Me emrin e Allahut, Mëshiruesit, Mëshirëplotit
Pyetja: Cili është gjykimi fetar për lënien e të burgosurve palestinezë të neglizhuar në burgjet e okupimit dhe për nënshkrimin e marrëveshjeve që heqin dorë nga lirimi i tyre? Dhe cili është detyrimi ynë – si sundimtarë dhe si popull – ndaj të burgosurve?
Përgjigjja: Falënderimi i takon Allahut, Zotit të botëve. Salavatet dhe selamet qofshin mbi më fisnikun e të dërguarve, mbi familjen dhe shokët e tij. E më pas:
Së pari: Gjykimi për lirimin e të burgosurve palestinezë
Lirimi i të burgosurve nga burgjet e armiqve është një detyrim individual dhe i menjëhershëm (farz ajn) për të gjithë umetin islam (sundimtarë e popull, ushtri e shoqëri).
Omeri رضي الله عنه ka thënë:
“Që të shpëtoj një burrë musliman nga duart e jobesimtarëve është më e dashur për mua sesa i gjithë Gadishulli Arabik.”[1]
Kjo bëhet edhe më e rëndësishme kur dimë se ka shumë gra muslimane të burgosura te sionistët.
Ibën Nexhimi رحمه الله ka thënë në veprën El-Bahrur-Raik (5/79):
“Në El-Bezzazijje thuhet: Nëse një grua muslimane robërohet në Lindje, atëherë është detyrë për banorët e Perëndimit ta shpëtojnë nga robëria.”
Shpëtimi i të burgosurve është ndër detyrimet më të mëdha dhe obligimet më të forta në Sheriatin Islam. Nuk lejohet vonesa apo neglizhenca në këtë çështje.
Për këtë flasin qartë argumentet nga Kurani, Suneti, konsensusi i dijetarëve dhe rregullat juridike islame.
Së pari: Nga Kurani Fisnik
1.
Allahu i Madhëruar e bëri ndihmën ndaj të shtypurve dhe lirimin e të burgosurve arsye të ligjshme për xhihad dhe mobilizim, ndërsa i qortoi ata që neglizhojnë këtë detyrë.
Allahu thotë:
“E ç’keni që nuk luftoni në rrugën e Allahut dhe për të shtypurit prej burrave, grave dhe fëmijëve, të cilët thonë: ‘Zoti ynë! Nxirrna nga ky vend, banorët e të cilit janë zullumqarë, dhe na cakto prej Teje një mbrojtës e një ndihmës.’”
(En-Nisa, 75)
2.
Allahu e bëri të detyrueshme ndihmën ndaj besimtarëve që kërkojnë mbështetje për shkak të fesë, robërisë apo padrejtësisë.
Allahu thotë:
“Nëse ata kërkojnë ndihmën tuaj për çështjen e fesë, atëherë ju e keni për detyrë t’i ndihmoni.”
(El-Enfal, 72)
Së dyti: Nga Suneti i Pejgamberit ﷺ
1. Urdhri i qartë për lirimin e të burgosurve
Nga Ebu Musa el-Esh’ariu رضي الله عنه transmetohet se Pejgamberi ﷺ ka thënë:
“Ushqeni të uriturin, vizitoni të sëmurin dhe lironi të burgosurin.”
(Transmeton Buhariu)
Fjala “el-ani” në gjuhën arabe nënkupton të burgosurin.
2. Shenjtëria e muslimanit dhe detyrimi për ta ndihmuar
Nga Abdullah ibën Omeri رضي الله عنه transmetohet se Pejgamberi ﷺ ka thënë:
“Muslimani është vëlla i muslimanit; nuk i bën padrejtësi dhe nuk e dorëzon atë.”
(Buhariu dhe Muslimi)
Kuptimi i fjalës “nuk e dorëzon” është se nuk e lë në duart e armiqve kur ka mundësi ta ndihmojë dhe ta shpëtojë.
Së treti: Konsensusi i dijetarëve
Dijetarët e Islamit, të hershëm dhe të vonshëm, nga të gjitha medhhebet, janë pajtuar se është detyrim të lirohen të burgosurit me pasuri, me jetë dhe me çdo mjet të mundshëm.
Madje kanë deklaruar se, nëse është e nevojshme, duhet të shpenzohen të gjitha pasuritë e muslimanëve për lirimin e tyre.
Në Hashijetu Ibën Abidin thuhet:
“Shpengimi i të burgosurve është detyrim mbi muslimanët. Nëse në Bejtul-Mal nuk ka pasuri, atëherë bëhet detyrim mbi të gjithë muslimanët t’i lirojnë me pasuritë dhe jetët e tyre.”
Imam Ibën Arabi el-Malikij رحمه الله thotë:
“Nëse ata janë të burgosur e të dobët, atëherë kujdesi ndaj tyre mbetet detyrim dhe ndihma ndaj tyre është obligim me trupat tanë, derisa të mos mbetet asnjë sy që fle pa dalë për t’i shpëtuar, nëse kemi mundësi numerike; ose të japim të gjitha pasuritë tona për lirimin e tyre, derisa të mos i mbetet askujt asnjë dirhem. Ky është konsensus.”
Imam Kurtubiu رحمه الله thotë:
“Lirimi i të burgosurve është detyrim mbi të gjithë muslimanët, qoftë me luftë apo me pasuri; dhe kjo është më e detyrueshme sesa ushqimi i të uriturit dhe veshja e të zhveshurit.”
Imam Neveviu رحمه الله ka thënë:
“Kur armiku hyn në vendin tonë ose burgos një musliman, luftimi i armikut për lirimin e tij bëhet detyrim individual për banorët e atij vendi dhe për ata që ndodhen afër tyre.”
Shejhul-Islam Ibën Tejmije رحمه الله ka thënë:
“Lirimi i të burgosurve është ndër detyrimet më të mëdha, ndërsa shpenzimi i pasurive të vakëfit dhe të tjera për këtë qëllim është ndër veprat më të mëdha të afrimit tek Allahu.”
Së katërti: Rregullat juridike dhe objektivat e Sheriatit
1. Rregulli:
“Ajo pa të cilën nuk përmbushet një detyrim, bëhet vetë detyrim.”
Ruajtja e jetës, fesë dhe nderit të muslimanit të burgosur është detyrim i prerë.
Meqë kjo nuk mund të realizohet përderisa ai mbetet nën shtypjen dhe torturat e burgut, atëherë çdo mjet që çon në lirimin e tij – si shkëmbimi i të burgosurve, presioni politik, shpenzimi i pasurisë apo veprimi ushtarak – bëhet detyrim sipas mundësisë.
2. Rregulli:
“Pranohet një dëm i veçantë për të larguar një dëm të përgjithshëm.”
Burgosja e mijëra burrave dhe grave palestineze është një dëm i madh që prek nderin, sigurinë dhe dinjitetin e umetit.
Prandaj umeti duhet të përballojë pasojat dhe presionet ekonomike, politike e ushtarake për ta larguar këtë padrejtësi.
Së dyti: Detyrimi i umetit dhe sundimtarëve ndaj të burgosurve të Palestinës
Ky detyrim ndahet në dy nivele kryesore:
1. Detyrimi i sundimtarëve, pushtetarëve dhe ushtrive
Sundimtarët dhe sistemet politike të botës islame janë të parët që ngarkohen me këtë detyrë, sepse ata posedojnë mjetet e forcës dhe politikës.
A)
Shpëtimi me forcë dhe armë, duke përballuar armikun, duke lëvizur ushtritë, duke mbështetur rezistencën palestineze dhe duke e ndihmuar atë me të gjitha mjetet e mundshme për të arritur marrëveshje shkëmbimi të nderuara që kthejnë të burgosurit dhe të burgosurat pavarësisht vullnetit të okupatorit.
B)
Presioni politik dhe diplomatik përmes përdorimit të kartave ekonomike dhe politike, si:
* ndërprerja e marrëdhënieve,
* tërheqja e ambasadorëve,
* kërcënimi me dëmtimin e interesave të përbashkëta,
me qëllim detyrimin e okupatorit të lirojë të burgosurit dhe të ndalojë shkeljet e rënda ndaj tyre.
C)
Krijimi i fondeve të qëndrueshme financiare për:
* mbështetjen e familjeve të të burgosurve,
* sigurimin e një jete dinjitoze për fëmijët e tyre,
* rehabilitimin e të liruarve.
2. Detyrimi i umetit, popujve dhe institucioneve
A)
Përgatitja fizike dhe morale dhe fitimi i fuqisë në të gjitha format e saj për t’u përballur me këtë armik zullumqar dhe për të liruar të burgosurit.
Kjo bazohet në fjalën e Allahut:
“Përgatitni kundër tyre sa të mundeni prej force.”
B)
Mbështetja mediatike dhe juridike:
* mbajtja gjallë e çështjes së të burgosurve në vetëdijen e brezave,
* ngritja e saj në forumet ndërkombëtare,
* ndjekja e drejtuesve të burgjeve dhe hetuesve në gjykatat ndërkombëtare,
* kërkimi i ndëshkimit të tyre.
C)
Mbështetja financiare e vazhdueshme:
Dhënia e zekatit dhe sadakasë për familjet e të burgosurve.
Pejgamberi ﷺ ka thënë:
“Kush kujdeset mirë për familjen e një luftëtari ose të burgosuri gjatë mungesës së tij, është sikur ka marrë pjesë vetë në luftë.”
D)
Lutja dhe kunuti:
Kjo është shkalla më e ulët e besimit dhe minimumi i detyrimit.
Muslimanët duhet të luten vazhdimisht në namazet dhe vetmitë e tyre që Allahu t’u japë qëndrueshmëri dhe lirim të shpejtë të burgosurve.
Përmbledhja e fetvasë
Qëndrimi i qoftë edhe një të burgosuri palestinez në burgjet e okupimit, ndërkohë që umeti dhe sundimtarët e tij kanë mundësi ta lirojnë – qoftë duke shpenzuar pasuri, duke ndërprerë marrëdhënie apo duke hyrë në luftë – përbën një mëkat të madh që bie mbi të gjithë umetin.
Përgjegjësia dhe mëkati bëhen edhe më të rënda për sundimtarët dhe zyrtarët që posedojnë mjetet e presionit dhe ndryshimit, por nuk i përdorin ato.
Allahu është Dhuruesi i suksesit.
Allahu e di më së miri.
Data: 16 Dhul-Hixhxhe 1447 h.
Që përkon me: 2 qershor 2026.
⸻
[1] Transmetuar nga Ibën Ebi Shejbe në El-Musannef, Libri i Xhihadit, kapitulli mbi shpengimin e të burgosurve.
