Ai shtoi se:
• SHBA ka arritur në masë të madhe objektivat ushtarake
• dhe orët e ardhshme do të jenë vendimtare me negociata intensive
Më herët, Trump kishte kërcënuar se do të bombardojë ura, centrale energjie dhe infrastrukturë civile në Iran, duke synuar ta “shkatërrojë plotësisht” dhe ta kthejë vendin në “epokën e gurit”.
Madje, ai deklaroi:
“Një qytetërim i tërë do të zhduket sonte dhe nuk do të kthehet më kurrë.”
Ky kërcënim lidhet me përfundimin e afatit në orën 20:00 sipas kohës lindore të SHBA-së (03:00 të mëngjesit sipas kohës së Mekës).
Në anën tjetër, Garda Revolucionare iraniane paralajmëroi se nëse shënjestrohet infrastruktura në Iran, do të ndërmarrë veprime që do t’i “privojnë Shtetet e Bashkuara dhe aleatët e tyre nga nafta dhe gazi në rajon për vite me radhë”.
Burimi: Al Jazeera + agjenci ndërkombëtare
