Të dhënat e fluturimit zbuluan, të martën, se avioni i kryeministrit izraelit, Benjamin Netanyahu, gjatë udhëtimit të tij drejt Shteteve të Bashkuara, ka kaluar përmes hapësirës ajrore të tre shteteve nënshkruese të Statutit të Romës, pavarësisht ekzistencës së një urdhër-arresti ndaj tij nga International Criminal Court.
Sipas të dhënave të publikuara nga platforma “Flight Radar”, e specializuar në ndjekjen e trafikut ajror, avioni privat i Netanyahut, i njohur si “Krahu i Sionit”, ka fluturuar mbi Greqia, Italia dhe Franca, në rrugën e tij drejt Shteteve të Bashkuara të Amerikës.
Detyrimet ligjore të vendeve nënshkruese
Këto tre shtete janë palë në Statutin e Romës dhe anëtare të Gjykatës Penale Ndërkombëtare, çka do të thotë se, në parim, janë të detyruara të bashkëpunojnë me gjykatën dhe të zbatojnë vendimet e saj, përfshirë edhe urdhër-arrestet ndërkombëtare.
Megjithatë, pavarësisht këtij detyrimi ligjor, hapësira e tyre ajrore mbeti e hapur për avionin e Netanyahut, pa asnjë masë kufizuese apo ndalim fluturimi.
Reagime dhe pikëpyetje
Kalimi i avionit mbi Greqi, Itali dhe Francë ka ngritur pikëpyetje serioze rreth zbatimit praktik të vendimeve të Gjykatës Penale Ndërkombëtare, si dhe rreth qëndrimit real të disa shteteve perëndimore ndaj çështjes së përgjegjësisë ligjore për krimet e luftës.
Aktivistë dhe analistë të të drejtave të njeriut e shohin këtë zhvillim si një tregues të standardeve të dyfishta në politikën ndërkombëtare, ku drejtësia shpesh ndikohet nga interesat politike dhe strategjike.
Konteksti politik
Udhëtimi i Netanyahut drejt SHBA-së vjen në një kohë tensionesh të mëdha rajonale dhe ndërkombëtare, për shkak të luftës në Gaza dhe akuzave të shumta për shkelje të së drejtës humanitare.
Ndërkohë, çështja e urdhër-arrestit të lëshuar nga Gjykata Penale Ndërkombëtare mbetet një temë e ndjeshme në marrëdhëniet mes Izraelit, aleatëve të tij dhe institucioneve të drejtësisë ndërkombëtare.
Përfundim
Kalimi i avionit të kryeministrit izraelit mbi hapësirën ajrore të vendeve anëtare të Gjykatës Penale Ndërkombëtare, pa asnjë kufizim, nxjerr në pah hendekun mes ligjit ndërkombëtar dhe praktikës politike.
Ky rast rihap debatin mbi besueshmërinë e sistemit të drejtësisë globale dhe mbi gatishmërinë reale të shteteve për ta zbatuar atë, sidomos kur bëhet fjalë për figura të fuqishme politike.
