Bai Muaxhxhal – Ekonomia Islame

Më të lexuarat

Bai Muaxhxhal mund të përkufizohet si një shitje në të cilën çmimi i produktit të përfshirë paguhet me vonesë, ose me një shumë të vetme pas një kohe të caktuar, ose me këste. Ky sistem mund të ketë përdorim të madh në financimin e nevojave aktuale për inpute në industri dhe bujqësi, si dhe në financimin e tregtisë së brendshme dhe asaj të jashtme.

Për shembull, nëse kostoja aktuale për një thes plehu për bankën është 50 rupi, banka mund ta shesë atë përmes agjentit të saj te fermerët që kanë nevojë për financim bankar me çmimin 55 rupia, me kusht që pagesa të kryhet pas një periudhe të rënë dakord. Banka, megjithatë, do t’i paguajë 50 rupi agjentit të saj para ose menjëherë pas dorëzimit të plehut nga ana e agjentit sipas udhëzimeve të saj.

Mekanizmi i mundshëm në rastin e tregtisë së brendshme ose asaj të jashtme mund të funksionojë sipas modelit të mëposhtëm: Një firmë tregtare ka nevojë për financim nga një bankë për të blerë apo importuar një mall nga një shitës ose prodhues vendas, apo nga një eksportues i huaj. Në vend që banka të diskontojë një faturë ose të japë një hua, ajo – në bazë të një marrëveshjeje me firmën përkatëse – mund ta blejë apo ta importojë vetë mallin në emër të saj dhe më pas t’ia shesë firmës me një çmim të rënë dakord paraprakisht, i cili përfshin një shtesë (marzh fitimi të arsyeshëm) mbi çmimin e blerjes. Pagesa nga ana e firmës do t’i bëhet bankës pas kalimit të periudhës së dakorduar.

Edhe pse për të qenë në përputhje me Sheriatin është e domosdoshme që malli i shitur të kalojë në pronësinë e bankës përpara se t’i dorëzohet palës tjetër, mjafton që furnizuesi nga i cili banka e ka blerë artikullin ta vërë atë mënjanë për bankën dhe ta dorëzojë te çdo person i autorizuar nga banka për këtë qëllim – përfshirë edhe vetë blerësin e artikullit në fjalë.

Ky sistem rekomandohet për shkak të thjeshtësisë relative që ofron dhe mundësisë për një fitim të caktuar për bankat, pa rrezikun e ndarjes së humbjeve të mundshme, përveç në rastet e falimentimit ose mospagesës nga ana e blerësit. Megjithatë, edhe pse kjo mënyrë financimi kuptohet se është e lejueshme sipas Sheriatit, nuk do të ishte e këshillueshme që të përdoret në mënyrë të gjerë ose pa kriter, për shkak të rrezikut që ajo mund të hapë një derë të pasme për veprime të bazuara në interes.

Për këtë arsye, duhet të parashikohen masa mbrojtëse që ta kufizojnë përdorimin e këtij instrumenti vetëm në raste të paevitueshme. Gjithashtu, përqindja e shtesës mbi çmimin e blerjes duhet të rregullohet në mënyrë të rreptë, për të shmangur veprimet e papërgjegjshme dhe rrezikun që interesi të rikthehet nën një formë tjetër të kamufluar.

Banka Qendrore (p.sh. Banka e Shtetit) mund të përcaktojë dhe të rishikojë herë pas here nën-sektorët apo artikujt për të cilët bankat mund të ofrojnë financim sipas marrëveshjeve të Bai Muaxhxhal. Ajo gjithashtu mund të përcaktojë kufijtë e marzhit të fitimit, qoftë në mënyrë të përgjithshme, qoftë veçmas për çdo nën-sektor apo artikull, dhe mund të vendosë kufizime të tjera që konsiderohen të nevojshme për të shmangur shfaqjen e praktikave të dëmshme ose të padrejta.

- Advertisement -spot_img

Më tepër

Të fundit