Shokët e Abdulla ibn Mubarekut, si Fadl ibn Musa dhe Muhaled ibn Husejn, u ulën një ditë dhe thanë:“Ejani t’i numërojmë virtytet e Ibn Mubarekut.” Ata thanë: “Ai ka bashkuar dijen, fikhun, edukatën, gramatikën, gjuhën, asketizmin, poezinë, elokuencën, përkushtimin, drejtësinë, faljen e natës, adhurimin, mençurinë në mendim, maturinë në fjalë dhe shmangien nga grindjet me shokët.”
Duke lexuar këtë thënie për Abdullah ibn Mubarekun, njeriu ndalet e mendon me thellësi: kush prej njerëzve të sotëm do të mund t’i bashkonte të gjitha këto cilësi që shokët e tij i përmendën me aq admirim? Dijen dhe fikhun, edukatën dhe gramatikën, gjuhën dhe elokuencën, asketizmin dhe adhurimin, drejtësinë, mençurinë në mendim, maturinë në fjalë dhe shmangien nga grindjet, secila prej tyre është si një mal që kërkon mund, përkushtim e sinqeritet për t’u ngjitur.
Në kohën e Ibn Mubarekut, këto virtyte nuk ishin vetëm cilësi të jashtme, por pasqyra e një zemre që e njihte Zotin dhe e dinte vlerën e dijes. Ai mësonte për t’u afruar te Allahu, jo për famë. Fliste me mençuri, sepse çdo fjalë e tij kishte peshë. Ishte i drejtë, sepse drejtësia për të nuk ishte zgjedhje, por pjesë e besimit. Ishte i përulur, sepse e dinte se dija pa përulësi është sëmundje e shpirtit. Edhe në heshtjen e tij kishte më shumë urtësi se në fjalët e shumë folësve.
Sot, në një kohë kur fjala është e shumtë dhe vlera e saj është pakësuar, kur njeriu kërkon të duket më shumë sesa të jetë, kujtimi i një figure si Ibn Mubareku zgjon mall për brezat e dijetarëve që jetonin me dije dhe e mishëronin atë në vepra. Ai ishte shembulli i njeriut që kishte ekuilibër mes trupit dhe shpirtit, mes mendjes dhe zemrës, mes fesë dhe botës.
Por le të ndalemi e të mendojmë me sinqeritet: a kemi sot shokë, familjarë apo njerëz përreth nesh që, po t’i numëronin cilësitë tona, do të ishin të ngjashme me ato të këtij dijetari? A do të përmendnin te ne përulësinë, urtësinë, drejtësinë, durimin e devotshmërinë? Apo ndoshta do të përmendnin nxitimin në fjalë, shkujdesjen në sjellje, dëshirën për t’u dukur e mungesën e thellësisë në dije?
Kjo pyetje duhet të na zgjojë ndërgjegjen, sepse ajo që shokët e Ibn Mubarekut panë te ai ishte fryti i përpjekjes, i sinqeritetit dhe i kujdesit ndaj vetes. Ai nuk ishte vetëm dijetar me fjalë, por dijetar që e jetonte dijen e tij. Sot shumë prej nesh lexojnë, flasin e komentojnë, por sa pak reflektojnë, sa pak zbatojnë prej asaj që mësojnë. Shumë ndjekin debatet, por pak ndjekin edukatën; shumë kërkojnë të drejtojnë, por pak mësojnë të përulen.
Ndoshta, nëse dikush do të përpiqej t’i numëronte virtytet tona, do të gjente më shumë boshllëqe se cilësi. E kjo duhet të na shqetësojë, jo për të humbur shpresën, por për të zgjuar ndjenjën e përgjegjësisë dhe kujdesin ndaj vetes. Sepse shembulli i Ibn Mubarekut nuk është një rrëfim i kaluar, por një mësim i vlefshëm për secilin që dëshiron ta bashkojë dijen me moralin dhe moralin me devotshmërinë.
Ky tregim është një pasqyrë që na pyet secilin:
A do të dëshironim që shokët tanë të na përmendnin për virtyte apo për mangësi?
A do të donim që fëmijët tanë të na kujtonin për devotshmëri apo për fjalë boshe?
A do të donim të ishim si Ibn Mubareku, njeri që fliste pak, vepronte shumë e jetonte për Allahun, apo si shumica që flasin shumë e harrojnë veten?
Në fund, lavdërimi i shokëve të Ibn Mubarekut është një thirrje për vetë-analizë: secili prej nesh mund të bëhet më i mençur, më i drejtë, më i përulur e më i devotshëm, nëse e sheh dijen si dritë që ndriçon zemrën dhe jo si mjet për t’u dukur në sytë e njerëzve.
Hoxhë Fitim Gërguri
