Në negociata të ndërlikuara që mund të përcaktojnë fatin e veriut të Sirisë, Damasku dhe Forcat Demokratike Siriane (QSD) po debatojnë rreth raundit të fundit të një marrëveshjeje historike: ushtri e bashkuar apo brigada të ndara? Ndërsa palët mohojnë vizitën e Mazlum Abdit në kryeqytetin sirian, në sipërfaqe dalin pyetje vendimtare: a do të përfundojë afati i integrimit pa një vendim dhe a ndodhet rajoni përpara një lufte të re apo një uniteti të brishtë?
🔹 Më 10 mars 2025, presidenti sirian Ahmed al-Sharaa dhe komandanti i QSD-së Mazlum Abdi nënshkruan një marrëveshje që parashikon integrimin e forcave ushtarake dhe institucioneve civile në verilindje të Sirisë brenda strukturave të shtetit qendror, përfshirë rikthimin e kontrollit mbi kufijtë dhe burimet e naftës, me një afat që përfundon në fund të vitit 2025. Diskutimet pasuese shënuan përparim të pjesshëm, pasi Damasku paraqiti një propozim për integrimin e QSD-së në tre divizione ushtarake (rreth 15 000 luftëtarë), ndërsa QSD-ja refuzoi heqjen dorë të plotë nga pavarësia e saj dhe këmbënguli në ruajtjen e brigadave të pavarura.
🔹 Mazlum Abdi ka konfirmuar angazhimin e QSD-së ndaj marrëveshjes, duke theksuar ekzistencën e një “marrëveshjeje teorike” mbi kornizën e integrimit. Kohët e fundit janë përhapur lajme të shumta për një vizitë të mundshme në Damask për negociata vendimtare, por burime zyrtare nga të dyja palët e kanë mohuar një vizitë të tillë, ndërsa pritshmëritë flasin për një vizitë të afërt nëse arrihet një konsensus real.
🔹 Zbatimi i marrëveshjes së marsit nxjerr në pah sfidat thelbësore të procesit të ribashkimit të shtetit në fazën pas konfliktit. Parimi “një shtet, një ushtri” synon forcimin e sovranitetit qendror që Damasku përpiqet ta rivendosë, përballë kërkesave të QSD-së për decentralizim, të mbështetura nga palë ndërkombëtare.
🔹 Mohimi i vazhdueshëm i vizitës së Abdit mund të tregojë dështimin e një raundi të fshehtë negociatash, duke zbuluar ngecje të reja dhe taktika zvarritjeje, pavarësisht përparimit teorik në kuptimet fillestare mbi integrimin ushtarak. Nga ana tjetër, përplasjet e fundit në rrethinat e Alepos nxjerrin në pah brishtësinë e situatës së sigurisë dhe pasqyrojnë kujdesin e palëve nga çdo shpallje dështimi që mund të çojë në përshkallëzim në terren.
🔹 Duke u bazuar në të dhënat objektive, duket se peshorja anon gradualisht në favor të Damaskut, si përfaqësues i kornizës legjitime të shtetit, çka forcon aftësinë e tij për të rikthyer kontrollin qendror mbi burimet dhe kufijtë, ul rreziqet e shkëputjes dhe përforcon unitetin përballë presioneve rajonale. Megjithatë, faktori kohë dhe mungesa e një përparimi konkret deri tani i vendosin të gjitha palët përpara disa opsioneve të mundshme:
• zgjatja e afatit për disa muaj të tjerë;
• mjaftimi me marrëveshje ushtarake dhe shtyrja e çështjeve më komplekse të sovranitetit për një fazë të mëvonshme.
🔹 Mundësia e kolapsit të negociatave dhe shndërrimit të përplasjeve të kufizuara në një përballje më të gjerë, jashtë kontrollit të të gjitha palëve, mbetet e pranishme, por konsiderohet relativisht e largët, veçanërisht duke pasur parasysh përpjekjet e të dyja palëve për të shmangur rrëshqitjen drejt një përplasjeje të hapur ushtarake.
Qasyoun për Studime
