Nga: Rami Abu Zubejda
Mes zhurmës izraelite mbi rezultatet e luftës në Gaza, del një zë nga brenda kuzhinës politike që thotë atë që shumëkush nuk dëshiron ta dëgjojë. Artikulli i Tzachi Hanegbit, ish-këshilltar për sigurinë kombëtare të Izraelit, i botuar në gazetën Yedioth Ahronoth, nuk flet me gjuhën e festimit, por me gjuhën e shqetësimit.
Shqetësim për diçka që nuk u mposht.
Për një ide që nuk vdiq.
Për një kundërshtar që nuk ngriti flamurin e bardhë, pavarësisht gjithë zjarrit dhe hekurit që u derdh mbi të.
Hanegbi nuk mohon madhësinë e goditjeve dhe as nuk përpiqet të zvogëlojë ndikimin e tyre, por ai vendos gishtin mbi plagën e hapur izraelite:
Po sikur pala tjetër ta shohë tablonë krejt ndryshe?
Po sikur ta konsiderojë vetë qëndrueshmërinë si arritje?
Madje, po sikur të besojë se doli nga rrënojat më e bindur për domosdoshmërinë e përballjes?
Këto nuk janë pyetje mediatike, por pyetje të sigurisë kombëtare.
Tzachi Hanegbi është një nga figurat më të njohura në skenën politike dhe të sigurisë në Izrael. Ai u emërua nga Netanyahu në krye të Këshillit të Sigurisë Kombëtare në fund të vitit 2022, si një njeri i besuar për dosjet më të ndjeshme dhe për aftësinë e tij për të lidhur institucionin politik me atë ushtarak.
Në artikullin e tij, ai paralajmëron kundër “rrahjes së shpatullave”, duke kujtuar periudhën pas operacionit “Gardiani i Mureve” në vitin 2021, kur establishmenti izraelit besonte se ishte arritur parandalimi dhe se Hamasi kishte kuptuar mesazhin. Por zhvillimet e mëvonshme, siç pranon ai vetë, dëshmuan se leximi izraelit ishte i mangët dhe se interpretimi i udhëheqjes së rezistencës me në krye Yahya Sinwar ishte krejt i kundërt.
Paradoksi që zbulon artikulli është se pushtimi arriti arritje të rënda ushtarake, por njëkohësisht pësoi humbje të dukshme në vetëdije, politikë dhe në mjedisin rajonal. Ngadalësimi i procesit të normalizimit, rikthimi i diskursit për shtetin palestinez në tryezën ndërkombëtare, zgjerimi i fronteve të përplasjes dhe rritja e presioneve ligjore – të gjitha këto, sipas Hanegbit, janë pasoja që nuk mund të injorohen.
Në këtë mënyrë, ai pranon ndoshta pa dashje se rezistenca nuk luftoi vetëm në terren, por në një ekuacion shumë më të gjerë.
Më shqetësuesja në tekst nuk është përshkrimi i humbjeve, por paralajmërimi për “mundësinë e ringjalljes”. Vetë titulli sugjeron se plani që pushtimi e sheh si kërcënim ekzistencial nuk është varrosur. Ai mund të rikthehet. Mund të rindërtohet. Mund të nisë sërish.
Kjo nuk është gjuhë e fitores absolute, por e atij që druhet se ka shkatërruar strukturën, por nuk ka prekur vullnetin.
Në mendësinë e sigurisë izraelite, parandalimi nënkupton thyerjen e vullnetit përpara thyerjes së kapaciteteve. Por ajo që Hanegbi thotë mes rreshtave është se vullneti nuk është thyer. Se kundërshtari pavarësisht kostos së madhe njerëzore nuk u dorëzua. Madje, ndoshta e riformuloi betejën si një konflikt afatgjatë, rezultatet e të cilit maten me vite, jo me javë.
Këtu qëndron nyja e vërtetë: frika e pushtimit se “mbijetesa” në vetvete mund të përjetohet si fitore në vetëdijen e rezistencës. Frika se aftësia për të qëndruar mund të shndërrohet në një narrativë të re mobilizuese. Frika se Gaza do të lexohet jo si histori shembjeje, por si histori durimi.
Prandaj Hanegbi bën thirrje për vigjilencë të përhershme, për dyshim dhe për moskënaqësi me rezultatet taktike një thirrje që pasqyron një vetëdije të thellë se paslufta mund të jetë më e ndërlikuar se vetë lufta.
Në përfundim, në qarqet e thella izraelite nuk shtrohet vetëm pyetja: Çfarë shkatërruam?
Por edhe: Çfarë mbeti?
Dhe çfarë mund të lindë nga rrënojat?
Kur debati arrin në këtë pikë, do të thotë se qëndrueshmëria sado e kushtueshme ka arritur të imponojë veten si element thelbësor në ekuacionin e konfliktit.
Sepse në betejën e vullneteve, ndonjëherë pyetja nuk është kush fitoi ushtarakisht, por kush mbeti në këmbë.
