Ishin në fuqi prej dekadash, një nga lëshimet e para të mëdha të bëra pas memorandumit
Shtetet e Bashkuara kanë pezulluar sanksionet mbi eksportet e naftës iraniane për 60 ditë, siç përcaktohet në memorandumin e mirëkuptimit të nënshkruar të enjten e kaluar midis presidentëve të dy vendeve.
Negociatat janë duke u zhvilluar për këtë çështje, të cilat duhet të çojnë në një marrëveshje përfundimtare për t’i dhënë fund luftës në Lindjen e Mesme.
Ky është një vendim me shumë pasoja. Sanksionet kanë qenë në fuqi për dekada, në forma të ndryshme, dhe heqja e tyre do t’i lejojë Teheranit të gjenerojë të ardhura të konsiderueshme.
Për më tepër, transaksionet do të jenë në gjendje të kryhen në dollarë, kështu që Irani do të jetë në gjendje të marrë valutën e huaj që i nevojitet urgjentisht për të rivendosur financat e tij.
Memorandumi është një marrëveshje paraprake jo-detyruese dhe parashikon që të dy qeveritë të vazhdojnë negociatat për 60 ditë.
Ai përfshin disa klauzola që duhet të zbatohen menjëherë ose pothuajse menjëherë, siç janë sanksionet, ndërsa lë të pazgjidhura çështje të tjera më komplekse, siç është e ardhmja e programit bërthamor të Iranit.
Pezullimi i njoftuar të hënën ka të bëjë me naftën bruto, produktet petrokimike dhe derivatet e tjera të naftës me origjinë iraniane dhe do të zgjasë deri më 21 gusht.
Ai lejon importin e këtyre produkteve në Shtetet e Bashkuara, por jo në territore të caktuara si Kuba dhe Koreja e Veriut, të cilat mbeten subjekt i sanksioneve të SHBA-së. Sanksionet e vendosura nga subjekte të tjera , siç është Bashkimi Evropian, padyshim ende në fuqi.
Për shkak të sanksioneve, për dekada të tëra, Irani është mbështetur në të ashtuquajturën flotë fantazmë , një rrjet anijesh të përdorura nga vende të ndryshme, përfshirë Rusinë dhe Venezuelën, për të shitur naftën e saj duke anashkaluar sanksionet.
Pjesa më e madhe e naftës së Iranit drejtohej në Kinë dhe shitej me çmime më të ulëta se tregu ndërkombëtar.
Gjatë luftës, ndër të tjera, Shtetet e Bashkuara u përpoqën të bllokonin të gjitha eksportet iraniane duke zbatuar një bllokadë detare të Ngushticës së Hormuzit, me qëllim rrënimin e ekonomisë së vendit dhe detyrimin e regjimit për të negociuar.
Heqja e sanksioneve shkon në drejtim të kundërt. Vendimi u njoftua nga Sekretari i Shtetit i SHBA-së, Scott Bessent, i cili i përshkroi si “produktive” negociatat fillestare të së hënës.
Bessent shtoi se Irani është zotuar të lejojë akses “të lirë dhe të hapur” në Ngushticën e Hormuzit dhe do të lejojë përsëri inspektorët e Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë Atomike (IAEA) në vendet e tij bërthamore, siç kanë deklaruar edhe Zëvendëspresidenti i SHBA-së, J.D. Vance, dhe Presidenti Donald Trump.
Megjithatë, zëdhënës i Ministrit të Jashtëm Iranian, Esmail Baghaei i tha agjencisë iraniane të lajmeve IRNA se qeveria iraniane nuk kishte marrë asnjë angazhim të ri në lidhje me inspektimet e centraleve bërthamore të vendit dhe se çdo aktivitet që përfshin inspektorët e OKB-së do të kryhej sipas procedurave ekzistuese.
Kjo është një çështje themelore. Irani filloi të pengonte inspektimet e vendeve të tij bërthamore gjatë mandatit të parë të Trump, kur ai tërhoqi Shtetet e Bashkuara nga marrëveshja për të kufizuar programin bërthamor të Iranit, e negociuar në vitin 2015 nga presidenti i atëhershëm i SHBA-së, Barack Obama.
Irani i bllokoi inspektorët e IAEA-s nga inspektimi i bazave të tij në qershor 2025, pas sulmeve nga Izraeli dhe Shtetet e Bashkuara në tokën iraniane në një luftë që zgjati 12 ditë. \tesheshi.com\
