Kolumnë nga Zvezdan Georgievski
Gjenocidi nuk është një krim urrejtjeje. Nuk ka të bëjë me afektin, me zemërimin apo me ndonjë ndjenjë tjetër të fortë që sjell “ngushtim të vetëdijes” apo “errësim të arsyes”. Përndryshe, ligji penal, sa di unë, i njeh këto lloj krimesh. Gjenocidi është shumë më tepër se kaq. Gjykata e Bosnjë dhe Hercegovinës, në një vendim të mëhershëm, konstatoi se:
“…për të kryer një gjenocid kërkohet një shkallë e lartë e indiferencës ndaj një pjese të caktuar të njerëzimit.”
Krimi i indiferencës
Nëse pajtohemi me këtë aspekt të gjenocidit – dhe nuk shoh asnjë arsye pse të mos e bëjmë – atëherë si mund ta kuptojmë vendimin e Kuvendit të Republikës së Maqedonisë së Veriut për të mos e hedhur në votim rezolutën që kërkonte nga Izraeli të lejonte hyrjen e ushqimeve dhe ndihmave mjekësore në Rripin e Gazës?
Unë nuk shoh tjetër përgjigje përveç kësaj: indiferencë ndaj një pjese të njerëzimit. Ose, nëse doni, bashkëpjesëmarrje në gjenocid – krimi më i rëndë ndaj njerëzimit.
Është tronditës fakti që shumica e deputetëve ishin kundër, ose, le të themi, indiferentë ndaj kësaj çështjeje (nga 93 deputetë të pranishëm në sallë, vetëm 16 votuan për futjen e rezolutës në rend dite), që në përkthim do të thotë se me këtë vendim, në fakt, të gjithë popullit maqedonas – dhe jo vetëm elitave politike – mund t’i ngjitet një etiketë bashkëpjesëmarrjeje në gjenocid.
Dikush i rëndësishëm një ditë do të pyesë:
“Ku ishit atëherë? Në cilën anë?”
A do të mbrohemi si nazistët pas Luftës së Dytë Botërore, duke thënë se nuk e dinim çfarë po ndodhte?
A jemi bashkëfajtorë edhe si qytetarë të zakonshëm?
Përgjigjja është: Po, patjetër që po.
Pse? Sepse nuk bëmë asgjë për të treguar se indiferenca e përfaqësuesve tanë në institucionin më të lartë ligjvënës nuk përfaqëson vullnetin tonë. Nuk ndërmorëm asnjë nismë, peticion apo referendum për të treguar se nuk pajtohemi me këtë vendim. Nuk i nxorëm në shesh deputetët që nuk votuan për rezolutën. Sepse mbetëm indiferentë. Të painteresuar për vuajtjet e mëdha të një populli.
E di që dikush do të thotë se Gaza është larg, se Maqedonia është e vogël dhe zëri i saj nuk dëgjohet, se çdo rezolutë e jona në këtë çështje është krejtësisht e parëndësishme. Do të thonë se nuk duam të shkojmë kundër vullnetit të SHBA-së, partnerit tonë strategjik, se rrethanat gjeopolitike janë të tilla që çdo “dalje nga rreshti” mund të na kushtojë shtrenjtë. Dhe se më mirë të mos përzihemi aty ku “luajnë elefantët.”
Po, ndoshta është ashtu… por atëherë mos u ankoni kur refugjatët të “vërshojnë” drejt vendit tonë. Dhe kur ta kuptojmë se vatrat e luftës nuk janë në ndonjë planet tjetër të një galaktike të largët, por janë pjesë e fshatit tonë global.
Unë e di se në një moment, e gjithë njerëzimi do ta kuptojë dhe do ta dënojë këtë krim të tmerrshëm. Se një ditë do të dalë një kryeministër izraelit dhe do të gjunjëzohet para ndonjë memoriali, duke kërkuar falje – siç bëri dikur Willy Brandt.
E di se Izraeli, përkundër gjithë mbështetjes që gëzon sot si shtet, do të vihet në shtyllën e turpit. Dhe, diku, ndoshta rastësisht, do të përmendet edhe Maqedonia.
Dikush i rëndësishëm do të pyesë:
“Ku ishit atëherë? Në cilën anë?”
A do të mbrohemi si nazistët pas Luftës së Dytë, duke thënë se nuk e dinim çfarë po ndodhte?
Ose do të themi se na verboi shkëlqimi i “përpjekjes sonë jo-indiferente për të depërtuar sa më thellë në perimetrin e Trumpit”?
⸻
Gaza është Hiroshima jonë
Si do ta justifikojmë faktin që jemi ndër të vetmet shtete evropiane që nuk kemi absolutisht asnjë marrëdhënie me Palestinën? Të kujtojmë: Palestina është njohur nga mbi 140 vende në botë, ose rreth 70% e shteteve anëtare të Kombeve të Bashkuara.
Pikërisht në kohën kur rezoluta nuk kaloi në Kuvendin tonë, presidenti francez Emmanuel Macron shpalli se do të njohë shtetin palestinez. Kështu, ai do të bëhet udhëheqësi i parë i një shteti anëtar të përhershëm të Këshillit të Sigurimit të OKB-së që njeh shtetin e Palestinës.
Sado që presidenti amerikan mund ta poshtërojë kolegun e tij francez (i cili, mesa duket, është rezistent ndaj fuqisë centrifugale të “perimetrit të Trumpit”), vendimi i Macronit e ringjalli debatin për zgjidhjen me dy shtete dhe krijimin e shtetit palestinez – një çështje për të cilën, siç e merrni me mend, ne jemi indiferentë.
⸻
Dorëzimi nuk është neutralitet
Më 26 korrik, të shtunën në mbrëmje, vetëm një ditë pas refuzimit të rezolutës në Kuvendin tonë, marina izraelite ndaloi dhe konfiskoi anijen humanitare “Handala”, e cila po transportonte ndihma mjekësore dhe ushqime nga Italia drejt Gazës.
Anija u ndalua në ujërat ndërkombëtare, 50 km larg bregut egjiptian dhe 100 km nga Gaza. Në bord ishin 21 civilë. Autoritetet izraelite thanë se ata janë të sigurt – por nuk u tregua se ku ndodhen.
Po atë ditë, në sulmet izraelite u vranë rreth 100 njerëz, nga të cilët të paktën 45 ishin pranë pikave humanitare.
Pas disa muajsh bllokadë, Izraeli lejoi më në fund, më 27 korrik, hyrjen e disa dhjetëra kamionëve të Kombeve të Bashkuara me ndihma ushqimore. Ndërkohë, të paktën 133 persona kanë vdekur nga uria (dy të tretat janë fëmijë), dhe më shumë se 1.000 janë në gjendje ekstreme urie.
Lehtësimi i bllokadës ndodhi pas presionit të madh nga organizatat humanitare dhe shumë shtete në botë. Maqedonia nuk është një prej tyre.
⸻
Në fund…
Nuk mund ta kuptoj politikën e Izraelit në këtë luftë. Sado të përpiqem të kuptoj motivet e Benjamin Netanyahut për të shpëtuar pushtetin – apo edhe veten – historia tregon se kjo luftë dhe kjo politikë janë vetë-shkatërruese për Izraelin.
Populli palestinez do të mbijetojë. Siç mbijetoi populli hebre gjatë Holokaustit. Dhe një ditë, do të krijohet ajo shtetësi. Nga gjeneratat që do ta kenë të gdhendur në kujtesë këtë gjenocid.
Dhe Izraeli do të fitojë edhe një tjetër armik të përjetshëm në rajonin e vet.
Sa më shumë që zgjatet kjo çështje, aq më e errët do të jetë e ardhmja për vetë Izraelin.
Marrë nga: Prizma.mk
