Ekskluzivisht për platformën Çështje Ushtarake – Një analizë në dritën e zhvillimeve në terren dhe të të dhënave politike
Skenari aktual nuk jep shenja për një përfundim të afërt të luftës.
Përkundrazi, të gjitha treguesit konfirmojnë se jemi futur në një betejë të gjatë dhe të matur, por të hapur ndaj skenarëve më të gjerë. Kjo për arsye të ndryshme që burojnë nga të dyja palët në konflikt:
⸻
Nga këndvështrimi i llogaritjeve izraelite:
Qëllimi strategjik i Izraelit nuk është arritur ende
Pavarësisht goditjeve të ashpra të ditës së parë, Tel Avivi e konsideron se programi bërthamor iranian ende funksionon dhe se “dritarja e mundësisë” për ta goditur mund të mos përsëritet. Prandaj, do të përpiqet të lodhë më tej Teheranin përpara çdo armëpushimi.
Suksesi operacional brenda Iranit e inkurajon përshkallëzimin
Përdorimi i dronëve dhe raketave të zgjuara në brendësi të territorit iranian i ka kthyer pjesërisht iniciativën Izraelit dhe ka nxitur dëshirën për të vazhduar operacionet kundër infrastrukturës iraniane – veçanërisht në një kohë kur fronti i brendshëm iranian është i dobët në aspektin e sigurisë.
Drita e verdhë nga SHBA ende është e ndezur
Deklaratat e përsëritura amerikane se nuk kërkojnë ndaljen e menjëhershme të luftës i japin Tel Avivit hapësirë për manovër – e kufizuar, por e mjaftueshme për të zgjatur operacionet për disa javë të tjera.
Nevoja politike urgjente e Netanyahut
Kryeministri e di që vazhdimi i luftës i siguron një mobilizim të rrallë të opinionit publik rreth tij dhe i rikthen një pjesë të “aurës së kontrollit dhe frikësimit” që e humbi pas dështimit në Gazë. Një sukses strategjik në Iran mund të përkthehet në fitore politike të brendshme.
Lidhja e frontit iranian me rajonin më të gjerë
Izraeli beson se dobësimi i Iranit tani është çelësi për të riformatuar skenën në Liban, Jemen dhe Gaza, duke synuar shkatërrimin e të gjithë “boshtit të rezistencës” përmes goditjes së qendrës së tij – Teheranit.
⸻
Ndërkohë, llogaritjet iraniane mbështeten në akumulim dhe përshkallëzim të kontrolluar:
Vazhdimi i luftës është i domosdoshëm për të dëshmuar dështimin e goditjes së parë izraelite
Irani nuk po lufton vetëm për t’u hakmarrë, por për të treguar se aftësia e tij për të frikësuar nuk është dobësuar, dhe se ai ende zotëron iniciativën strategjike.
Një luftë e gjatë, por e kontrolluar dhe e fragmentuar
Teherani e kupton se një luftë e përgjithshme nuk i shërben interesave të tij, por e konsideron se bombardimet e kufizuara dhe të sakta për disa ditë apo javë do të rikthejnë ekuilibrin dhe do t’i japin një avantazh në negociatat e ardhshme.
Llogaritë mbi lodhjen e frontit të brendshëm izraelit
Udhëheqësit iranianë besojnë se shoqëria izraelite – pavarësisht mbështetjes fillestare për luftën – nuk do të përballojë gjatë presionin e vazhdueshëm nga raketat dhe sulmet.
Një betejë për “ruajtjen e dinjitetit”, jo për fitore totale
Irani ka nevojë të paraqitet para opinionit të brendshëm dhe aleatëve rajonalë si një fuqi që është në gjendje të përballojë tronditjen, të hakmerret dhe të menaxhojë një betejë të ndërlikuar pa u thyer.
Diferenca në popullatë dhe gjeografi e favorizon Iranin
Irani është i vetëdijshëm që do të ketë kosto më të lartë njerëzore, por mund ta përballojë. Ndërsa Izraeli nuk ka hapësirë apo popullsi të mjaftueshme për të duruar humbje të zgjatura pa pasoja politike dhe shoqërore.
Refuzim i çdo marrëveshjeje të imponuar
Irani e konsideron çdo ndërmjetësim të drejtuar nga SHBA apo vendet evropiane si të njëanshëm dhe refuzon të hyjë në një marrëveshje që do të impononte kushte politike apo bërthamore. Prandaj, vazhdimi i luftës është një mënyrë për të parandaluar vendosjen e një zgjidhjeje të pabarabartë në të ardhmen.
⸻
Përfundim i skenës:
Jemi përballë një konflikti të hapur, të kufizuar, që menaxhohet me gjakftohtësi nga të dyja palët, por me objektiva krejtësisht të kundërta:
– Izraeli kërkon një fitore strategjike që do t’i rikthente autoritetin dhe do të çmontonte programin bërthamor iranian.
– Irani synon të dëshmojë se nuk është hallka më e dobët dhe se kapaciteti i tij për frikësim është ende i fortë, në përgatitje për një marrëveshje që i garanton fitime politike dhe të sigurisë.
Por nëse ndonjëra palë dështon të arrijë objektivat minimale, skenari më i rrezikshëm do të bëhet real:
Zgjerimi i luftës, përfshirja e palëve rajonale dhe ndoshta shpërthimi i një lufte të madhe në gjithë rajonin.
Pas ditës së katërt, beteja është më shumë një provë durimi sesa një garë për fitore.
