Zjarr në Hixhaz që e panë banorët e Sirisë
Në vitin 654 Hixhri, ndodhi një ngjarje e jashtëzakonshme për banorët e Medinës së Ndritur, e cila i tronditi thellësisht. Kjo ngjarje zgjati më shumë se një muaj, ndërsa ata mbetën të hutuar se si të vepronin, pasi nuk kishin as mundësi ta përballonin dhe as ta zmbrapsnin.
Megjithatë, ata u përballën me të në një mënyrë tjetër, sipas udhëzimit të Ligjit Islam (Sheriatit).
Cila ishte kjo ngjarje?
Dhe si u përballën me të banorët e Medinës?
Paralajmërimi profetik
Kjo ngjarje ishte paralajmëruar nga i Dërguari i Allahut ﷺ dhe është nga shenjat e vogla të Kiametit.
📜 Hadithi:
عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رضي الله عنه، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ﷺ قَالَ:
«لَا تَقُومُ السَّاعَةُ حَتَّى تَخْرُجَ نَارٌ مِنْ أَرْضِ الْحِجَازِ، تُضِيءُ أَعْنَاقَ الْإِبِلِ بِبُصْرَى»
Nga Ebu Hurejra (Allahu qoftë i kënaqur me të) transmetohet se i Dërguari i Allahut ﷺ ka thënë: “Nuk do të ndodhë Kiameti derisa të dalë një zjarr nga toka e Hixhazit, i cili do të ndriçojë qafat e deveve në Busra (në Sham).” (Transmeton Imam Buhariu në “Sahih”-un e tij)
Dëshmia historike – Imam Edh-Dhehebi
Imam Edh-Dhehebi(Allahu e mëshiroftë) thotë:
“Në vitin 654 Hixhri u shfaq zjarri në rrethinat e Medinës së Ndritur. Ishte një nga shenjat e mëdha të Zotit tonë. Nuk kishte nxehtësi, pavarësisht madhështisë dhe fuqisë së dritës së tij. Ai ndriçoi qafat e deveve në Busra dhe vazhdoi për disa ditë. Banorët e Medinës menduan se kishte ardhur Kiameti, prandaj iu drejtuan Allahut me lutje të shumta dhe kjo ngjarje u transmetua gjerësisht.” (El-Iber fi khaber men ghaber, vëll. 3, fq. 271)
Sqarim gjeografik
Busra e përmendur nuk është Basra e Irakut, por Busra e Shamit (Sirisë), e cila ndodhet rreth 950 kilometra larg Medinës në vijë ajrore.
Përshkrimi i detajuar i ngjarjes
Imam Edh-Dhehebi, duke transmetuar nga Ebu Shame dhe të tjerë, përshkruan:
Në fillim u dëgjua një zhurmë e fuqishme si bubullimë
Pas saj ndodhën tërmete të njëpasnjëshme, deri në 14 në ditë
Pastaj shpërtheu një zjarr i madh nga toka (lavë)
* Ai rridhte si një lumë zjarri nëpër lugina
* Gurët shkriheshin dhe bëheshin si metal i shkrirë
* Zjarri nxirrte male dhe kodra prej flakësh
Ajeti i përmendur në përshkrim
﴿إِنَّهَا تَرْمِي بِشَرَرٍ كَالْقَصْرِ كَأَنَّهُ جِمَالَتٌ صُفْرٌ﴾
“Ai (zjarri) hedh shkëndija si pallate, sikur të ishin deve të verdha.” (Suretu El-Murselat, 77:32–33)
Dëshmi të tjera tronditëse
* Zjarri ndriçonte aq shumë saqë shkruheshin letra në dritën e tij në Tejma
* Banorët e Medinës thonin:
“Sikur çdo shtëpi të kishte një llambë brenda saj”
* Drita e tij u pa:
* në Mekë
* në shkretëtirë
* në Jambu (Yanbu)
Madje:
dielli dhe hëna dukeshin sikur të eklipsuar nga fuqia e dritës së tij.
Reagimi i menjëhershëm i banorëve
Kur ndodhi kjo:
* njerëzit u tmerruan
* menduan se kishte ardhur dënimi
* u drejtuan menjëherë drejt Allahut
Udhëzimi i dijetarëve dhe gjykatësve
Dijetarët dhe kadinjtë morën përgjegjësinë dhe udhëzuan:
Për popullin:
1. Të bëjnë lutje dhe përulësi të vazhdueshme
2. Të mblidhen në Xhaminë e Profetit ﷺ
3. Të bëjnë pendim të sinqertë (teube)
4. Të lënë mëkatet
5. Të shtojnë veprat e mira
6. Të ndalojnë:
* muzikën
* instrumentet
7. Të braktisin alkoolin
Dhe njerëzit iu bindën menjëherë.
Udhëzimi për sundimtarët
1. U këshilluan të frikësohen nga Allahu
2. Të heqin padrejtësitë ndaj njerëzve
3. Të ndalojnë taksat e padrejta (mekus)
4. Të pendohen publikisht
5. Të bashkohen me popullin në lutje
Sundimtari:
* liroi skllevërit
* ktheu pasuritë e padrejta
* hoqi taksat
Ndryshimi i madh shoqëror
Një dëshmi thotë:
“Banorët e Medinës u penduan. Nuk dëgjohej më as muzikë, as daulle, as pije alkoolike.”
Gjendja e njerëzve gjatë ngjarjes
* nuk mund të flinin
* nuk mund të hanin
* nuk mund ta përshkruanin madhështinë e zjarrit
Zjarri kishte:
* zhurmë të fuqishme
* shpërthime
* flakë si male
Përfundimi i Imam Edh-Dhehebiut
“Kjo ngjarje është e transmetuar në mënyrë të sigurt dhe është nga ato që i Dërguari ﷺ kishte paralajmëruar.”
(Tarikh el-Islam, vëll. 48, fq. 22)
Analizë dhe mësime
Nga kjo ngjarje mësojmë:
1. Sprovat janë thirrje për kthim tek Allahu
2. Pendimi kolektiv sjell shpëtim
3. Mëkatet janë shkak ndëshkimi
4. Dijetarët janë udhëheqës të vërtetë
Roli i dijetarëve
Ata janë:
* udhërrëfyes të umetit
* këshillues të sinqertë
* mbrojtës të besimit
Mesazhi për kohën tonë
Në kohën tonë:
* sprovat janë të shumta
* mëkatet janë të hapura
* zemrat janë të dobëta
Por rruga është e njëjtë:
Kthimi tek Allahu + pendimi + përmirësimi i jetës
Përmbyllje
Kjo është ajo që pritet nga dijetarët në çdo kohë:
* të udhëzojnë
* të paralajmërojnë
* të shpëtojnë njerëzit
Shkruar nga:
Dr. Adil Hasan Jusuf el-Hamed
📅 12 Sheval 1447 Hixhri
