/Instituti i Studimeve të Sigurisë Kombëtare – Tamir Haiman/
Studimi përqendrohet në rideterminimin e dy nocioneve “fitore” dhe “përfundim vendimtar” në luftë, dhe shpjegon sesi të dy nocionet janë ngarkuar me debat politik brenda Izraelit, posaçërisht pas dy vjetësh nga lufta e Gazës. Ai thekson se mungesa e dallimit ndërmjet tyre krijon një hendek midis pritshmërive të publikut dhe rezultateve reale në terren.
1. Ç’është fitorja dhe ç’është përfundimi vendimtar?
Fitorja: arritja e objektivave që përcakton udhëheqja politike dhe përmirësimi i gjendjes së sigurisë me kalimin e kohës.
Përfundimi vendimtar: shkatërrimi i aftësisë luftarake të armikut dhe i vullnetit të tij për të vazhduar—një rezultat i qartë dhe i padiskutueshëm.
Studimi vëren se “përfundimi vendimtar” është një nocion i përshtatshëm për luftërat ndërmjet ushtrive, jo për luftën e një shteti kundër një organizate si Hamasi.
2. Objektivat e luftës dhe “shtrëngimi i ushtrisë”
Udhëheqja politike përcakton objektivat e luftës për të drejtuar fuqinë ushtarake, por nuk është në gjendje të menaxhojë hollësitë e betejës.
Haiman vëren se disa objektiva (forcimi i parandalimit, ndjenja e sigurisë) nuk janë të matshme, gjë që e vështirëson vlerësimin real të rezultateve të luftës.
3. A i arriti Izraeli objektivat e luftës “Shpatat e Hekurta”?
Studimi krahason realitetin aktual me objektivat fillestare:
Rënia e sundimit të Hamasit / çmontimi i forcës së tij ushtarake:
Sipas studimit, Hamasi është dëmtuar rëndë dhe ka humbur 90% të fuqisë së tij raketore; pjesa më e madhe e aparatit të tij ushtarak dhe e sistemit komandues është shkatërruar.
Por ai ende ekziston, kontrollon faktikisht gjysmën e Gazës dhe shumicën e popullsisë, dhe ka nisur rimëkëmbjen e forcës së tij.
Heqja e kërcënimit nga Gaza: Gjendja taktike është përmirësuar, por strategjikisht mbetet e papërmbyllur.
Rikthimi i pengjeve: Përpjekja pati sukses të pjesshëm; kushtet e kthimit u arritën nëpërmjet kanalit politik.
Kthimi i kolonëve në zonën kufitare dhe në veri: Është realizuar.
Forcimi i parandalimit: ende i pamatshëm.
4. Përmbledhja e gjendjes së Hamasit pas dy vjetësh
Hamasi është i rraskapitur, por jo i rrënuar.
Ai është shndërruar nga një “ushtri” në grupe të vogla e luftë guerile.
Fuqia e tij ushtarake është kthyer 30 vjet pas, por ai po rimerr pjesë të fuqisë dhe pengon çdo palë tjetër të marrë vendin e tij në qeverisje.
Arritjet e Izraelit mbeten të përkohshme nëse nuk plotësohen me çarmatimin dhe krijimin e një autoriteti alternativ.
5. Roli i Planit të Trumpit (2025)
Studimi argumenton se zbatimi i plotë i Planit Trump—përfshirë:
• një Këshill Ndërkombëtar Administrimi për Gazën,
• një qeveri të përkohshme teknokrate,
• një forcë ndërkombëtare stabilizimi
është kushti i vetëm për çarmatosjen përfundimtare të Hamasit dhe krijimin e një alternative ndaj sundimit të tij.
Pa planin, studimi vlerëson se objektivi i luftës nuk do të arrihet dhe Hamasi do të rindërtohet.
6. Vlerësimi përfundimtar
Izraeli ka arritur një fitore të kufizuar dhe të kushtëzuar, por nuk ka arritur “përfundim vendimtar”.
Kërcënimi nga Gaza është reduktuar por i rikthyeshëm.
Mungesa e një autoriteti alternativ ndaj Hamasit e fuqizon atë sërish dita-ditës.
Fitorja e plotë sipas vizionit të studimit mund të arrihet vetëm me zbatimin e planit ndërkombëtar që garanton çarmatim dhe ndryshim të rendit qeverisës.
Përfundimi më i rëndësishëm
Studimi thotë qartësisht se Izraeli nuk ka arritur një fitore vendimtare, dhe se “mposhtja e Hamasit” nuk ka qenë asnjëherë një objektiv i shpallur.
Ajo që është arritur deri tani është një fitore e madhe taktike, por e pasigurt dhe e paqëndrueshme, e cila mund të zhduket nëse nuk plotësohet nga një proces politik-sigurues i jashtëm (Plani Trump).
