Kur flitet për konkurrencën globale, zakonisht vëmendja përqendrohet te ekonomia, teknologjia apo inteligjenca artificiale. Megjithatë, themeli mbi të cilin mbështeten të gjitha këto është energjia. Pikërisht në këtë fushë Kina po zhvillon një transformim historik, i cili pritet të përcaktojë ekuilibrat ekonomikë dhe gjeopolitikë të dekadave të ardhshme.
Ditët e fundit në rrjetet sociale u përhapën pretendime për inaugurimin e një centrali energjetik me kapacitet prej 40,1 teravatësh. Edhe pse kjo shifër nuk mbështetet nga të dhëna zyrtare dhe duket se ngatërron njësitë e matjes së kapacitetit me ato të prodhimit të energjisë, ajo pasqyron një realitet shumë më të rëndësishëm: Kina është duke realizuar revolucionin më të madh energjetik në historinë moderne. (Reuters)
Sot, Pekini nuk po investon vetëm në një teknologji të vetme. Strategjia kineze ndërtohet mbi katër shtylla kryesore: energjinë diellore, energjinë e erës, hidrocentralet dhe energjinë bërthamore. Qëllimi nuk është vetëm prodhimi i më shumë energjie, por krijimi i një sistemi energjetik që garanton siguri kombëtare, pavarësi ekonomike dhe mbështetje për industrinë e së ardhmes. (Reuters)
Një nga arritjet më të mëdha të Kinës është zgjerimi i jashtëzakonshëm i energjisë diellore. Vendi ka kaluar pragun e 1 teravatit kapacitet të instaluar vetëm në energjinë fotovoltaike, duke u bërë lider absolut botëror në këtë sektor. Asnjë shtet tjetër nuk i afrohet ritmit të investimeve që Kina po realizon në burimet e rinovueshme. (Reuters)
Paralelisht, Kina po ndërton edhe projektin hidroenergjetik më ambicioz të historisë në lumin Yarlung Tsangpo, në Tibet. Centrali i planifikuar në Medog do të ketë një kapacitet prej rreth 60 gigavatësh, ndërsa prodhimi i tij vjetor pritet të jetë rreth trefishi i Digës së Tre Grykave, hidrocentralit më të madh në botë deri më sot. Investimi llogaritet në mbi 130 miliardë dollarë, duke e bërë një nga projektet infrastrukturore më të kushtueshme të ndërtuara ndonjëherë. (Wikipedia)
Në të njëjtën kohë, Kina vazhdon zgjerimin e programit të saj bërthamor, ndërsa po investon fuqishëm edhe në hidrocentralet me rezervuar pompues, të cilat shërbejnë si “bateri gjigante” për ruajtjen e energjisë së prodhuar nga era dhe dielli. Aktualisht, rreth 40% e projekteve të reja botërore të këtij lloji po ndërtohen në Kinë. (Reuters)
Megjithatë, strategjia kineze nuk nënkupton braktisjen e menjëhershme të qymyrit. Përkundrazi, Pekini ndjek një model të dyfishtë: ndërton me ritme rekord burime të pastra energjie, por njëkohësisht ruan prodhimin nga qymyri për të garantuar sigurinë energjetike dhe stabilitetin e industrisë. Plani pesëvjeçar i energjisë synon që deri në vitin 2030 gjysma e energjisë elektrike të prodhohet nga burime jo-fosile, ndërsa qymyri do të vazhdojë të luajë një rol strategjik gjatë periudhës së tranzicionit. (Reuters)
Kjo qasje tregon se për Kinën energjia nuk është thjesht një sektor ekonomik. Ajo është një instrument i fuqisë kombëtare. Kush kontrollon energjinë, kontrollon industrinë; kush kontrollon industrinë, kontrollon teknologjinë; dhe kush kontrollon teknologjinë, ushtron ndikim në ekonominë globale.
Prandaj, edhe pse shifrat që qarkullojnë në rrjetet sociale shpesh janë të pasakta ose të ekzagjeruara, drejtimi strategjik është i qartë. Kina nuk po ndërton vetëm centrale elektrike; ajo po ndërton infrastrukturën mbi të cilën synon të mbështesë ekonominë, industrinë dhe ndikimin e saj global gjatë gjithë gjysmës së dytë të shekullit XXI.
