Ministria e Energjisë e Izraelit ka refuzuar të miratojë marrëveshjen më të madhe të eksportit të gazit me Egjiptin deri sa të vendosen “çmime të drejta” për konsumatorët vendas izraelitë, duke sfiduar presionin amerikan.
Sekretari amerikan i Energjisë, Chris Wright, ka anuluar vizitën e tij të planifikuar gjashtë-ditore në Izrael javën e ardhshme, raportuan mediat izraelite.
Ky vendim erdhi pasi Ministri i Energjisë i Izraelit, Eli Cohen, refuzoi të miratojë një marrëveshje historike eksporti gaz natyror prej 35 miliardë dollarësh me Egjiptin, duke sfiduar presionin nga Uashingtoni dhe operatori Chevron, deri sa të vendosen, siç e përshkroi ai, “çmime të drejta” për konsumatorët vendas.
Marrëveshja, e nënshkruar në gusht nga partnerët e fushës së gazit Leviathan në Izrael, do të ishte kontrata më e madhe e eksportit të vendit, por zyra e Cohen tha se nuk do të japë miratimin derisa të zgjidhen kushtet e çmimeve lokale.
Qëndrimi publik i Cohen shihet si një sfidë e rrallë e hapur ndaj administratës së Trump, e cila po kërkon bashkëpunim më të ngushtë energjetik midis Izraelit dhe Egjiptit si pjesë e iniciativave më të gjera rajonale.
Përpjekje janë bërë për të zgjidhur mosmarrëveshjet politike midis Izraelit dhe Egjiptit, përfshirë çështjen e Gazës pas marrëveshjes së armëpushimit të sponsorizuar nga ShBA, e nënshkruar në Sharm el-Sheikh të Egjiptit më 13 tetor.
Zyra e Cohen tha se negociatat me Chevron vazhdojnë dhe se tregu vendas i Izraelit duhet të mbetet “tërheqës.” Ministria e Financave e Izraelit ka paralajmëruar se rritja e konsumit mund të çojë në mungesë gazi brenda 25 vjetësh.
Aktualisht, Egjipti importon gaz izraelit përmes një tubacioni nëndetar dhe eksporton pjesërisht atë si gaz i lëngshëm.
Më 14 gusht, Kryeministri egjiptian Mostafa Madbouly tha se marrëveshja e gazit e nënshkruar me “NewMed Energy”, një partner në fushën e gazit Leviathan në Izrael, ishte një zgjerim i marrëveshjes së vitit 2019 deri në vitin 2040.
Mosmarrëveshja dhe tensionet
Mosmarrëveshja ndodh ndërkohë që rinovohen tensionet midis Kryeministrit Benjamin Netanyahu dhe zyrtarëve egjiptianë, të cilët e akuzojnë atë se po përpiqet të shfrytëzojë çështjen e gazit për fitim politik.
Kur raportet e hershme sugjeruan se Netanyahu po konsideronte pezullimin e marrëveshjes, një zyrtar egjiptian deklaroi se nëse presidenti izraelit beson se Egjipti ka vetëm një rrugë për energjinë dhe gazin, “ai është i deluzionuar.”
“Netanyahu nuk mund të përballojë pasojat ekonomike dhe politike” të shfuqizimit të marrëveshjes së gazit, tha Diaa Rashwan, drejtori i Shërbimit Shtetëror të Informacionit (SIS), në deklarata të transmetuara në televizion.
“Administrata egjiptiane ka alternativa dhe skenarë për atë që mund të ndodhë, dhe Netanyahu po përpiqet të eksportojë një krizë drejt Egjiptit,” shtoi ai.
Marrëveshja do të sillte qindra miliona shekelë të ardhura shtetërore përmes të drejtave dhe taksave, por ka shkaktuar debat mbi balancimin e fitimeve nga eksporti me furnizimin e ardhshëm vendas, sipas mediave izraelite.
