Analistët: Qyteti humanitar është një “kamp nazist” ku pushtimi kontrollon jetën e palestinezëve (Al Jazeera)
Ahmad Hafez, Diana Jarrar
⸻
Përgjatë dy viteve të agresionit të vazhdueshëm izraelit në Rripin e Gazës, janë shumuar projektet që qeveria izraelite ka prezantuar me synimin për të nënshtruar popullin palestinez, për të likuiduar çështjen palestineze dhe për të shkatërruar sistemin e qeverisjes në Gaza. Por projekti i ri i quajtur “Qyteti Humanitar”, megjithëse jo i vetmi, konsiderohet nga ekspertët si më i rrezikshmi për vetë ekzistencën e palestinezëve dhe për çështjen e tyre.
Përpara këtij projekti janë hedhur edhe ide të tjera si: ndarja e Gazës në zona më të lehta për t’u kontrolluar, sjellja e milicive për të zëvendësuar Hamasin, projekti i portit lundrues, përçarja e fiseve palestineze kundër Hamasit, ose zhvendosja masive e banorëve të Gazës dhe shndërrimi i territorit në një “Riviera Lindore”.
Projekti u zbulua nga ministri izraelit i mbrojtjes, Yisrael Katz, i cili sqaroi se plani përfshin krijimin e një zone të mbyllur në Rafah, midis dy korridoreve Morag dhe Filadelfia, në jug të Gazës. Fillimisht synohet zhvendosja e rreth 600,000 palestinezëve në këtë zonë, duke ndërtuar katër qendra shpërndarjeje ndihmash të menaxhuara nga organizata ndërkombëtare. Banorët do t’i nënshtrohen kontrolleve të sigurisë për të verifikuar moslidhjen e tyre me Hamasin. Pasi të futen në zonë, nuk do t’u lejohet më të dalin.
Qëllime të rrezikshme pas “qytetit humanitar”
Që në kohën kur ish-presidenti amerikan Donald Trump mori pushtetin, ai foli për ndërtimin e një “Riviereje të Gazës”, me pretekstin e rindërtimit të saj si një “resort ndërkombëtar nën kontrollin amerikan”. Edhe pse nuk dha detaje të plota, ideja e “qytetit humanitar” mund të zbulojë prapaskena të asaj nisme.
Sipas Imad Abu Awad, ekspert për çështjet izraelite, krijimi i ashtuquajturit “qytet humanitar” nuk do të jetë një sukses i madh për Izraelin. Ai tha për Al Jazeera Net:
“Qëllimi i projektit është të tërheqë palestinezët aty për t’i zhvendosur më vonë dhe për të kontrolluar fatin e tyre.”
Sipas tij, ushtria izraelite vetë e pranon se është shumë e vështirë të tërheqësh edhe 10% të popullsisë së Gazës – rreth 200 mijë nga mbi 2 milionë – dhe kjo nuk mund të quhet arritje.
Projekti, shton ai, është pjesë e përpjekjeve izraelite – me mbështetje amerikane dhe perëndimore – për të përfunduar çështjen palestineze me mjete presioni, zhvendosjeje dhe rritjeje të vuajtjes, duke e paraqitur këtë si alternativë legjitime ndërkombëtare përballë masakrave të drejtpërdrejta që po kryen pushtimi tani.
Ai thekson se plani synon ta bëjë presionin humanitar diçka “normale”, që shërben për ëndrrën izraelite të pakësimit të numrit të palestinezëve në Gaza dhe Bregun Perëndimor.
⸻
Qytet për zhvendosje apo kamp përqendrimi?
Ideja e zhvendosjes së banorëve të Gazës nuk është e re – ajo ka qenë gjithmonë pjesë e strategjisë izraelite. Qeveritë izraelite vazhdimisht e kanë shtruar dhe tentuar ta realizojnë. Për shembull, kryeministri Netanyahu ushtroi presion mbi vendet fqinje për të pranuar refugjatët palestinezë në fillim të ofensivës, por plani dështoi.
Me dështimin e zhvendosjes direkte, u shfaq ideja e “qytetit humanitar”, që sipas analistit politik Ibrahim Madhoun është “një kamp nazist” ku pushtimi kontrollon ushqimin, ujin, lëvizjet e banorëve.
Ai shton:
“Kjo nuk është një qytet humanitar, por një burg ku izraelitët përgatisin popullsinë për vrasje ose zhvendosje të detyruar në vende të tjera.”
Ai e quan planin krim lufte dhe shkelje të ligjit ndërkombëtar.
Sipas tij, projekti zëvendëson idenë e shtetit palestinez me zhvendosje masive dhe eliminim fizik, ndërkohë që mbështetet nga SHBA dhe heshtja apo bashkëpunimi i botës arabe e ndërkombëtare.
Megjithatë, Madhoun thekson se suksesi i këtij projekti varet nga disa faktorë, përfshirë vullnetin amerikan, vendosmërinë izraelite për zbatim me çdo kusht, dhe mungesën e presionit ndërkombëtar dhe popullor për ta ndalur.
⸻
Dështim i pritshëm dhe kosto e lartë
Kostoja e projektit – nga 3 deri në 6 miliardë dollarë – ka shkaktuar zemërim në opinionin publik izraelit, sidomos pas dëmeve ekonomike nga lufta dyvjeçare. Madje edhe vetë ushtria ka shprehur rezerva: Shefi i Shtabit, Eyal Zamir, e ka kritikuar planin, duke paralajmëruar se e largon ushtrinë nga dy qëllimet kryesore: shkatërrimi i Hamasit dhe kthimi i pengjeve.
Abu Awad thotë se ushtria nuk beson në suksesin e këtij plani, duke kujtuar dështime të mëparshme si “karrocat e Gideonit” dhe “plani i gjeneralëve”, që nuk bindën palestinezët të pranonin largimin, edhe përballë bombardimeve.
Ai shton:
“Edhe nëse largohen 100, 200 apo 400 mijë palestinezë, problemi nuk zgjidhet. Do të dështojë siç dështoi plani Alon në vitet ’60.”
Ushtria frikësohet se projekti do ta detyrojë të mbajë praninë e saj ushtarake në Gaza, ose të marrë kontrollin ushtarak direkt – një gjë që ajo e refuzon prej kohësh.
Por Madhoun nuk bie dakord me këtë, duke thënë se rezervat e ushtrisë janë taktike ose për arsye logjistike, dhe se ushtria nuk është e pavarur nga qeveria e ekstremit të djathtë të Netanyahut, e cila tashmë ka ndryshuar drejtuesit ushtarakë për të përmbushur këtë vizion.
Nga ana tjetër, studiuesi dhe akademiku Mohammed Ghazi Al-Jammal kritikoi që në fillim emërtimin “qytet humanitar”, duke e cilësuar si mashtrues. Ai tha për Al Jazeera se:
“Ky projekt është më afër kampeve të përqendrimit, ku civilët do të detyrohen të shkojnë në një zonë tashmë të shkatërruar, nën kontrollin e pushtimit ose bashkëpunëtorëve të tij lokalë.”
Ai parashikon mundësi shumë të ulëta suksesi për planin, për shkak të ndjeshmërisë palestineze ndaj projekteve izraelite, mungesës së mbështetjes ndërkombëtare, kundërshtimeve egjiptiane dhe edhe rezistencës së brendshme izraelite.
⸻
Dënime ndërkombëtare dhe paralajmërime
Që nga shpallja e planit për “qytetin humanitar”, ai është dënuar ashpër nga OKB-ja, organizatat për të drejtat e njeriut dhe zyrtarë ndërkombëtarë. Të gjithë kanë paralajmëruar për pasoja katastrofike humanitare në Gaza.
Raportet e Kombeve të Bashkuara theksojnë se projekte të tilla përbëjnë shkelje të rënda të ligjit ndërkombëtar humanitar dhe përbëjnë krime të zhvendosjes së detyruar ndaj civilëve.
Në të njëjtën kohë, OKB dhe organizata të tjera kanë bërë thirrje për veprim urgjent për ta ndalur këtë plan dhe çdo përpjekje tjetër që synon të bëjë zhvendosjen masive të palestinezëve të duket “e ligjshme” dhe “humanitare”.
⸻
Burimi: Al Jazeera
