Famëkeqi Guantanamo shënon 25-vjetorin e ndërtimit, jo si një kapitull i mbyllur i historisë, por si një plagë që vazhdon të mbetet hapur. Ai që dikur u shit si “burgu i domosdoshëm” për terroristët më të rrezikshëm në botë, sot po transformohet në një qendër masive paraburgimi për emigrantët.

Kjo metamorfozë nuk është thjesht një ndryshim destinacioni, por një vazhdimësi e turpshme e shpërfilljes së të drejtave të njeriut në atë që quhet “baza e turpit”. Që nga viti 2002, kur të burgosurit e parë mbërritën me uniformat e tyre ikonike portokalli, Guantanamo ka qenë sinonim i abuzimit skandaloz.

Gati tetëqind persona kaluan nëpër këtë “vrimë të zezë” juridike, shumica pa akuza dhe pa gjyq. Rasti i Abu Zubaydah, i cili mbetet “i burgosur përgjithmonë” pa asnjë dënim zyrtar, është dëshmia më e pastër e dështimit të sistemit amerikan.

Aty u praktikuan teknika të “marrjes në pyetje të përforcuar” – një eufemizëm për torturat si mbytja e simuluar (waterboarding) dhe dhuna psikologjike – që lanë gjurmë të pashlyeshme te të burgosurit, duke i çuar drejt një plakjeje të parakohshme dhe paqëndrueshmërisë mendore.

Sot, nën administratën Trump, ky burg po merr një trajtë të re. Plani për të strehuar deri në tridhjetë mijë emigrantë brenda bazës ushtarake është një kthesë rrëqethëse. Nga një laborator torture për të dyshuarit e terrorizmit, Guantanamo po kthehet në një kamp pritjeje për njerëzit që kërkojnë një jetë më të mirë.

Ky tranzicion ngre pyetje serioze etike: Si mund të përdoret një vend i njohur për abuzime sistematike si një strehë për familje, gra dhe fëmijë? Organizatat si ACLU kanë paditur administratën, duke argumentuar se dërgimi i emigrantëve në një territor të izoluar si Kuba është jo vetëm i pajustifikuar, por edhe një barrë financiare e jashtëzakonshme.

Me kosto që arrijnë deri në njëqind mijë dollarë për emigrant, ky projekt duket më shumë si një mjet ndëshkimi sesa një zgjidhje logjistike. Në çerek shekulli ekzistencë, Guantanamo ka dëshmuar se kur një shtet krijon hapësira jashtë ligjit, ato hapësira rrallëherë mbyllen; ato thjesht ndryshojnë emrin.

Duke kaluar nga një burg për “terroristët” në një kamp për refugjatët, kjo bazë mbetet një monument i dështimit të shtetit të së drejtës, duke na kujtuar se abuzimet skandaloze mund të riciklohen nën petka të reja politike, por njolla mbetet po aq e zezë./tesheshi.com/