Ndoshta pas një dështimi apo një privimi fshihet një mëshirë dhe butësi hyjnore, madje një shpëtim i madh.
Allahu i Lartësuar thotë:
“Mundet që ju ta urreni diçka, ndërkohë që ajo është e mirë për ju.”
(El-Bekare: 216)
Sa shumë herë ia ndalon Allahu robit të Tij diçka që ai e do, por në atë ndalim ka kujdes, mëshirë dhe mbrojtje që robi nuk i sheh në atë çast.
Mëshira dhe butësia hyjnore shfaqen shpesh në formë të fshehtë: privimi kthehet në shpëtim nga një sprovë, në largim nga një fatkeqësi më e madhe, ose në pastrim të shpirtit.
Kjo është një nga shtyllat më të rëndësishme të kënaqjes me kaderin (përcaktimin hyjnor): kur besimtari e kupton se ajo që iu mohua, ishte në të vërtetë prej kushteve të shpëtimit dhe shëndetit të tij shpirtëror apo të jetës së tij të përtejme.
Njeriu, kur përjeton dështim ose privohet nga diçka që e ka dëshiruar me gjithë zemër, ndjenja e parë që e pushton është zhgënjimi, ndoshta dëshpërimi, madje ndjenja e padrejtësisë ose pafuqisë.
Por ky është vetëm aspekti i dukshëm i përvojës – sipërfaqja që e sheh syri.
Ai mendon, me një mendim të keq ndaj Zotit të tij, se Zoti e ka braktisur, ndërkohë që në fakt dora e Tij e mëshirshme e ruante nga pasojat e asaj që e dëshironte, por që në thelb do t’i sillte dëm.
Shpirti njerëzor priret të lidhë vlerën e vet me atë që arrin ose nuk arrin ta fitojë, sikur suksesi apo pasuria të ishin pasqyra e vetme e qenies së tij.
Por e vërteta më e thellë është se dështimi, ndonjëherë, është ridorëzim i shpirtit në drejtimin e duhur – është jetë e re, mundësi për ta rishkruar kuptimin e lumturisë dhe të vlerës, për ta shkëputur zemrën nga gjërat e përkohshme dhe të brishta.
Privimi, në këtë kuptim, mund të jetë një mjet mbrojtës i pavetëdijshëm, që e largon njeriun nga lidhja me atë që mund ta shkatërronte, ta dobësonte apo ta prishte në mënyrë të fshehtë.
Shpesh koha e tregon se ajo që sot na duket humbje, në të vërtetë ishte shpëtim nga një dhimbje më e madhe.
Në një hadith të saktë, Profeti ﷺ ka thënë:
“Allahu i Lartësuar e mbron robin e Tij besimtar nga dynjaja ndërsa e do atë,
ashtu siç e mbroni ju të sëmurin tuaj nga ushqimi dhe pija që i bëjnë dëm.”
(Transmetuar nga Imam Ahmedi)
Allahu mund t’ia ndalojë robit të Tij diçka që njerëzit e shohin si mirësi apo begati, por tek Ai, ajo ndalesë është ruajtje, mëshirë dhe përzgjedhje.
Ashtu siç mjeku ndalon pacientin nga uji që mund ta dëmtojë, po ashtu Zoti i mbron miqtë e Tij nga joshjet e kësaj bote që mund t’u sëmurin zemrën.
Privimi i besimtarit nuk është shenjë zemërimi, por butësi e fshehtë, pastrim që i ngre gradën, dhe zgjedhje për atë që është më e dobishme për të në dynja dhe në ahiret.
Ibn Tejmije thotë, duke përmendur një fjalë të trashëguar nga Musai në librin Ez-Zuhd të Imamit Ahmed:
“Unë i largoj miqtë e Mi nga rehatia e kësaj bote, ashtu siç bariu i kujdesshëm i largon devetë e tij nga kullotat e rrezikshme.
Dhe i mbaj larg nga jeta e butë e saj, ashtu siç i largon bariu devetë nga vendet me sëmundje.
Nuk e bëj këtë ngaqë janë të pavlerë për Mua, por që të arrijnë plotësisht pjesën e nderit që kam përgatitur për ta — të paprekur nga dëmet e dynjasë dhe të pashuar nga epshi.
Sepse shërimi i të sëmurit është vetëm në largimin e sëmundjes.”
Allahu i Lartësuar thotë gjithashtu:
“Asnjë fatkeqësi nuk ju godet as në tokë e as në vetet tuaja, përveçse është e shkruar në një libër para se ta sjellim në ekzistencë.
Kjo është e lehtë për Allahun,
që të mos dëshpëroheni për atë që ju ka ikur dhe të mos gëzoheni tepër për atë që ju është dhënë.
Allahu nuk e do çdo mendjemadh e mburravec.”
(El-Hadid: 22–23)
Ibn Kethiri shpjegon:
“Allahu ju njofton se çdo gjë është e ditur dhe e përcaktuar prej Tij përpara se të ndodhë,
që të kuptoni se ajo që ju goditi s’kishte si t’ju shmangej, dhe ajo që s’ju ndodhi, s’kishte si t’ju prekte.
Mos u dëshpëroni për atë që ju ka ikur, sepse po të ishte e caktuar, do të kishte ndodhur.
Ikrime ka thënë: çdo njeri gëzohet dhe trishtohet, por bëjeni gëzimin falënderim dhe trishtimin durim.”
Pra, dështimi ose privimi nuk është gjithmonë ndëshkim, por shpesh është mëshirë e fshehtë.
Allahu mbyll një derë sepse pas saj fshihet një sprovë në fe, një zhytje në dynja, ose një shkatërrim moral që robi nuk e njeh, por Zoti i tij e di.
Ai, i Buti dhe i Dituri, e ruan, e edukon dhe e mbron sepse e do.
Këtu shfaqet besimi i vërtetë: njeriu kupton se nuk mund ta perceptojë menjëherë urtësinë hyjnore, por ajo do t’i zbulohet më vonë, ndërsa Zoti i ruan shpërblimin në ahiret.
Besimtari e kujton se në dështimin e tij fshihet mëshirë, në privim fshihet urtësi.
Kjo bindje e çliron shpirtin nga grackat e shejtanit, nga mendimet e errëta dhe nga fundosja në dhimbje të gjata.
Siguria se privimi mund të jetë shpëtim e kthen energjinë e dëshpërimit në fuqi dorëzimi dhe paqeje, duke i dhënë shëndet psikik.
Shpirti qetësohet kur kupton se nuk është lënë në mëshirë të rastësisë, por është nën kujdesin e një Zoti të Urtë, të Ditur dhe të Mëshirshëm.
Ky kuptim nuk është thjesht një mësim i urtë, por thelbi i besimit dhe i mendimit të mirë ndaj Zotit.
Ai bëhet një parim i rrënjosur në shpirt, që të bën të kuptosh se ajo që të mungon, mund të jetë dhurata më e madhe që të është fshehur —
sepse mungesa e saj është vetë butësia e Zotit.
Prandaj kujto gjithmonë:
Ta shpëtosh fenë është dhurata më e madhe që ekziston — më e vlefshme se çdo fitim i kësaj bote, qoftë ai në gjëra apo në njerëz.
Dr. Aid Ed-Deuserij
