Analizë e shkurtër:
🔹Presidenti sirian Ahmed al-Sharaa dhe delegacioni shoqërues i tij, gjatë vizitës së tij të dytë në Rusi më 28 janar 2026, zhvilluan bisedime me presidentin rus dhe delegacionin e tij, i cili përfshinte ministrin e mbrojtjes Andrei Belousov, zëvendëskryeministrin Aleksandër Novak, ministrin e jashtëm Lavrov, ministrin e financave Siluanov, ministrin e strehimit dhe ndërtimit Faizullin, ndihmësin e presidentit Juri Ushakov dhe zëvendësshefin e administratës presidenciale Maksim Oreshkin. Në takim morën pjesë gjithashtu zëvendësministri i parë i mbrojtjes Junus-Bek Jevkurov, drejtori i autoritetit federal për bashkëpunim ushtarako-teknik Dmitri Shugaev dhe admirali Igor Kostjukov, shef i drejtorisë kryesore në shtabin e përgjithshëm të forcave të armatosura ruse, i cili kishte qenë i pranishëm edhe gjatë diskutimeve të mëparshme ruso-siriane.
🔹Vizita vjen në dritën e zhvillimeve të reja të brendshme dhe të jashtme të sigurisë dhe ekonomisë, më e rëndësishmja prej tyre ndryshimet që përjetoi skena siriane pasi forcat qeveritare morën kontrollin e shumicës së zonave që ishin nën kontrollin e “Forcave Demokratike Siriane (QSD)” në provincat e Xhezires në verilindje të vendit, si dhe tërheqja e forcave ruse nga aeroporti i Kamishlit.
🔹Përbërja e delegacionit rus pasqyron shkallën e interesimit për këtë vizitë dhe larminë e fushave të bashkëpunimit ndërmjet dy palëve, veçanërisht në fushat ushtarake, të sigurisë, ekonomike dhe të rindërtimit.
🔹Tërheqja e forcave ruse nga aeroporti i Kamishlit përbën një zhvillim të dukshëm, ndonëse ato ruajnë praninë e tyre në dy bazat Hmejmim dhe Tartus. Më parë ato ishin tërhequr edhe nga aeroporti i Xharrahut në lindje të Halepit gjatë avancimit të forcave të “Dhomës së Operacioneve Agimi i Lirisë” në betejën e rrëzimit të regjimit të mëparshëm. Kjo tregon se prania e tyre në Kamishli dhe Xharrah kishte për qëllim shfaqjen e ndikimit përpara palëve vendore dhe të jashtme (Turqisë dhe Shteteve të Bashkuara), ndërsa prania në dy bazat bregdetare gëzon mbështetje juridike. Kjo tërheqje sinjalizon njohjen nga Rusia të legjitimitetit të procedurave të shtetit sirian sipas kornizave ligjore të dakorduara.
🔹Përveç dosjeve të përbashkëta ushtarake, si madhësia dhe aktiviteti i pranisë ruse në bazat Hmejmim dhe Tartus, si dhe roli i mundshëm i Rusisë në jug të Sirisë për të frenuar ndërhyrjet tokësore izraelite, ekzistojnë dosje sigurie që lidhen me mbetjet e regjimit të mëparshëm që përpiqen të destabilizojnë sigurinë ndërsa qëndrojnë në Rusi, si Maher al-Assad dhe gjenerali Kamal al-Hassan që themeloi në Liban organizatën “Zhvillimi i Sirisë Perëndimore”. Po ashtu dalin në pah çështje që lidhen me elementë të ISIS-it nga Çeçenia dhe Dagestani pas marrjes nga qeveria siriane të burgjeve të organizatës.
🔹Ka shumë gjasa që çështja e riparimit të Digës së Eufratit të jetë fort e pranishme mbi tryezën e diskutimit, duke qenë se Rusia është ajo që e ndërtoi. Në vitin 2017 diga iu nënshtrua sabotimit të pjesshëm gjatë kontrollit të ISIS-it dhe, pas çlirimit të saj, pala amerikane dështoi të riparonte dëmet. Inxhinierët dhe teknikët që punonin atëherë mbi digë theksuan se vetëm ekspertiza ruse është e aftë ta riparojë atë, për shkak të njohjes së rusëve me strukturën dhe mekanizmin e saj të funksionimit, si dhe sepse programimi i saj ishte projektuar në mënyrë që mirëmbajtja të mund të kryhej vetëm nga ekipi i specializuar rus. Pas rimarrjes së saj u vërtetua se katër turbina ishin jashtë funksionit dhe, pa riparimin e tyre, kontrolli mbi digën nuk ka asnjë vlerë për nisjen e projekteve bujqësore apo energjetike.
🔹Në përmbledhje, kjo vizitë e nivelit të lartë pasqyron rikthimin e marrëdhënieve ruso-siriane dhe rolin rus në trajtimet e sigurisë në nivelet e ndryshme të saj (të përgjithshme, energjetike dhe ushqimore), si pasojë e marrëdhënieve klienteliste që regjimi i mëparshëm kishte vendosur me Rusinë dhe që mbrohen nga marrëveshje juridike. Ajo gjithashtu tregon përpjekjen serioze të qeverisë siriane për t’u çliruar nga trashëgimia e rëndë e regjimit të mëparshëm me të gjitha mjetet e mundshme.
/Kasion për Studime/
