Bankat komerciale – Ekonomia Islame

Më të lexuarat

Ky seksion propozon mekanizma alternativë për zëvendësimin e interesit në transaksionet bankare brenda vendit. Eliminimi i plotë i interesit nga transaksionet e tregtisë ndërkombëtare nuk mund të arrihet vetëm me përpjekjet e një shteti të vetëm. Megjithatë, duhet ndërmarrë masa për të minimizuar elementin e interesit edhe në këto lloj transaksionesh.

Në kuadër të sistemit të ri, bankat mund të ofrojnë financim mbi bazën e Pjesëmarrjes në Fitim dhe Humbje (PLS) për investime fikse në industri për ato palë që mbajnë llogari të audituara nga kontabilistë të çertifikuar. Palët që nuk i kanë llogaritë e audituara mund të përfshihen në skema si qira me të drejtë blerjeje (hire-purchase), Bai Muaxhxhal ose lizing. Ndërsa për palët më të vogla, që mund të mos jenë në gjendje të mbajnë llogari të rregullta, financimi mund të bëhet përmes skemave me normë të zakonshme kthimi, qira me të drejtë blerjeje ose Bai Muaxhxhal.

Gjithashtu, bankat mund të hartojnë vetë projekte të reja, individualisht ose në bashkëpunim me ndërmjetës financiarë jo-bankarë. Pajisjet dhe makineritë e nevojshme për këto projekte mund të financohen mbi bazën e sistemit të ankandit të investimit (Investment Auctioning).

Sipas këtij sistemi të ri, marrëveshjet e financimit do të parashikojnë që bankat të monitorojnë performancën reale të projekteve që kanë financuar, me qëllim mbrojtjen e interesave të tyre.

Financimi i investimeve fikse industriale që aktualisht bëhet përmes financimeve të përkohshme (bridge financing), të bazuara në teknikën e garancisë rezervë (stand-by underwriting), nuk është në përputhje me Sheriatin dhe duhet të zëvendësohet me teknikën e garancisë me angazhim të plotë (firm commitment underwriting). Meqenëse kjo teknikë nuk lejohet nga Ligji për Shoqëritë Tregtare (Companies Act), nevojitet ndryshimi i këtij ligji për ta bërë të mundur përdorimin e saj.

Financimi përmes obligacioneve (debenture financing) mund të zëvendësohet me emetimin e një titulli të ri korporativ të quajtur Çertifikatë Pjesëmarrjeje me Afat (Participation Term Certificate – PTC).

Kërkesat për kapital qarkullues të industrisë, të cilat aktualisht mbulohen përmes kredisë në para të gatshme (cash credit), overdraft-eve, huave të kërkuara (demand loans) dhe diskontimit të faturave, mund të përmbushen, me përjashtim të rastit të diskontimit të faturave, përmes skemës PLS në rastet kur firmat mbajnë llogari të rregullta dhe kanë marrëdhënie të qëndrueshme me bankën financuese. Në raste të tjera, financimi mund të jepet përmes skemave me normë të zakonshme kthimi ose Bai Muxhxhal. Sa i përket diskontimit të faturave, Këshilli ka rekomanduar një procedurë të veçantë për ta bërë këtë lloj financimi në përputhje me Sheriatin.

Financimi i bujqësisë dhe sektorëve të tjerë nga bankat komerciale – në përputhje me Sheriatin

Gjatë ofrimit të financimit afatshkurtër për fermerët, bankat komerciale duhet të bëjnë dallimin midis atyre që kultivojnë sipërfaqe deri në nivelin e mbijetesës dhe atyre që kultivojnë mbi këtë nivel. Fermerët me sipërfaqe mbijetese mund të marrin ndihmë në të holla ose në produkte, pa asnjë tarifë, përmes një Skeme të Veçantë të Kredisë” (Special Loans Facility). Këto kredi duhet të jepen nga fonde që bankat i mbledhin në baza pa interes. Nëse këto fonde nuk janë të mjaftueshme, qeveria mund t’u japë subvencione bankave për këto kredi, në bazë të normës mesatare të fitimit të bankave komerciale për periudhën përkatëse.

Për fermerët që zotërojnë më shumë tokë se niveli i mbijetesës, financimi afatshkurtër mund të bëhet nëpërmjet skemave Bai Muaxhxhal ose Bai Salam.

Financimi afatmesëm dhe afatgjatë kërkohet për blerjen dhe mirëmbajtjen e pajisjeve bujqësore, hapjen e puseve, instalimin e puseve me presion (tubewells), zhvillimin e tokës, ndërtimin e objekteve për ruajtje, fermat e shpendëve, qumështit etj. Zëvendësimi i interesit me një formë të vetme financimi që të jetë në përputhje me Sheriatin nuk është i mundur për sektorin bujqësor. Prandaj, për qëllime të ndryshme duhet të përdoren metoda të ndryshme alternative.

Në sistemin e ri, tregtarët e vegjël që nuk janë në gjendje të mbajnë llogari mund të financohen përmes Bai Muaxhxhal ose Skemës së Veçantë të Kredisë”, duke përdorur burime të mbledhura pa interes. Nëse këto burime nuk mjaftojnë, qeveria mund të japë subvencione për këto kredi, bazuar në normën mesatare të fitimit të bankave për periudhën përkatëse.

Për financimin bankar të sektorit të tregtisë nëpërmjet kredisë në para të gatshme, overdraft-it, huave të kërkuara dhe diskontimit të faturave, mund të zbatohen të njëjtat rregulla si ato të rekomanduara për financimin e kapitalit qarkullues në industri. Në rastin e hapjes së letrave të kreditit, bankat mund të marrin komision për shërbimin e ofruar dhe nuk janë të detyruara të ndajnë fitimin apo humbjen me klientin.

Për financimin e ndërtimit të banesave nga individët, bankat komerciale mund të ndjekin të njëjtin sistem të rekomanduar nga Këshilli në raportin e mëparshëm dhe që tashmë zbatohet nga Korporata për Financimin e Ndërtimit të Banesave (House Building Finance Corporation). Financimi i kompanive të ndërtimit, si për investime fikse, ashtu edhe për kapital qarkullues, duhet të bëhet rreptësisht mbi bazën e Pjesëmarrjes në Fitim dhe Humbje (PLS).

Bankat mund të financojnë blerjen e kamionëve, autobusëve, taksive, furgonëve, dhe veturave private përmes skemave hire-purchase ose Bai Muaxhxhal.

Me përjashtim të sektorit të shërbimeve, ku bankat mund të përdorin cilëndo nga metodat alternative të lejueshme nga Sheriati, PLS mbetet baza më e përshtatshme për financimin e sektorëve të tjerë. Për raste kur kërkohet financim për blerje të pajisjeve kapitale dhe makinerive, mund të përdoren edhe teknikat e Bai Muaxhxhal ose Ankandit të Investimeve (Investment Auctioning).

Bankat zakonisht nuk mund të ofrojnë asnjë huazim personal. Megjithatë, mund të ofrohen huaja pa interes për financimin e shpenzimeve arsimore për studentët e dalluar. Blerja e pajisjeve të konsumit nën kushte ekonomike të arsyeshme mund të financohet nëpërmjet aranzhimeve Bai Muaxhxhal ose “hire-purchase” në një shkallë të kufizuar. Huazimet personale në zona të goditura nga fatkeqësitë mund të ofrohen nga qeveria nga Fondi Federal i Zakatit.

Për të shmangur çdo efekt negativ mbi besimin e depozitorëve dhe mobilizimin e depozitave nga bankat, depozitat në periudhën e shkurtër kalimtare mund të pranohen nga bankat sipas bazës ekzistuese.

Sistemi i ri do të ofrojë kthim variabël për depozitat e kursimeve dhe ato me afat në bazë të fitimeve/humbjeve të bankave.

Emërtimi i depozitave si dhe rregullat dhe procedurat që rregullojnë funksionimin e llogarive të depozitave duhet të mbeten të pandryshuara për momentin për të shmangur mundësinë e konfuzionit. Megjithatë, disa ndryshime në terminologjinë bankare mund të jenë të dobishme për të krijuar një ndjenjë të ndryshimit radikal në sistem. Bankat duhet të vazhdojnë të kenë të drejtën e plotë në lidhje me përdorimin e burimeve të depozitave. Qeveria mund të vazhdojë të ofrojë garanci për depozitat e bankave komerciale të nacionalizuara për një periudhë kalimtare të shkurtër pas kalimit të depozitave në sistemin e ri.

Për të shmangur zhvendosjet e shpeshta të depozitave nga bankat me fitim më të ulët në bankat me fitim më të lartë, normat e kthimit për depozitat mbajtur në bankat komerciale të nacionalizuara duhet të bëhen të njëjta duke bashkuar fitimet e tyre për shpërndarje midis depozitorëve.

Transaksionet ndërbankare mund të kryhen nën rregullat PLS.

Ndihma financiare e Bankës Shtetërore për bankat komerciale nën skemat e saj të ndryshme të rifinancimit, si dhe ato për të përballuar mungesat e përkohshme të likuiditetit, mund të ofrohet zakonisht nën rregullat PLS.

Operacionet e degëve të huaja të bankave pakistaneze, depozitat e monedhave të huaja të mbajtura në bankat komerciale në Pakistan dhe disa transaksione të tjera të bankave me banka të huaja do të vazhdojnë të kryhen mbi bazën e interesit. Megjithatë, për të shmangur bashkimin e të ardhurave nga interesi dhe ato pa interes, administrimi i degëve të huaja të bankave komerciale pakistaneze mund t’i ngarkohet një Korporate të veçantë, të cilës duhet të transferohen gjithashtu depozitat e monedhave të huaja të mbajtura në bankat komerciale. Kjo Korporatë nuk duhet të pranojë depozita lokale.

Huazimet e bankave komerciale për punonjësit e tyre mund të jenë në përputhje me linjat e sugjeruara për punonjësit e Bankës Shtetërore.

 

- Advertisement -spot_img

Më tepër

Të fundit