Nga: Is’hak Brik
Ndërkohë që nivelet politike dhe të sigurisë priren të theksojnë paraqitjen e shifrave rekord të sukseseve taktike dhe prej tyre nxjerrin një vlerësim për gjendjen e sigurisë, dëshiroj të paraqes një analizë strategjike që shqyrton prirjen e përgjithshme, një analizë që nuk i anashkalon pikat më të ulëta mes këtyre rekordeve.
Kjo gjendje mund të krahasohet me prirjet e tregut të kapitalit. Edhe kur një aksion është në një prirje të qëndrueshme rënëse, grafiku mund të tregojë rritje që përfaqësojnë maja të përkohshme pozitive.
Investitori i papërvojë mund të gabojë dhe të mendojë se kjo përbën një ndryshim të drejtimit.
Por vlerësimi i saktë i dështimeve dhe arritjeve do të zbulojë një pamje të rënies dhe përkeqësimit.
Pikërisht ky është kurthi në të cilin ndodhen sot udhëheqjet e shtetit dhe të ushtrisë izraelite.
Kështu, për shembull, pas goditjeve të rënda që iu dhanë Iranit dhe “Hezbollahut” rreth një vit më parë, udhëheqja e Izraelit e konsideroi gjendjen tonë të sigurisë si “mahnitëse”.
Në grafik, këto goditje do të shfaqeshin si një “kulm” pozitiv. Por mungesa e një vizioni strategjik të gjerë e pengon këtë udhëheqje të shohë grumbullimin e pikave më të ulëta negative.
Kur i lidhim të gjitha pikat, rezultati është i qartë: prirja e përgjithshme është një përkeqësim i vazhdueshëm i sigurisë së shtetit.
Në sfondin e deklaratave të udhëheqjes izraelite për imazhin e fitores dhe ndërtimin e një Lindjeje të Mesme të re, kam thënë atëherë se, pavarësisht ashpërsisë së goditjeve, ato nuk ishin shkatërrimtare. Sot është bërë e qartë se prirja negative, e lindur nga zhvillime që udhëheqjet politike dhe të sigurisë zgjodhën t’i shtypin dhe t’i injorojnë, është më e madhe se fitimet operacionale të përkohshme.
Ja një shpjegim i qendrave të prirjes negative:
– Thyerja e modelit linear të fitores.
Sukseset operacionale, sado të dhimbshme për armikun, nuk tregojnë domosdoshmërisht një ndryshim strategjik të drejtimit. Ndërkohë që publiku është mësuar ta shohë eliminimin e udhëheqësve ose shkatërrimin e infrastrukturave si “fundi i historisë”, në të vërtetë bëhet fjalë vetëm për korrigjime të përkohshme në grafikun e rënies.
Gabimi thelbësor në vlerësimin e situatës buron nga injorimi i forcave të rindërtimit të armikut, të cilat veprojnë me intensitet të madh nën sipërfaqe.
– Boshti i ri gjeopolitik, i përbërë nga Kina, Turqia dhe Katari.
Hyrja e Kinës në lojë si një fuqi aktive, veçanërisht në rindërtimin e sistemit raketor iranian, ndryshon rregullat e lojës.
Ajo i jep “boshtit të së keqes” thellësi teknologjike dhe logjistike, të cilën Izraeli do ta ketë të vështirë ta sfidojë vetëm me mjete luftarake.
Paralelisht, forcimi i Turqisë dhe afrimi mes administratës Trump, Katarit dhe Ankarasë tregojnë një erozion të statusit të veçantë të Izraelit në Uashington. Miratimi i shitjes së avionëve F-35 dhe teknologjisë bërthamore për shtete të rajonit krijon një “garë armatimi” që kërcënon të zvogëlojë epërsinë cilësore të ushtrisë izraelite.
– Rimëkëmbja e përfaqësuesve dhe e arenës palestineze.
Izraeli dështon ta kuptojë aftësinë e “Hezbollahut” dhe “Hamasit” për të qëndruar. Investimet masive iraniane, së bashku me ndërhyrjen e thellë të Katarit dhe Turqisë në Rripin e Gazës, krijojnë një realitet ku armiku rimëkëmbet politikisht dhe ekonomikisht gjatë luftimeve. Mbështetja e këtyre shteteve shërben si “policë sigurimi” për organizatat “terroriste” dhe garanton vazhdimësinë e tyre edhe pas përfundimit të luftës.
– Mospërputhja në udhëheqje.
Udhëheqjet politike dhe të sigurisë vuajnë nga “verbëria e përzgjedhjes”. Dëshira për të tregtuar sukseset e përkohshme mbizotëron mbi nevojën për të paraqitur një realitet strategjik kompleks.
Pa një ndryshim rrënjësor në konceptet, që balancon mes dështimeve dhe arritjeve, Izraeli rrezikon të befasohet sërish në një situatë pa kthim.
Sepse siguria nuk matet me fuqinë e goditjes që u dha dje, por me aftësinë e Izraelit për ta penguar armikun të forcohet nesër.
Nga gazeta “Haaretz”
