Asnjë çështje juridike (fetare) nuk është pa ndërtim dhe drejtim metodologjik, dhe në këtë çështjen tonë ka ndodhur një mospajtim mes dy metodologjive të kundërta, të cilin rrallë e vëren dikush përveç atij që thellohet, për shkak të ngjashmërisë së jashtme që mund të ndodhë mes tyre.
I Dërguari i Allahut e ka bërë detyrë Zekatin e Fitrit një sa’ (masë) prej hurmash, ose elbi, ose rrushi të thatë, ose gruri, ose djathi i thatë, nga ushqimi i vendit, si pastrim për agjëruesin dhe si ushqim për të varfrit. Kështu kanë ardhur hadithet: kjo është arsyeja e saj (pastrimi dhe ushqimi), dhe këto janë llojet e saj.
Selefët (të parët) e kanë pranuar këtë duke e zbatuar saktësisht, duke e nxjerrë si ushqim nga këto lloje të përmendura, dhe me këtë kanë qëlluar sunetin dhe arsyen njëkohësisht, pa kundërshtim.
Pastaj erdhi një çështje ku u dallua metodologjia e saktë dhe u shfaq dallimi mes saj dhe metodës së kundërt, që është metoda e mendimit dhe e fjalës (spekulimit), dhe ajo është: nxjerrja e Zekatit të Fitrit me para.
Dallimi nuk është në përfundim, por në premisat që çojnë te përfundimi.
Në metodën e saktë:
shikohet së pari ajo që ka ardhur nga pozita profetike në këtë çështje, që është nga interpretimi i sunetit me sunet.
Ajo ka treguar se:
nuk është transmetuar nga Profeti as me fjalë, as me vepër, as me miratim që të jetë dhënë me para, edhe pse paratë ekzistonin në kohën e tij.
Pra, ligjvënësi e ka vendosur dhënien e saj si ushqim dhe jo si para.
Pastaj vjen shikimi në atë që është transmetuar nga sahabët, të cilët janë imamët e fesë dhe bartësit e saj.
Rezultati:
nuk është transmetuar prej tyre as fjalë dhe as vepër për dhënien e saj me para.
Ajo që është transmetuar prej tyre nuk lidhet me këtë çështje, si p.sh. zëvendësimi i rrobave me elb ose grurë, dhe kjo nuk është në Zekatin e Fitrit dhe nuk përfshin para.
Prandaj, nuk është e saktë të argumentohet me këto për lejimin e kalimit nga ushqimi në para, sepse kjo është një analogji e gabuar dhe e sforcuar.
Sa për justifikimin se paratë kanë qenë të pakta, kjo është një pretendim i sforcuar dhe kundërshton realitetin, sepse paratë përdoreshin në dënime, martesa dhe tregti.
Megjithatë, janë transmetuar disa gjurmë nga tabi’inët (brezi pas sahabëve) që e lejojnë këtë:
• Nga Kurrë: një letër nga Omer ibn Abdulaziz që urdhëronte gjysmë sa’ ose vlerën e saj gjysmë dirhemi
• Nga Hasan: nuk ka problem të jepen dirhemë në Zekatin e Fitrit
• Nga Ebu Ishak: ata jepnin para në vend të ushqimit
• Nga Ata: ai e urrente dhënien me para
Kështu, ekziston një bazë e saktë për lejimin e saj nga disa prej tyre.
Por kjo nuk e bën atë më të mirë në mënyrë absolute, përveç në rast nevoje apo domosdoshmërie. 
Ai që e nxjerr si ushqim ka goditur sunetin me siguri dhe ka përmbushur detyrën me qetësi.
Ndërsa ai që e nxjerr me para, i pranohet dhe ka shpërblim, por nuk është si ai që ndjek sunetin, përveç në rast se nuk mund të bëhet ndryshe. 
Në librin “El-Mugni”:
Ahmedi tha: kam frikë se nuk i pranohet nëse jep para, sepse kjo është kundër sunetit të Profetit.
Dhe ai tha: nuk jepet vlera (para).
Ndërsa disa të tjerë si Ebu Hanife e lejojnë këtë.
Pra, shumica e dijetarëve nuk e lejojnë dhënien me para, ndërsa disa e kanë lejuar.
Ai që e bën këtë për shkak nevoje, duke ndjekur tabi’inët, nuk qortohet.
Metodologjia e saktë është:
të ndërtohet lejimi mbi atë që është transmetuar nga selefët, jo mbi arsyetime logjike të pastra. 
Ndërsa metoda e mendimit:
• fillon nga arsyeja
• pastaj kërkon mbështetje
• nëse nuk gjen, bën interpretim të detyruar
Dhe e vendos arsyen si bazë përballë tekstit fetar. 
Kjo çon në:
• dobësimin e sunetit
• zëvendësimin e tij me mendime personale
Metoda e saktë:
• përdor arsyen, por brenda kufijve
• ndjek selefët
Ndërsa metoda tjetër:
• i jep arsyes kontroll të plotë
• dhe e vendos individin si masë absolute
Përfundim i drejtpërdrejtë
• Forma bazë: ushqim
• Paratë: lejohen vetëm në nevojë
• Duhet ndjekur metoda e selefëve, jo vetëm logjika
Dr. Lutfullah Hoxha
