Falënderimi i takon Allahut, Ndihmuesit të besimtarëve, të drejtëve; dhe Hakmarrësit ndaj jobesimtarëve dhe zullumqarëve. Paqja dhe bekimet qofshin mbi Profetin tonë Muhamed dhe mbi familjen e tij të pastër.
Allahu i Madhërishëm thotë:
“Dhe përkujtoi ata me ditët e Allahut. Vërtet, në këtë ka shenja për çdo njeri që duron dhe falënderon.”
(Sureja Ibrahim: 5)
Profeti (paqja qoftë mbi të) ka thënë:
“Vërtet, Ashura është një nga ditët e Allahut.”
(Transmetuar nga Muslimi)
Ashura është një prej rasteve më të rëndësishme për reflektim dhe ndjekje të shembullit hyjnor, siç përmendet në Kuran, në rrëfimin për shpëtimin e Musait dhe ndjekësve të tij të devotshëm.
Musai, ndërsa zbatoi urdhrat e Zotit dhe shoqërohej nga ndihma hyjnore, u përball në ditën e Ashuras me ushtrinë e Faraonit. Kur ndjekësit e Musait u trembën se do të kapeshin, ai tha:
“Kurrsesi! Me mua është Zoti im, Ai do të më udhëzojë.”
(Sureja Shuara: 62)
Pas kësaj, fitorja dhe shpëtimi erdhën:
“Ne i shpallëm Musait: ‘Bjeri detit me shkopin tënd!’ Dhe ai u hap, dhe secila pjesë u bë si një mal i madh.”
(Sureja Shuara: 63)
Ky manifestim i ndihmës hyjnore ndodhi edhe me Profetin Muhamed dhe Ebu Bekrin (Allahu qoftë i kënaqur me të) në shpellen e Hiras, gjatë emigrimit, kur Profeti i tha shokut të tij:
“Mos u mërzit, vërtet Allahu është me ne.”
(Sureja Teube: 40)
Shkaqet e fitores dhe shpëtimit
Ka disa shkaqe dhe vepra të cilat i zbatoi Musai (paqja qoftë mbi të) dhe ndjekësit e tij, me të cilat ata fituan kënaqësinë e Allahut dhe për rrjedhojë arritën shpëtimin dhe fitoren.
1. Kërkimi i ndihmës nga Allahu dhe mbështetja tek Ai.
2. Durimi.
3. Respektimi dhe zbatimi i urdhrave të Allahut.
Siç thotë Allahu për Musain dhe Harunin (paqja qoftë mbi ta), në momentin e frikës nga Faraoni:
“Mos u frikësoni! Vërtet, Unë jam me ju, dëgjoj dhe shoh.”
(Sureja Taha: 46)
4. Bashkëshoqërimi me ndihmën e Allahut.
Kur dy ushtritë u përballën, shokët e Musait thanë: “Do të na kapin!” Por Musai u përgjigj:
“Kurrsesi! Me mua është Zoti im, Ai do të më udhëzojë.”
(Sureja Shuara: 62)
5. Kthimi tek Allahu me falje dhe lutje.
• Sa i përket namazit, Allahu thotë:
“Dhe Ne i shpalluam Musait dhe vëllait të tij: Vendosni shtëpi për popullin tuaj në Egjipt dhe bëni shtëpitë tuaja vende adhurimi dhe falni namazin. Dhe jepu lajm të mirë besimtarëve.”
(Sureja Junus: 87)
• Ndërsa për lutjen:
a. Lutja e Musait dhe Harunit (paqja qoftë mbi ta):
“O Zoti ynë! Ti i ke dhënë Faraonit dhe parisë së tij zbukurime dhe pasuri në jetën e kësaj bote. Zoti ynë! Që të largojnë nga rruga jote. Zoti ynë! Shkatërro pasuritë e tyre dhe mbyll zemrat e tyre, që të mos besojnë derisa të shohin dënimin e dhimbshëm.”
(Sureja Junus: 88)
b. Lutja e njerëzve të mirë nga populli i Musait:
“Zoti ynë! Ne kemi besuar në atë që Ti ke shpallur dhe kemi ndjekur të dërguarin. Na shkruaj pra me ata që dëshmojnë. Dhe bëna të durueshëm në sprova dhe na shpëto nga populli zullumqar.”
(Sureja Araf: 85–86)
Shkaqet e shkatërrimit të armiqve të Allahut
Faraoni dhe ndjekësit e tij të mbrapshtë ishin shembull i arrogancës, padrejtësisë dhe mohimit të së vërtetës. Ndër shkaqet më të mëdha që çuan në shkatërrimin e tyre janë:
1. Mohimi dhe përgënjeshtrimi i argumenteve të Allahut.
Allahu thotë:
“Si rasti i popullit të Faraonit dhe atyre që qenë para tyre. Ata i përgënjeshtruan argumentet e Zotit të tyre, dhe Ne i shkatërruam për shkak të mëkateve të tyre. Ne i mbyta popullin e Faraonit. Të gjithë ata qenë zullumqarë.”
(Ali Imran: 11)
“Si rasti i popullit të Faraonit dhe atyre para tyre. Ata i mohuan argumentet e Allahut, prandaj Allahu i dënoi për mëkatet e tyre.”
(El-Enfal: 52)
“Ata i përgënjeshtruan argumentet e Zotit të tyre, prandaj i shkatërruam dhe i fundosëm në det, sepse ishin popull zullumqar.”
(El-Enfal: 54)
2. Shkapërderdhja dhe armiqësia në tokë.
Allahu thotë:
“Ne i nxorëm bijtë e Israelit nga toka e Faraonit, sepse ai ishte krenar dhe nga mëkatarët.”
(Ed-Duhan: 30–31)
Po ashtu Allahu thotë:
“Faraoni dhe ushtria e tij ishin ndjekës, zullumqarë dhe armiq.”
(Junus: 90)
3. Arroganca dhe pretendimi i hyjnisë.
Faraoni e përshkruante veten si sundues suprem dhe përbuzte Musain. Ai thoshte:
“O ju paria ime! Unë nuk njoh për ju ndonjë zot tjetër përveç vetes.”
(El-Kasas: 38)
Dhe:
“Unë jam Zoti juaj më i lartë!”
(En-Naziat: 24)
4. Shfaqja e pasurisë dhe krenaria me të.
Ai përqeshte Musain duke thënë:
“A nuk është për mua mbretëria e Egjiptit dhe këto lumenj që rrjedhin nën këmbët e mia?”
(Ez-Zuhruf: 51)
“Ky (Musai) duket i pashpresë, mezi flet.”
(Ez-Zuhruf: 52)
5. Përdorimi i urrejtjes ndaj Beni Israelit si mjet politik.
Faraoni u thoshte ndjekësve të tij:
“Këta janë një turmë e vogël. Dhe vërtet, janë zemëruar me ne.”
(Esh-Shuara: 54–55)
Agjërimi i Ashuras, Tasuas dhe agjërimi në muajin Muharrem
Profeti ﷺ e konsideronte agjërimin e Ashuras shumë të vlefshëm dhe i nxiste shokët e tij ta agjëronin atë ditë, madje edhe para se të bëhej i detyrueshëm agjërimi i Ramazanit.
Nga Ibn Abbas (Allahu qoftë i kënaqur me të) transmetohet:
“Nuk kam parë Profetin ﷺ të agjërojë ndonjë ditë që e preferonte më shumë se këtë ditë – ditën e Ashuras – dhe këtë muaj, muajin e Ramazanit.”
(Transmetuar nga Buhariu dhe Muslimi)
Nga Ebu Katade transmetohet se Profeti ﷺ tha:
“Agjërimi i ditës së Ashurasit, shpresoj që Allahu të falë mëkatet e vitit të kaluar.”
(Muslimi, 1162)
Dijetarët kanë thënë: “Këtu nënkuptohen mëkatet e vogla.” Nëse një person nuk ka mëkate të vogla, atëherë agjërimi bëhet shkak për ngritje të gradës tek Allahu.
⸻
Rregulla dhe mënyra e agjërimit të Ashuras
1. Forma më e plotë është të agjërohen tri ditë: dita e nëntë, e dhjeta dhe e njëmbëdhjeta e Muharremit.
2. Forma e preferuar: të agjërohet dita e nëntë (Tasu’a) dhe e dhjeta (Ashura).
3. Forma më e lehtë: të agjërohet vetëm dita e dhjeta (Ashura).
Nga Ibn Abbas (Allahu qoftë i kënaqur me të) transmetohet:
“Kur Profeti ﷺ agjëroi ditën e Ashuras dhe urdhëroi agjërimin e saj, sahabët i thanë: ‘O i Dërguar i Allahut! Është një ditë që edhe çifutët e agjërojnë.’ Ai tha: ‘Nëse arrij vitin e ardhshëm, do të agjëroj edhe ditën e nëntë.’ Por Profeti ﷺ ndërroi jetë para se të arrinte atë vit.”
(Muslimi)
⸻
Agjërimi i muajit Muharrem në përgjithësi
Nga Ebu Hurejra transmetohet se Profeti ﷺ tha:
“Agjërimi më i mirë pas Ramazanit është agjërimi në muajin e Allahut – Muharremi. Dhe namazi më i mirë pas farzeve është namazi i natës.”
(Muslimi, 1163)
Përgjigje ndaj dyshimeve për agjërimin e ditës së Ashuras
Disa njerëz kanë ngritur dyshime rreth agjërimit të ditës së Ashuras. Ndër më të njohurat janë:
⸻
1. Pretendimi se çifutët nuk e mbështesin kalendarin hënor dhe prandaj Profeti ﷺ nuk mund ta ketë përputhur agjërimin me ta.
Përgjigje: Ky pretendim është i gabuar. Historikisht, hebrenjtë kanë ndjekur kalendarin hënor, edhe pse më vonë disa prej tyre kaluan në përllogaritje matematikore. Megjithatë, në kohën e Profetit ﷺ, ata ende mbështeteshin në shikimin e hënës, ashtu si muslimanët.
Prandaj, dita që ata agjëronin për përkujtimin e shpëtimit të Musait (paqja qoftë mbi të) përputhej me dhjetën e Muharremit sipas hënës.
⸻
2. Edhe nëse çifutët e përllogarisin ndryshe datën e shpëtimit të Musait, kjo nuk bie ndesh me ligjin tonë islam.
Agjërimi i Ashuras është i vlefshëm dhe i ligjshëm për ne në bazë të asaj që na ka urdhëruar Profeti ﷺ, jo sipas kalendarëve të deformuar të hebrenjve.
Allahu e ka bërë hënën mjet për të përcaktuar kohën për adhurimet, siç thotë në Kuran:
“Të pyesin për hënat e reja. Thuaj: Ato janë përcaktues kohorë për njerëzit dhe për haxhin.”
(El-Bekare: 189)
⸻
3. Pretendimi se hebrenjtë sot nuk e agjërojnë Ashuran dhe se ata nuk e konsiderojnë atë si ditë të shenjtë.
Përgjigje: Kjo nuk është provë për të mohuar hadithet e Profetit ﷺ. Hebrenjtë gjatë historisë kanë ndryshuar, shtrembëruar dhe fshirë shumë prej riteve dhe kujtimeve të tyre. Edhe nëse sot nuk e agjërojnë Ashuran, kjo nuk do të thotë se nuk e kanë bërë në të kaluarën.
Madje edhe vetë hebrenjtë në literaturën e tyre historike përmendin një ngjarje shpëtimi për Beni Israelin gjatë muajit të shtatë të kalendarit hebraik, që përkon me periudhën e Muharremit.
⸻
4. Pretendimi se hadithet për agjërimin e Ashuras nuk janë autentike.
Përgjigje: Ky pretendim bie ndesh me realitetin. Të gjitha hadithet për agjërimin e Ashuras janë të vërtetuara në librat më të besueshëm, si Sahih Buhari, Sahih Muslim, etj. Dijetarët e umetit kanë rënë dakord për vlefshmërinë e tyre.
Imam Neveviu ka thënë:
“Muslimanët janë të unanimitet se agjërimi i ditës së Ashuras është i ligjshëm dhe i rekomanduar.”
(El-Mexhmu’)
Reflektime dhe këshilla me rastin e Ashuras
Muslimani duhet të jetë i vetëdijshëm se është udhëtar në këtë botë, i destinuar për botën tjetër. Ai ka nevojë për vepra të mira që të rëndojnë anën e mirë të peshores së tij në Ditën e Gjykimit.
Në një hadith të transmetuar nga Buhariu dhe Muslimi, thuhet se Profeti ﷺ ka thënë:
“Çdo vepër e birit të Ademit shumëfishohet: një e mirë vlerësohet dhjetëfish deri në shtatëqindfish. Allahu ka thënë: ‘Përveç agjërimit. Ai është për Mua dhe Unë shpërblej për të. Ai e ka braktisur ushqimin dhe dëshirat e tij vetëm për Mua.’”
“Agjëruesi ka dy gëzime: njëherë kur e çel agjërimin dhe njëherë kur takohet me Zotin e tij. Dhe era e gojës së agjëruesit është më e mirë për Allahun se era e miskut.”
⸻
Përkujtim për agjërimin e Ashuras dhe Tasuas
Agjërimi i Ashuras dhe Tasuas është një vepër madhështore. Është e pëlqyeshme që ai të shoqërohet me:
• Syfyr (vakt i mëngjesit para agimit), për shkak të haditheve që e inkurajojnë këtë.
• Agjërimi gjatë udhëtimit – edhe pse udhëtari ka leje të mos agjërojë, disa nga selefët (të parët e drejtë) e agjëronin Ashuran edhe kur ishin në udhëtim.
• Nuk ka ndalesë për të agjëruar Ashuran edhe nëse bie në një ditë të premte apo të shtunë, përderisa qëllimi është agjërimi i Ashuras.
⸻
Përgjigje ndaj dyshimeve moderne
Disa nga njerëzit e kohës sonë kanë filluar të shpifin kundër agjërimit të Ashuras duke pretenduar:
• Se ai është huazuar nga hebrenjtë.
• Se hadithet janë të dobëta.
• Se nuk përputhet me qëllimin e sheriatit.
Këto janë shtrembërime dhe injorancë. Të gjitha dijetarët e medhhebeve kanë pranuar vlefshmërinë e agjërimit të kësaj dite. Ai nuk është obligim, por është sunet i fortë (müstahab mu’ekked).
Lutje për shpëtimin e umetit dhe rrëzimin e tiranëve
Ashtu siç Allahu e ndihmoi Musain dhe e shpëtoi atë me ndjekësit e tij nga padrejtësia e Faraonit, ne i lutemi Atij që t’i shpëtojë robërit e Tij të shtypur dhe të rrëzojë shtypësit e sotëm.
O Allah! Ndihmoji robërit e Tu të shtypur në:
• Gaza
• Palestinë
• Siri
• Irak
• Turkestan Lindor
• Çeçeni
• Burma (Myanmar)
• Kashmir
• Sudan
• Egjipt
• Marok
• Afrika Qendrore
• dhe të gjitha vendet muslimane
O Allah! Merru me armiqtë e tyre:
• zionistët
• despotët
• kriminelët
• ata që kanë rrëmbyer pushtetin me dhunë
• ata që kanë ndaluar fjalën e drejtë dhe kanë shuar dritën e besimit
⸻
Thirrje për përkujtim të Ashuras me agjërim dhe përulje
Kjo është thirrje për të gjithë thirrësit dhe dijetarët që të kujtojnë vlerën e kësaj dite dhe të ftojnë njerëzit për ta agjëruar Ashuran dhe Tasuan. Kjo duhet bërë çdo vit me hyrjen e muajit Muharrem.
⸻
Përgënjeshtrimi i propagandave të kotësisë
Së fundmi, disa njerëz kanë filluar të shpërndajnë dyshime rreth ligjshmërisë së agjërimit të Ashuras, duke pretenduar se:
• Hebrenjtë nuk e agjërojnë.
• Nuk e festojnë në të njëjtën ditë me muslimanët.
• Hadithet janë të pavlefshme.
• Është imitim ndaj hebrenjve.
Këto pretendime janë të pavërteta dhe të pabaza. Asnjë dijetar i besueshëm nuk ka mohuar ligjshmërinë e këtij agjërimi. Muslimanët e kanë agjëruar Ashuran që nga koha e Profetit ﷺ e deri më sot. Është një vepër e miratuar unanimisht nga dijetarët.
⸻
Përfundim
Lutja jonë e fundit:
Falënderimi i takon Allahut, Zotit të botëve. Paqja dhe bekimi qoftë mbi Profetin tonë Muhamed, mbi familjen dhe shokët e tij.
