Këto janë tridhjetë këshilla thelbësore për çdo pjesëmarrës në rrjetet sociale:
1. Dije se në botën tonë moderne shumë kuvende dhe mbledhje fizike janë shndërruar në ato virtuale dhe elektronike. Ashtu siç kanë të parat rregulla fetare, shkencore, morale dhe të mirësjelljes, edhe të dytat kanë rregullat dhe parimet e tyre.
2. Grupet janë si një kuvend i besimit. Nuk lejohet të përcjellësh as edhe një fjalë nga komentet private pa lejen e autorit të saj. Përjashtim bëjnë artikujt, videot dhe postimet publike. Nëse e bën këtë, je duke tradhtuar besimin e grupit dhe duke zbuluar një sekret që nuk të është lejuar ta zbuloje.
3. Kur futesh në një grup të specializuar, dije se ke hyrë në një kontratë me administratorin dhe anëtarët. Mos publikoni asgjë jashtë fushës së grupit.
4. Mos shpërnda informacione mjekësore pa u siguruar për saktësinë e tyre. Duhet të kenë burim të besueshëm si një revistë, faqe zyrtare apo mjek i njohur. Përndryshe, mund të dëmtoni ose edhe të vrisni dikë me informacione të rreme!
5. Mos u fikso të fitosh çdo debat. Thjesht shpreh mendimin tënd – kjo është e drejta jote.
6. Dallimi mes debatit të lavdëruar dhe atij të ndaluar qëndron në qëllimin: i pari është për përhapje dijesh, i dyti për grindje. Nëse qëllimi është të sqarohet një ide me argumente, është debat i mirë. Por nëse vazhdon pas sqarimit, shndërrohet në grindje të dënueshme.
7. Fokusohu në qëllimin e përgjithshëm të bashkëbiseduesit, jo në ndonjë fjalë që mund ta ketë shkruar me nxitim dhe jo me kuptimin që ti e ke kuptuar.
8. Nuk është nga mirësjellja të largohesh nga një grup, përveç dy rasteve:
Kur je ofenduar rëndë dhe administratori nuk të ka mbrojtur.
Kur ndodh kufër (mohim feje) apo e keqe e madhe që nuk mund ta ndalosh dhe duket sikur ti e miraton me heshtje.
9. Administratori i çdo grupi duhet menjëherë të largojë këdo që thotë gjëra të ndaluara ose amorale. Nëse ai pendohet dhe kërkon falje, mund të rikthehet.
10. Mos i kthe përgjigje sharjeve e fyerjeve – përqendrohu në idetë e tua. Çdokush sillet sipas moralit të tij.
11. Rrjetet sociale janë të ftohta dhe të thata. Përdor emoji për të qartësuar tonin tënd – ndonjëherë dikush shkruan duke buzëqeshur, por duket sikur është i zemëruar.
12. Mos e bëj grupin vendgrumbullim për çdo gjë që të bie në dorë. Respekto kohën e të tjerëve, sidomos nëse grupi është profesional.
Profeti ﷺ ka thënë: “Mjafton që një njeri të jetë gënjeshtar kur përcjell çdo gjë që dëgjon.” Muslimi
13. Mos u mërzit kur administratori të tërheq vërejtjen – kjo është detyra e tij morale dhe fetare.
14. Mos publikoni video apo zëra pa një koment shpjegues – që njerëzit të kuptojnë qëllimin tuaj.
15. Lër mënjanë sulmet personale – përqendrohu në diskutim idesh. Ndryshe, do biesh në përçarje dhe përgojim.
16. Mos shpërnda lajme pa u siguruar për vërtetësinë, sidomos ato që tronditin shpirtrat. Nëse nuk është e domosdoshme, mos i shpërndaj fare.
Allahu thotë:
“Kur u vjen ndonjë lajm për sigurinë apo frikën, ata e përhapin menjëherë. Sikur ta kishin kthyer te i Dërguari apo te autoritetet, ata që janë të aftë për të nxjerrë përfundime do ta kishin kuptuar. Sikur të mos ishte mëshira dhe begatia e Zotit, ju do të ndiqnit djallin – përveç një pakice.” (Nisa, 83)
17. Ne jemi ndjekës të Kuranit dhe Sunetit që na është transmetuar me zinxhirë të saktë. Pra, jemi njerëz të vërtetës dhe dokumentimit – qoftë për fenë, qoftë për lajmet e jetës.
Profeti ﷺ ka thënë:
“E pashë një burrë që i çahej nofulla, sepse ai gënjente dhe gënjeshtra e tij përhapej gjithandej – dhe ky ndëshkim do të vazhdojë deri në Ditën e Gjykimit.” Buhariu
19. Dije se shumë postime në rrjet kanë si synim vetëm ndjekës dhe bujë. Mos i ndihmo ata në përhapjen e gjërave të çuditshme që zakonisht janë të rreme dhe të ekzagjeruara.
20. Ruhu nga postimet e turpshme dhe skandaloze. Shpërndarja pa nevojë është gabim; shpërndarja pa verifikim është krim, sepse shumë prej tyre janë të sajuara nga armiqtë e viktimës.
21. Para se të postosh në grup, sigurohu se ata nuk janë të zënë me ndonjë debat. Nëse e postove pa dashje – fshije menjëherë.
22. Dije se të kërkosh falje për një gabim është virtyt, nder dhe çlirim për shpirtin e atij që e ke fyer. Mos ngurro të kërkosh ndjesë kur gabon.
24. Përdor fjalë të buta, shprehje të bukura dhe të ndershme. Nuk je në betejë, je në një bisedë.
25. Prano dallimin në mendime. Njerëzit nuk e shohin botën nga i njëjti kënd. Mos u bëj presion dhe mos i frikëso me imponime.
26. Mos dërgo mesazh në numër privat pa u prezantuar me emër dhe identitet.
27. Mos dërgo një postim të përgjithshëm si mesazh privat që fillon me “Selam alejkum”, sepse tjetri do mendojë se është diçka personale. Respekto kohën e të tjerëve.
28. Nëse dikush nuk të përgjigjet në telefon, dërgo një mesazh tekstual ose zanor dhe shpjego nevojën tënde, që ai ta dijë nëse është urgjente apo jo.
29. Fjala e Zotit: “E nëse ju thuhet: Kthehuni, atëherë kthehuni. Kjo është më e pastër për ju.” (En-Nur: 28).
Vlen edhe për trokitjen në derë, edhe për thirrjen telefonike. Ai që thërret mund të jetë i zënë, i sëmurë, në gjumë apo shumë i lodhur për të folur.
30. Dhe në fund: Dije se fjala në fenë tonë ka një shenjtëri të madhe. Allahu i Lartësuar ka thënë:
“Mos shko pas diçkaje për të cilën nuk ke dijeni. Vërtet, dëgjimi, shikimi dhe zemra, të gjithë këta do të merren në përgjegjësi.” (El-Isra: 36).
Pra: Mos ndiq atë që nuk e di – verifiko, vërteto, kontrollo.
Profeti ﷺ ka thënë:
“A nuk i hedh njerëzit në zjarr përmbys për shkak të të korrave të gjuhës së tyre?” Ahmedi, sahih.
Në një hadith tjetër:
“Njeriu mund të flasë një fjalë pa e menduar, dhe të bie në zjarr më thellë se largësia mes lindjes dhe perëndimit.” Buhariu dhe Muslimi.
Dr. Saad Al-Kubeysi
