Një luftëtar falës e shpirtmadh me armikun masakrues: kush ishte kryqtari i vetëm që vrau dhe pse?
Ky tekst është një kujtesë e vogël e rrethimit të Kudsit ose Jerusalemit, i cili u krye nga gjenerali legjendar musliman Salahuddin Ejjubi, më 20 shtator 1187, dhe që përfundoi me çlirimin e Kudsit dhe rënien e “Mbretërisë së Jerusalemit” më 2 tetor, të të njëjtit vit.
Para kësaj, Salahuddin Ejjubi çliroi shumë qytete fqinje, dhe me to mori fund sundimi i kryqtarëve mbi Kudsin, pas shekujsh shtypjeje dhe mizorie kundër muslimanëve. Fitoret e lavdishme të Salahuddinit filluan me pushtimin e Egjiptit dhe eliminimin e shtetit shiit Fatimid dhe largimin e ndihmësve të kryqtarëve.
Salahudini kishte një qëllim të qartë që në fillim, që ishte çlirimi i Kudsit nga kryqtarët. Ky qëllim nuk do të ishte arritur nëse ai nuk do ta kishte pastruar më parë nga shumë pengesa, duke filluar me trazirat, korrupsionin dhe padrejtësinë në shtetin Fatimid, prandaj Salahudin Ejjubi udhëhoqi shumë luftëra që kulmuan me një sërë inkursionesh në Jemen, Palestinë, Damask, Alepo dhe Mosul, ndërsa Beteja e Hittinit ishte vendimtare në rrugën drejt çlirimit të Kudsit.
Salahudin Ejjubi u dallua nga dashuria dhe respekti i popullit për të, sepse ai ishte i njohur për ndihmën ndaj të shtypurve dhe të varfërve dhe për vendosjen e drejtësisë sociale.
Salahudini fitoi famë duke marrë pjesë dhe duke udhëhequr drejtpërdrejt betejat. Për shembull, ai udhëhoqi një ushtri muslimane kundër një mbreti kryqtar nga Jerusalemi i cili erdhi për të pushtuar Egjiptin, kështu që Salahudini e ndoqi atë me ushtrinë e tij në Akab dhe i shkaktoi një disfatë të rëndë, gjë që rriti ndikimin e tij midis njerëzve dhe forcoi pozicionin e tij ushtarak. Salahudini ishte i afërt me ushtarët e tij dhe nuk ndahej prej tyre.
Orientalisti britanik, Stanley Lane-Poole, me të drejtë ka thënë: “Njerëzit pajtohen se Salahudini ishte një shembull i rrallë i një njeriu me moral, sepse ai ishte – pa dyshim – një njeri me shpirt të pastër, trim, me sjellje të butë, me zemër të butë dhe të dhembshur, madje një asket, një njeri pa mendjemadhësi dhe arrogancë. Ai ishte mishërimi i thjeshtësisë dhe devotshmërisë.”
Churchill-i e përshkroi atë si “një nga sundimtarët më të mëdhenj të botës”, ndërsa shkrimtari anglez H. Rider Haggard shkroi se Salahudin Ejjubi ishte “ndër njerëzit më të medhenj në tokë”.
Qëndrimi i Salahudinit ndaj të krishterëve në Jerusalem pasi e pushtoi atë ishte një qëndrim faljeje dhe tolerance, prandaj historianët muslimanë dhe jomuslimanë kanë shkruar për të me nderimin dhe respektin më të madh.
Salahudini nuk i shkatërroi kishat e krishtera në Jerusalem, dhe gjithashtu lejoi hebrenjtë, të cilët më parë ishin dëbuar nga kryqtarët, të ktheheshin në Jerusalem. Veprimet e tij madhështore ishin në kontrast të plotë me atë që bënë kryqtarët kur pushtuan Kudsin në vitin 1099, me shumë historianë të krishterë që kanë dokumentuar atë që bënë kryqtarët me muslimanët kur pushtuan Jerusalemin, në kuptimin e vrasjes së të gjithë burrave, grave dhe fëmijëve që gjetën në Kuds dhe që hasën në rrugët e qytetit.
Beteja e Hittinit ishte një betejë për çlirimin e Palestinës nga Salahudini, dhe u zhvillua pranë fshatit Hittin midis Nazaretit dhe Liqenit Tiberias në veri të Palestinës, midis ushtrive të kryqtarëve dhe ushtrisë muslimane të udhëhequr personalisht prej tij në fillim të korrikut 1187 dhe që u kurorëzua me një fitore të lavdishme.
Ishte një betejë që më vonë hapi rrugën për marrjen e Jerusalemit dhe çlirimin e shumë qyteteve në bregdetin palestinez: Akra, Jaffa, Ramallah, Kajseri, Askalon, Nazaret, Bejsan, Betlehemi, Hebron, dhe para kësaj Sidoni, Bejruti dhe Tripoli (Trablusi), të cilat më parë ishin pushtuar nga kryqtarët.
Forcat muslimane nga Egjipti dhe Siria u bashkuan, ku së bashku me forcat e udhëhequra nga Saladini kaluan lumin Jordan në jug të Tiberias, dhe më pas i mundën kryqtarët në Betejën e Hittinit. Në atë betejë kryqtarët humbën shumë ushtarë, ku shumë prej tyre ranë në duart e muslimanëve si robër, midis tyre Mbreti i Jerusalemit dhe sundimtari i fortesës Kerek, Reginal ose Rene, si dhe udhëheqës të tjerë kryqtarë.
Dokumentet historike dëshmojnë se Salahuddin Ejubi i trajtoi të burgosurit në mënyrën më njerëzore, duke u ofruar atyre ushqim dhe ujë, dhe vrau vetëm njërin prej tyre, sundimtarin e fortesës Kerek, Reginal, i cili më parë kishte sulmuar një karvan pelegrinësh, midis të cilëve ishte edhe motra e Salahuddinit. Duke i vrarë pelegrinët në mënyrën më mizore, Reginal iu drejtua atyre me fjalët: “Muhamedi juaj ju mbroftë”. Historianët pohojnë se ai më pas kërcënoi se do të shkonte në Medinë, do të gërmonte trupin e Profetit – paqja dhe bekimet Zotit qofshin mbi të – dhe do ta digjte atë.
Salahudin Ejubi më pas u betua se do ta vriste atë kryqtar me dorën e tij, dhe Zoti ia mundësoi atij të përmbushte zotimin e tij pas fitores ndaj kryqëzatave në Hittin.
Nuk ka dyshim se ka shumë prova që flasin për ngjashmërinë dhe lidhjen e së kaluarës me të tashmen. Domethënë, shumë tradita dhe të dhëna historike flasin për pasurinë e madhe që Salahuddin Ejjubi zbuloi në thesaret e Egjiptit pas rënies së sundimit Fatimid, sepse Egjipti ishte vendi më i pasur i arabëve dhe Islamit, por sulltanët e tij në atë kohë ishin të zhytur në bollëk, pasuri dhe ekstravagancë.
Për shembull, pallati i kalifit ose sulltanit përbëhej nga mijëra dhoma dhe kishte dyer prej ari të pastër, pastaj, frone prej ari me gurë të çmuar, shtylla mermeri dhe mobilje dekorative prej abanozi të mbuluara me fildish dhe gjithashtu gurë të çmuar.
Ky ekstravagancë dhe korrupsion përsëritet edhe në kohën tonë, në të cilën pallatet e sundimtarëve muslimanë janë të mbushura me pasuri dhe ekstravagancë, ndërsa bota e zakonshme muslimane jeton në mjerim, varfëri, frikë dhe padrejtësi, duke pritur, së bashku me Kudsin, që ylli i një Salahuddin Ejjubit të ri të shkëlqejë sërish në qiellin musliman. /tesheshi.com/
