Në korrik të vitit 1995, qyteti i Srebrenicës në Bosnjë dhe Hercegovinë dëshmoi një nga krimet më të tmerrshme në historinë moderne evropiane, kur forcat serbe të Bosnjës vranë më shumë se 8372 myslimanë boshnjakë pas rënies së qytetit, në një krim që gjykatat ndërkombëtare dhe Kombet e Bashkuara e klasifikuan më vonë si gjenocid.
Tragjedia filloi me shpërthimin e luftës së Bosnjës në vitin 1992, pas njohjes së pavarësisë së Bosnjë dhe Hercegovinës. Shumë shpejt, forcat serbe vendosën një rrethim mbytës mbi Srebrenicën, duke u privuar banorëve të saj ushqimin dhe ilaçet, ndërsa qyteti u bë shënjestër e bombardimeve të vazhdueshme, teksa situata humanitare përkeqësohej ditë pas dite.
Pavarësisht se Kombet e Bashkuara e shpallën Srebrenicën “zonë të sigurt” dhe vendosën trupa paqeruajtëse seal, qyteti ra në korrik të vitit 1995. Pas hyrjes së forcave serbe nën udhëheqjen e Ratko Mlladiqit, burrat dhe djemtë u ndanë nga gratë dhe fëmijët, dhe ndaj tyre u ekzekutuan vrasje masive, në një nga krimet më të përgjakshme që nga përfundimi i Luftës së Dytë Botërore.
Ratko Mlladiqi qëndroi në arrati për vite me radhë përpara se të arrestohej në vitin 2011. Më pas, Gjykata Ndërkombëtare Penale për ish-Jugosllavinë e dënoi atë për akuzat e gjenocidit, krimeve të luftës dhe krimeve kundër njerëzimit, duke e dënuar me burgim të përjetshëm – një vendim që mori formë të prerë në vitin 2021.
Në vitin 2024, Asambleja e Përgjithshme e Kombeve e Bashkuara miratoi 11 korrikun si Ditën Ndërkombëtare të Përkujtimit të Gjenocidit në Srebrenicë, në një hap që të mbijetuarit dhe familjet e viktimave e konsideruan si një konfirmim të rëndësisë së ruajtjes së kujtesës historike dhe përballjes me përpjekjet për mohimin e krimit, në mënyrë që Srebrenica të mbetet dëshmitare e një tragjedie që nuk duhet të përsëritet kurrë.
Historia e plotë gjendet në filmin dokumentar “Mjegulla e Srebrenicës” në Al Jazeera Documentary.
