Autor: J.D. Vance
Zhanri: Kujtime / Sociologji / Letërsi bashkëkohore amerikane
*Përmbledhje*:
“Hillbilly Elegy” është një rrëfim i fuqishëm autobiografik dhe shoqëror që eksploron jetën e klasës punëtore të bardhë në rajonin e Appalachia-s në Shtetet e Bashkuara – një zonë e varfër dhe e lënë pas dore nga zhvillimi ekonomik dhe politik.
Autori, J.D. Vance, tregon historinë e fëmijërisë së tij të trazuar mes varfërisë, dhunës familjare, varësisë nga droga dhe pasigurisë emocionale, në një familje që përpiqet të mbijetojë mes vështirësive. Ai u rrit në qytetin Middletown të Ohajos, por rrënjët e familjes së tij janë në Jackson, Kentucky — një vend ku tradita, krenaria dhe vuajtja bashkëjetojnë.
Përmes vendosmërisë dhe mbështetjes së gjyshes së tij (“Mamaw”), Vance arrin të thyejë ciklin e mjerimit: shërben në Marinë, përfundon studimet universitare dhe diplomohet në Fakultetin e Drejtësisë në Yale, duke u bërë simbol i mobilitetit social dhe i shpresës për ndryshim.
*Thelbi i librit:*
Libri është më shumë se një autobiografi; ai është një analizë sociokulturore e Amerikës së harruar – asaj që ndodhet përtej qyteteve të mëdha dhe dritave të metropoleve. Vance argumenton se problemet e kësaj klase – papunësia, varësia nga ndihmat shtetërore, shthurja familjare – nuk janë vetëm ekonomike, por edhe kulturore e shpirtërore.
Autori ndan bindjen se shpresa dhe përpjekja individuale janë po aq të rëndësishme sa edhe politikat publike, duke ofruar një perspektivë të rrallë për realitetin amerikan që shumë shpesh mbetet i padukshëm.
*Mes tjerash aty është edhe ky tekst:*
“Unë isha një nga ato fëmijë me një të ardhme të zymtë. I biri i një burri pothuajse të panjohur, Don Bowman, dhe i një gruaje që do të doja kurrë të mos e kisha njohur, e varur nga droga.
Nëna ime kalonte nga një lidhje tek tjetra, duke ndryshuar partnerët çdo disa muaj.
Pas një nate të dhunshme të mbushur me alkool, gjyshja ime i tha gjyshit se do ta vriste nëse do të kthehej në shtëpi i dehur. Një javë më vonë, ai u kthye sërish i dehur dhe u shtri mbi divan. Pa një fjalë, gjyshja mori një shishe benzinë, e derdhi mbi trupin e tij dhe ndezi një fishekzjarr që e hodhi mbi gjoksin e tij. Kur flakët e rrethuan, vajza e tyre njëmbëdhjetëvjeçare vrapoi për ta shuar zjarrin dhe për ta shpëtuar. Gjyshi shpëtoi me fat nga incidenti, duke pësuar vetëm djegie të lehta.”
*Temat kryesore:*
• Varfëria dhe humbja e identitetit kulturor në Amerikën e brendshme
• Trauma familjare dhe ndikimi i saj brez pas brezi
• Edukimi si rrugëdalje nga cikli i pashpresë
• Ndikimi i krenarisë, moralit dhe përgjegjësisë personale
*Mesazhi kryesor*:
“Hillbilly Elegy” është një elegji për një kulturë në rënie, por edhe një thirrje për reflektim mbi përgjegjësinë, qëndrueshmërinë dhe shpresën njerëzore. Ai na kujton se çdo shoqëri ka pjesët e saj të harruara – dhe se për t’i kuptuar krizat moderne, duhet të kuptojmë së pari njeriun e zakonshëm.
*Rreth autorit:*
James David (J.D.) Vance lindi më 2 gusht 1984 në Middletown, Ohio. Ai është shkrimtar, jurist dhe politikan amerikan, aktualisht nënkryetar i Shteteve të. Pasi shërbeu në Marinë gjatë luftës në Irak, përfundoi studimet në Ohio State University dhe më pas në Yale Law School.
“Hillbilly Elegy”, botuar në vitin 2016, u bë një bestseller ndërkombëtar dhe më vonë u përshtat në një film të prodhuar nga Netflix, me regji të Ron Howard.
