Falënderimi i takon Allahut, paqja dhe bekimet e Tij qofshin mbi të Dërguarin e Allahut, mbi familjen e tij, shokët e tij dhe mbi këdo që pason rrugën e tij. E më tej:
Një paqartësi (shubhe) dhe përgjigjja ndaj saj: A lejohet gëzimi për shkak të shkatërrimit të “shtypësit që i atribuohet Islamit” në duart e kaurit?
Pyetja: Disa njerëz thonë: “Rregulli i zmbrapsjes së shtypësit përmes një shtypësi tjetër vlen vetëm mes dy palëve kaurë. Ndërsa, nëse njëra palë është muslimane dhe tjetra kaurre, nuk u lejohet muslimanëve të gëzohen për shkatërrimin e muslimanit, pavarësisht çfarë ka bërë ai, sepse paprekshmëria e muslimanit mbetet në fuqi.” Si i jepet përgjigje kësaj paqartësie?
Përgjigjja, me suksesin që vjen prej Allahut: Kjo çështje bën pjesë në ato tema ku emocionet përzihen me faktet sheriatike dhe ku pasiguria shtohet kur nuk saktësohet pika e gjykimit (manat). Përgjigjja e saktë kërkon një shtjellim të hollësishëm të disa dallimeve thelbësore:
Dallimi mes “origjinës së Islamit”, me të cilën vërtetohet paprekshmëria e muslimanit, dhe “cilësisë së padrejtësisë dhe tiranisë”, e cila kërkon ndëshkimin hyjnor.
Dallimi mes gëzimit për vdekjen e muslimanit për hir të personit të tij dhe gëzimit për “zhdukjen e padrejtësisë dhe thyerjen e fuqisë së tij”, që ndërpret dëmin ndaj të shtypurve.
Dallimi mes “miqësimit të kaurit” (el-mualat), që është i ndaluar fetarisht, dhe “njohjes së ligjeve të Allahut” në ndeshjen mes shtypësve.
Së pari: Dallimi mes “paprekshmërisë së gjakut” dhe “thyerjes së fuqisë së padrejtësisë”
Parimi bazë në Sheriat është se gjaku i muslimanit është i paprekshëm (ma’sum), dhe kjo paprekshmëri është ndër qëllimet më të larta të fesë për ruajtjen e jetës. Megjithatë, kjo nuk nënkupton arsyetimin e padrejtësisë, as nuk kërkon pikëllimin për vazhdimësinë e tiranisë nëse pronari i saj është një musliman agresor. Kur muslimani tejkalon kufijtë, derdh gjak dhe shkatërron vendet, detyra sheriatike është ndalimi i tij nga padrejtësia dhe zmbrapsja e agresionit të tij.
Pejgamberi ﷺ e ka vërtetuar këtë parim duke thënë:
«انصُرْ أَخاكَ ظَالِمًا أَو مَظْلُومًا»، قَالُوا: يَا رَسُولَ اللَّهِ! نَنْصُرُهُ مَظْلُومًا فَكَيْفَ نَنْصُرُهُ ظَالِمًا ؟ قالَ: «تَمْنَعُهُ مِنَ الظُّلْمِ»
“Ndihmoje vëllain tënd, qoftë shtypës (dhalim) apo i shtypur (madhlum).” Thanë: “O i Dërguari i Allahut, e ndihmojmë kur është i shtypur, po si ta ndihmojmë kur është shtypës?” Tha: “Ta ndalosh atë nga padrejtësia (shtypja).” [Buhariu]
Qëllimi i ndihmës ndaj shtypësit këtu është zmbrapsja e tij, jo fuqizimi i tij. Nëse ndalimi i shtypësit nuk arrihet veçse përmes zhdukjes së forcës së tij ose thyerjes së pushtetit të tij, atëherë gëzimi për këtë nuk është gëzim për vdekjen e një muslimani si individ, por është gëzim për thyerjen e makinerisë së agresionit.
Së dyti: Dallimi mes gëzimit për vdekjen e muslimanit dhe gëzimit për zhdukjen e padrejtësisë
Në parim, muslimani nuk dëshiron asgjësimin e tjetrit vetëm për shkak të përkatësisë në Islam, sepse lidhja e besimit kërkon ruajtjen e origjinës së vëllazërisë. Mirëpo, gëzimi për ndërprerjen e padrejtësisë dhe largimin e dëmit prej muslimanëve është diçka tjetër. Qëllimi në këtë rast është zhdukja e agresionit, largimi i sprovës dhe kursimi i gjakut, e jo dëshira për hakmarrje përmes vdekjes si të tillë. Për këtë arsye, tekstet fetare e lidhin çlirimin me zhdukjen e shtypësve, siç thuhet në duanë e Pejgamberit ﷺ:
«اللَّهُمَّ ! مُنْزِلَ الكِتَابِ ، وَمُجْرِيَ السَّحَابِ ، وَهَازِمَ الأَحْزَابِ اهْزِمْهُمْ وَانْصُرْنَا عَلَيْهِمْ»
“O Allah, Shpallësi i Librit, Lëvizësi i reve, Mposhtësi i aleancave, mposhti ata dhe na ndihmo kundër tyre!”
Besimtari mund të pendohet — në parim — për humbjen e një veteje që dëshmon Shehadetin, por në të njëjtën kohë ai gëzohet për zhdukjen e padrejtësisë, sepse Sheriati balancon mes paprekshmërisë së gjakut dhe largimit të agresionit prej njerëzve.
Së treti: Ligji i Allahut në nxitjen e shtypësve kundër njëri-tjetrit
Një nga ligjet hyjnore është që Allahu nxit disa shtypës kundër disa të tjerëve si ndëshkim për atë që kanë vepruar. Allahu i Madhëruar thotë:
{وَكَذَلِكَ نُوَلَّى بَعْضَ الظَّالِمِينَ بَعْضًا بِمَا كَانُوا يَكْسِبُونَ}
“Dhe kështu, Ne i bëjmë shtypësit miq (ose sundues) të njëri-tjetrit për shkak të asaj që kanë vepruar.” [El-En’am: 129]
Besimtari nuk shikon identitetin e vrasësit aq sa shikon largimin e padrejtësisë; Allahu hakmerret për të shtypurit me drejtësinë e Tij, pa marrë parasysh identitetin e atij përmes të cilit vjen ndëshkimi.
Së katërti: Dallimi mes miqësimit të kaurit dhe njohjes së ligjeve të Allahut
Një nga gabimet e shpeshta është përzierja mes “miqësimit të kaurëve” dhe “njohjes së ligjeve të Allahut” në ndeshjen mes shtypësve.
Miqësimi është i ndaluar:
{وَمَن يَتَوَلَّهُم مِّنكُمْ فَإِنَّهُ مِنْهُمْ}
“Kushdo prej jush që i miqëson ata, ai është prej tyre.” [El-Maide: 51]
Ndërsa biseda për vrasjen mes shtypësve nuk është ftesë për miqësim, por përshkrim i një ligjeve kosmologjike të caktuar prej Allahut (sunnetun kaderijeh).
Qëndrimi i muslimanit mbetet i palëkundur në dy parime:
Mosmiqësimi i kaurëve në fenë e tyre.
Mosndihma ndaj shtypësit dhe mosmbrojtja e padrejtësisë së tij.
Së pesti: Rregulli “Shtyrja e dëmit më të madh përmes atij më të vogël”
Ky është një nga rregullat madhore në jurisprudencë dhe politikën sheriatike. Nëse dy dëme (mefsedah) bien ndesh dhe nuk mund të largohen të dyja, detyra është shtyrja e dëmit më të madh duke pranuar atë më të voglin.
Mbi këtë parim, nëse dëmi i vazhdimit të tiranisë së brendshme që derdh gjak bie ndesh me dëmin e thyerjes së këtij shtypësi nga një armik i jashtëm, zhdukja e forcës së tij mund të jetë shtyrja e dëmit më të madh dhe kursim i gjakut të të pafajshmëve.
Rreziku i agresorit që fshihet pas fesë — në disa raste — është më i rëndë se ai i armikut të hapur, sepse i pari e godet Ummetin nga brenda dhe ua ngatërron njerëzve fenë e tyre.
Së gjashti: Argumentimi me thëniet e imamëve
Nga të parët tanë të devotshëm (Selef) janë transmetuar thënie që tregojnë kuptimin e tyre për ligjin e Allahut në ndeshjen e shtypësve me njëri tjetrin:
Hasan el-Basriu: “Allahu nuk hakmerret ndaj një populli shtypës, veçse duke nxitur kundër tyre ata që janë edhe më shtypës se ata.” (el-Ukubat, Ibën Ebi Dunja, fq. 28).
Imam Maliku: “Vërtet, Allahu hakmerret ndaj shtypësit përmes një shtypësi tjetër, pastaj hakmerret ndaj të dyve së bashku.” (Minhaxhus-Suneh; 5/128).
Imam el-Euza’iu: “Nëse takohen dy të shfrenuar dhe vriten mes vete, e Allahu shkatërron njerin prej tyre, themi elhamdulillah. E nëse i shkatërron të dy, themi elhamdulillah edhe më shumë!” (Es-Sijeru; 8/458).
Këto transmetime janë përshkrim i ligjeve të caktuara, jo thirrje për fitne.
Së shtati: Peshorja e paprekshmërive në ligjin e Allahut
Ruajtja e gjakut është qëllimi parësor i Sheriatit. Ai që e nënçmon gjakun e muslimanëve dhe e derdh atë pa të drejtë, ka kryer krimin më të madh. Atëherë, gëzimi për zhdukjen e forcës së tij nuk është gëzim për vdekjen e një njeriu si qenie, por gëzim për ndalimin e agresionit. Paprekshmëria e gjakut të besimtarëve është më e madhe se çdo entitet politik që ngre slogane por shtyp Ummetin.
Së teti: Përgjigjja e drejtpërdrejtë për shembullin e Iranit dhe të ngjashmëve të tij
Ai që ka vrarë qindra mijëra njerëz në Siri, Irak e Jemen dhe ka dëbuar miliona, nuk mundet që teksti sheriatik të ndalojë gëzimin për thyerjen e tij me pretekstin e “unitetit të fesë”. Paprekshmëria e gjakut që ai ka shkelur është më e madhe te Allahu sesa paprekshmëria e Qabesë. Gëzimi këtu nuk është dashuri për “goditësin”, por gëzim për drejtësinë e Allahut që mori hak për të shtypurit.
Së nënti: Largimi i “përfytyrimit të dëmit” dhe bindja në premtimin e Allahut
Nëse dikush thotë: “A nuk druhemi se kauri do të fuqizohet pas rënies së këtij shtypësi?” Përgjigjja është:
Dallimi mes padrejtësisë reale e të sigurt dhe dëmit të përfytyruar. Gëzimi këtu është për thyerjen e shtypësit më të afërt që po pengonte të mirën e Ummetit.
Përparësia e largimit të padrejtësisë aktuale ndaj frikës nga një dëm i mundshëm. Dijetarët kanë vendosur se dëmi i vërtetuar largohet para dëmit të supozuar. Allahu i Madhëruar thotë:
{وَمَن يَتَّقِ اللَّهَ يَجْعل لَّهُ مَخْرَجًا…}
“Atij që i frikësohet Allahut, Ai do t’i bëjë rrugëdalje…” [Et-Talak: 2-3]
Besimi në rregullimin e të Gjithëditurit: Allahu që nxit shtypësit kundër njëri-tjetrit, shpesh e bën thyerjen e një tirani fillim të çlirimit për të shtypurit.
Konkluzion
Ne nuk e miqësojmë kaurin, por jemi të bindur se Allahu e ekzekuton caktimin e Tij duke goditur shtypësit me njëri-tjetrin për të mbrojtur të pafuqishmit. Gëzimi ynë nuk është dashuri për “goditësin”, por gëzim për drejtësinë e Allahut dhe pastrimin e tokës nga të prishurit (mufisidin). Ky gëzim është falënderim i pastër ndaj Allahut për ndalimin e dëmit të agresorëve.
Shkroi: Abdullah bin Abdul-Hamid el-Etheri Anëtar i “Lidhjes së Dijetarëve Muslimanë” dhe “Lidhjes Botërore të Juristëve (Fekihëve)” 16 Ramadan 1447 h. – 6 Mars 2026 m.
