Pas tronditjes: Si e sheh Izraeli veten pas “Tufanit të Aksasë”?
Nga Rami Abu Zubeida – Studiues në çështjet ushtarake dhe të sigurisë
Një pasqyrë e rrallë e vetëdijes izraelite pas disfatës
Në një nga artikujt më të guximshëm dhe më vetëkritikë të shkruar nga një autor izraelit, Avi Ashkenazi, në gazetën Maariv, pranon hapur dështimin e thellë të Izraelit në luftën e “Shpatave të Hekurta” – apo siç njihet në botën arabe, Vërshimi i Aksasë.
Në shkrimin e tij me titull “Hamas e mundi Izraelin shumë kohë përpara 7 tetorit”, ai ofron një analizë të thellë të asaj që ndodhi jo vetëm në frontet ushtarake, por edhe në strukturën politike, institucionale dhe ideologjike që e përgatiti këtë dështim.
Artikulli zbulon ndryshimin e perceptimit të elitave izraelite ndaj vetvetes dhe ndaj kundërshtarit, duke e parë ngjarjen e 7 tetorit si një shok kombëtar, por edhe si një pasojë logjike e një rënieje të gjatë morale dhe strategjike.
Pranimi i disfatës përpara luftës
Sipas Ashkenazit, lufta nuk filloi më 7 tetor 2023, por në gusht të vitit 2014, ditën kur përfundoi fushata “Gjurmi i qëndrueshëm” (Protective Edge).
Atë ditë, sipas tij, filloi transformimi i doktrinës së Hamasit: lëvizja doli nga lufta duke kuptuar se “vetë mbijetesa përballë pushtimit izraelit është një fitore”.
Ky përfundim shënoi kalimin e saj nga mbrojtja në ofensivë, dhe nga një organizatë guerile në një strukturë ushtarake të rregullt.
Hamasi ndërtoi “Ushtrinë e tij” me brigada, divizione, një shërbim inteligjence të sofistikuar, një sistem komandimi të zhvilluar dhe rrjet të gjerë nëntokësor.
Kjo infrastrukturë, sipas autorit, është ajo që e bëri të mundur operacionin e 7 tetorit, me befasinë dhe efikasitetin që tronditi Izraelin.
Izraeli që besoi gënjeshtrën e vet
Për të përshkruar atmosferën në Izrael para luftës, Ashkenazi sjell një metaforë të goditur: “Rrobat e reja të perandorit”.
Një shoqëri e tërë që jeton në iluzionin e epërsisë dhe frikës nga e vërteta, e cila i përsërit vetes narrativën e “superioritetit ushtarak” derisa e beson verbërisht.
Sipas tij, udhëheqja izraelite politike dhe ushtarake ishte e bindur se kishte “zbutur tigri” – se Hamasi ishte dorëzuar, i preokupuar me administrimin civil të Gazës.
Por ndërkohë, rezistenca ndërtonte në heshtje fuqinë e saj, ndërsa Izraeli mbytej në arrogancë, vetëkënaqësi dhe mungesë introspeksioni strategjik.
Një dështim i plotë politik, ushtarak dhe shoqëror
Ashkenazi e përshkruan atë që ndodhi si një kolaps të përgjithshëm të shtetit izraelit.
Ai ndan përgjegjësinë në tri shtylla kryesore:
• Shtylla politike: një klasë e korruptuar, e përçarë, që e trajton shtetin si pronë personale.
• Shtylla ushtarake: mungesë përgatitjeje reale dhe varësi nga imazhi i forcës më shumë se nga substanca.
• Shtylla shoqërore: kulturë e bazuar mbi vetëbesim të verbër dhe nënvlerësim të kundërshtarit.
Në këtë kuptim, thotë ai, “Hamas fitoi luftën, edhe nëse një ditë nuk do të ekzistonte më”, sepse arriti të qëndrojë për dy vjet, të fitojë simpati globale, ndërsa Izraeli u gjend më i izoluar se kurrë më parë.
Një krizë ekzistenciale brenda Izraelit
Ashkenazi shkon më thellë: Izraeli nuk përballet vetëm me armiq të jashtëm, por me një luftë të brendshme që po e gërryen nga themelet.
Kjo krizë, thotë ai, është rezultat i mungesës së besimit midis popullit dhe pushtetit, i paaftësisë së elitave politike dhe i krizës së identitetit kombëtar.
Sipas autorit, Izraeli po humbet betejën më të rëndësishme – atë të vetëdijes.
Epërsia ushtarake nuk mjafton më. Forca e një shteti matet me kohezionin e institucioneve dhe qëndrueshmërinë e shoqërisë – dy elemente që Izraeli i ka humbur, ndërsa rezistenca palestineze i ka fituar, pavarësisht kushteve të pamundura.
Një sinjal i ndryshimit në vetë mediat izraelite
Ajo që e bën këtë artikull të veçantë është fakti se nuk vjen nga një zë opozitar, por nga brenda sistemit mediatik izraelit.
Ky fakt e kthen atë në një tregues të qartë të ndryshimit në vetëdijen kolektive izraelite pas dy vitesh lufte.
Në thelb, është një rrëfim për humbjen e perceptimit dhe përfundimin e mitit të epërsisë izraelite.
Në përfundim, Ashkenazi pranon se Izraeli u mund fillimisht në nivelin e ndërgjegjes, përpara se të mposhtej në terren.
Ajo që e shpëtoi përkohësisht ishte guximi individual, jo kompetenca institucionale.
Ndërsa Hamas, siç përmbyll ai, fitoi sepse njohu dobësinë e armikut më herët dhe ndërtoi një strategji afatgjatë që e ktheu qëndresën në instrument fitoreje.
