Nga: Amr Hashem Rabie
Nënkryetar i Qendrës së Studimeve Strategjike dhe Politike Al-Ahram, anëtar i Këshillit të Dialogut Kombëtar në Egjipt
Pas qetësimit të betejës në Gaza dhe zhvendosjes së vëmendjes drejt çështjeve procedurale që pasuan kthimin e pengjeve dhe lirimin e disa të burgosurve palestinezë nga burgjet izraelite, shtrohet pyetja thelbësore:
A ka marrë fund projekti i Netanyahut dhe i krahut të djathtë ekstrem në Izrael për zhvendosje dhe aneksim, pas marrëveshjes së Sharm el-Sheikh të 13 tetorit 2025?
Nga “Riviera e Gazës” tek refuzimi arab
Disa muaj më parë, ish-presidenti amerikan Donald Trump deklaroi se vendet arabe dhe islame refuzojnë planin e zhvendosjes dhe gjithashtu hedhin poshtë projektin e tij të quajtur “Riviera e Gazës” — një projekt që synonte të shndërronte Gazën në një zonë tregtare e investuese me fitim ekonomik, por me qëllim politik për të garantuar sigurinë e Izraelit.
Në prag të nënshkrimit të marrëveshjes së Sharm el-Sheikh, Trump deklaroi se nuk mbështet aneksimin e Bregut Perëndimor, ndonëse më parë kishte njohur zyrtarisht Jerusalemin si kryeqytet të Izraelit dhe kishte pranuar aneksimin e Golanit nga Izraeli.
Kjo shënon një ndryshim të dukshëm në qëndrimet dhe politikat amerikane, pavarësisht nga thellësia e këtij transformimi.
Ëndrrat e Netanyahut – të shuara apo të shtyra?
Kështu, duket se ëndrrat e Netanyahut janë shuar, ose, më saktë, janë shtyrë për një kohë të pacaktuar. Ideologjia e tij e ekstremit të djathtë mbështetet mbi një vizion që synon ndryshimin e të gjithë hartës së rajonit, përmes shuarjes së çështjes palestineze në mënyrë të plotë — jo vetëm me anë të planeve të zhvendosjes dhe aneksimit.
Një nga rezultatet më të rëndësishme të luftës në Gaza është se opinioni publik ndërkombëtar u njoh me realitetin e vërtetë të këtij entiteti kolonial.
Imazhi i tij si “shtet demokratik i rrethuar nga diktatura” u shemb plotësisht.
Bota pa qartë një regjim që praktikon gjenocid, urie masive, grabitje pasurish, shkelje të vendeve të shenjta dhe racizëm të egër.
Ky ndryshim në perceptim nuk u kufizua vetëm në Evropën Perëndimore, Australi apo Kanada, por përfshiu edhe vende si Gjermania, e cila tradicionalisht kishte një qëndrim të pandryshuar në mbështetje të Izraelit për shkak të ndjenjës së fajit historik ndaj Holokaustit.
Një ndryshim i ngjashëm po ndodh edhe në Shtetet e Bashkuara, sidomos mes të rinjve të partive Demokratike dhe Republikane, gjë që përbën një kërcënim real për politikën izraelite.
Izraeli humb betejën e imazhit
Izraeli sot është përballur me një dështim të plotë në betejën e imazhit dhe reputacionit ndërkombëtar, për shkak të politikave të tij të pamatura dhe arrogante.
Sulmet kundër civilëve, gazetarëve dhe institucioneve mediatike, bashkë me politikat e urisë dhe shfarosjes, janë ekspozuar çdo ditë para syve të botës.
Këto ndodhin me mbështetje të drejtpërdrejtë nga administrata amerikane, në veçanti nga presidenti Trump, i cili sot është pothuajse i vetmi përkrahës i hapur i Izraelit.
Një politikë palestineze për të penguar planin sionist
Një nga prioritetet kryesore për botën arabe duhet të jetë përdorimi i politikave efektive për të bllokuar projektin sionist dhe për të vazhdur ekspozimin e imazhit të vërtetë të Izraelit në opinionin publik global.
Kjo kërkon veprim të qëndrueshëm dhe të parakohshëm, jo vetëm reagim pas ngjarjeve.
Në planin palestinez, ky synim nuk mund të arrihet pa pajtimin e brendshëm palestinez.
Përçarja mes fraksioneve të rezistencës ka shkaktuar një dobësi të madhe politike dhe organizative. Vetëm përmes unitetit kombëtar palestinez mund të përballet projekti izraelit që përpiqet të krijojë një alternativë palestineze të nënshtruar dhe bashkëpunuese.
Në këtë drejtim, roli i Egjiptit dhe Katarit mbetet thelbësor për të ndihmuar në realizimin e pajtimit palestinez dhe për të forcuar qëndrueshmërinë palestineze përballë planeve të zhvendosjes dhe shkatërrimit.
Nevoja për një politikë arabe të bashkuar
Përveç pajtimit palestinez, vendet arabe duhet të ndalojnë çdo formë normalizimi me Izraelin, qoftë përmes thellimit të marrëdhënieve ekzistuese apo hapjes së marrëdhënieve të reja.
Gjithashtu, kërkohet hartimi i vizioneve alternative arabe përballë projekteve izraelite me natyrë koloniale, si projekti i ashtuquajtur “Lindja e Mesme e re”.
Në këtë kontekst, Turqia dhe Irani janë dy aktorë rajonalë me vizione të qarta për rajonin, gjë që i detyron vendet arabe të formulojnë një vizion të vetin, për të ruajtur identitetin dhe sovranitetin e tyre politik.
Një nga hapat praktikë në këtë drejtim është forcimi i bashkëpunimit ekonomik arab, bazuar në varësi të ndërsjellë dhe shmangia e çdo bashkëpunimi të sigurisë me Izraelin, sidomos atij që mund të përdoret kundër vendeve arabe të tjera.
Partneritete të reja: Irani, Turqia, Rusia dhe Kina
Forcimi i bashkëpunimit me Iranin dhe Turqinë është thelbësor për të penguar planet sioniste në rajon.
Sa më shumë që të konsolidohet ky bashkëpunim, aq më pak hapësirë mbetet për afrime arabe me Izraelin.
Në këtë kuadër, duhet penguar përpjekja izraelito-perëndimore për të demonizuar Iranin në sytë e liderëve arabë.
Është më e mençur të punohet për afrimin politik me Iranin, sesa të shpenzohen miliarda për garë armatimi që mund të mos ndodhë kurrë.
E njëjta gjë vlen për Turqinë, e cila pas tensioneve të 2013-ës, po përmirëson marrëdhëniet me disa vende arabe dhe mund të luajë një rol ekonomik e politik konstruktiv, për shembull përmes projekteve të përbashkëta të ujit me Sirinë dhe Irakun.
Nga ana tjetër, bota arabe duhet të balancojë marrëdhëniet me fuqitë e mëdha ndërkombëtare, si Kina dhe Rusia.
Mbështetja ekskluzive tek Shtetet e Bashkuara është një strategji e rrezikshme, që redukon alternativat dhe varësinë politike.
Prandaj, duhet forcuar bashkëpunimi strategjik dhe ekonomik me Moskën dhe Pekinin, përmes investimeve të ndërsjella, transferimit të teknologjisë dhe partneriteteve zhvillimore.
Ky diversifikim i partnerëve ndërkombëtarë është thelbësor për pavarësinë politike arabe dhe për ndërtimin e një politikë të jashtme të ekuilibruar dhe mbrojtëse ndaj interesave kombëtare.
Vërejtje redaksionale: Pikëpamjet e shprehura në këtë artikull janë të autorit dhe nuk pasqyrojnë domosdoshmërisht qëndrimin editorial të kohaislame.con
