Dështimi i provuar ushtarak amerikan përballë një vendi që as osmanët nuk e morrën dot në pesë shekuj
Sulmet ajrore iraniane që nga fillimi i luftës kanë dëmtuar ose shkatërruar të paktën 228 objekte dhe pjesë të pajisjeve ushtarake në bazat amerikane në të gjithë Lindjen e Mesme.
Një analizë e imazheve satelitore të kryera nga Washington Post tregoi se hangarë, konvikte, depo karburanti, avionë dhe sisteme kyçe radarësh dhe anti-ajrore u goditën.
Shkalla e shkatërrimit është pakrahasueshëm më e madhe se ajo që qeveria amerikane ka pranuar publikisht deri më tani.
Për shkak të kërcënimit të vazhdueshëm nga ajri, disa baza amerikane janë bërë shumë të rrezikshme për të qëndruar, kështu që komandantët tërhoqën shumicën e njerëzve jashtë rrezes së raketave iraniane në fillim të luftës.
Që nga fillimi i konfliktit në fund të shkurtit, shtatë ushtarë janë vrarë në sulme ndaj objekteve amerikane në rajon – gjashtë në Kuvajt dhe një në Arabinë Saudite – dhe më shumë se 400 janë plagosur, ka konfirmuar ushtria amerikane.
Ndërsa shumica e të plagosurve janë rikthyer shpejt në detyrë, të paktën 12 ushtarë janë plagosur rëndë, thanë zyrtarët amerikanë në kushte anonimiteti.
Imazhet satelitore të Lindjes së Mesme janë aktualisht jashtëzakonisht të vështira për t’u marrë.
Dy ofruesit më të mëdhenj komercialë, Vantor dhe Planet, kanë përmbushur një kërkesë nga klienti i tyre më i madh, qeveria amerikane, për të kufizuar, vonuar ose ndaluar plotësisht publikimin e imazheve nga rajoni ndërsa lufta është duke vazhduar.
Bllokada, e vendosur në javën e dytë të konfliktit, e ka bërë të pamundur vlerësimin e pavarur të sulmeve iraniane.
Megjithatë, agjencitë shtetërore iraniane kanë postuar rregullisht imazhe satelitore me rezolucion të lartë në mediat sociale që nga fillimi për të vërtetuar dëmin e shkaktuar ndaj objektivave amerikane.
Gazeta Washington Post analizoi më shumë se 100 imazhe të tilla dhe konfirmoi vërtetësinë e 109 prej tyre, duke i krahasuar ato me ato nga sistemi evropian Copernicus dhe arkivat e disponueshme të kompanisë Planet. Ata nuk gjetën prova që iranianët kishin manipuluar fotot.
Në total, analiza zbuloi 217 objekte të shkatërruara ose të dëmtuara dhe 11 pjesë të pajisjeve ushtarake në deri në 15 baza ushtarake amerikane në rajon.
Ekspertët arrijnë në përfundimin se amerikanët i nënvlerësuan rëndë aftësitë e Iranit, nuk arritën të përshtateshin me luftën moderne me dronë dhe i lanë bazat të pambrojtura.
“Sulmet iraniane ishin tepër të sakta. Nuk ka kratere askund që do të tregonin humbje”, thotë koloneli në pension i Marinës Amerikane dhe këshilltari i Qendrës për Studime Strategjike dhe Ndërkombëtare Mark Cancian.
Gazeta Washington Post zbuloi më parë se Rusia i dha Iranit inteligjencë për sulme ndaj forcave amerikane.
Fotografitë tregojnë se sulmet shkatërruan konvikte, hangarë dhe depo të shumta në më shumë se gjysmën e bazave amerikane të përfshira në analizë.
“Iranianët shënjestruan qëllimisht ndërtesat që strehonin njerëz për të shkaktuar viktima masive. Ata nuk goditën vetëm pajisjet, naftën dhe infrastrukturën, por shënjestruan edhe objektiva të butë – palestra, kafene dhe konvikte”, ipas William Goodhind, një studiues me projektin Contested Ground.
U goditën gjithashtu qendra satelitore në Bazën Ajrore Al-Udeid në Katar, pjesë të sistemit të mbrojtjes ajrore Patriot në Bahrein dhe Kuvajt, një termocentral në Kampin Buehring në Kuvajt dhe pesë objekte të magazinimit të karburantit. Më shumë se gjysma e dëmeve u raportua në bazën e Flotës së 5-të në Bahrein dhe tre baza në Kuvajt.
Zyrtarët amerikanë dyshojnë se bazat në Bahrein dhe Kuvajt u dëmtuan kaq keq sepse këto vende i lejuan amerikanët të nisnin sulme sulmuese nga territori i tyre, duke përfshirë përdorimin e sistemeve të fuqishme të raketave HIMARS.
Ekspertët bien dakord se cenueshmëria e Amerikës është rezultat i disa gabimeve kryesore.
Kelly Grieco e Qendrës Stimson thotë se SHBA-të nënvlerësuan njohuritë e Iranit për planimetrinë e infrastrukturës amerikane. Përveç kësaj, sistemet amerikane dhe izraelite të mbrojtjes ajrore janë tashmë të lodhura në mënyrë të rrezikshme.
Sipas vlerësimeve, ushtria amerikane qëlloi të paktën 190 raketa THAAD dhe 1,060 raketa interceptuese Patriot midis fundit të shkurtit dhe fillimit të prillit, duke përdorur më shumë se 40 përqind të rezervave të saj të paraluftës.
“Ata bëjnë një punë të shkëlqyer në rrëzimin e raketave, por kostoja e raketave të shpenzuara është e madhe”, shpjegon analisti ushtarak britanik Justin Bronk.
Përveç kësaj, ushtria nuk ka qenë në gjendje të mbrohet nga sulmet vetëvrasëse me dronë, një mësim që duhet ta kishte nxjerrë nga lufta në Ukrainë.
Një problem i veçantë është mungesa e bunkerëve për të mbrojtur ushtarët dhe pajisjet. Për shembull, qendra e komandës në Kuvajt, ku gjashtë amerikanë u vranë në një sulm me dronë iranianë, nuk kishte pothuajse asnjë mbrojtje ajrore.
Në Arabinë Saudite, një aeroplan me vlerë qindra miliona dollarë u shkatërrua sepse ishte parkuar vazhdimisht në të njëjtin vend të pambrojtur.
Komanda Qendrore e SHBA-së (CENTCOM) refuzoi të komentonte konkretisht mbi gjetjet, duke thënë vetëm se vlerësimet e dëmeve ishin “komplekse dhe ndonjëherë mashtruese”.
Megjithatë, një zyrtar amerikan pranoi se dëmi në selinë e Flotës së 5-të ishte “i gjerë” dhe se komanda kryesore ishte zhvendosur tashmë në një bazë në Florida. Nuk ka gjasa që ushtria të “kthehet në normalitet së shpejti”.
“Kemi kaluar nga epoka e padukshmërisë në një kohë kur e gjithë fusha e betejës është plotësisht transparente. Kemi përshtypjen se duhet të sulmojmë, por për momentin vetëm po mbrohemi me tërbim rreth këtyre bazave”, tha oficeri i pensionuar i forcave ajrore Maximilian Bremer. /tesheshi.com/
