O vëlla i mençur, kërkues i dijes!
Dije – Allahu të dhëntë sukses dhe t’i drejtoftë hapat – se ndër sprovat më të rënda përmes të cilave provohet besimi i robit dhe vërtetohet sinqeriteti i tij, janë fitnet; ato kohë kur çështjet ngatërrohen, të vërtetat përzihen me hamendësime, njeriu i matur mbetet i hutuar, shtohen fjalët pa dije dhe gjykimet pa verifikim.
Pejgamberi ﷺ disa fitne i ka përshkruar me fjalët:
“Nxitoni në vepra të mira para fitneve që janë si pjesë të natës së errët.”
(Muslimi)
Pra, sprova me errësirë dhe paqartësi të madhe, prej së cilës nuk shpëton veçse ai të cilit Allahu ia ka ndriçuar zemrën me shpallje dhe ia ka forcuar këmbët në të vërtetën.
Në kohë të tilla, robi nuk shpëton me shumë fjalë, as me zjarrminë e parullave, as duke ndjekur çdo thirrës; por shpëton – pas mirësisë së Allahut – ai që kapet fort pas litarit të Allahut, ndjek rrugën e besimtarëve dhe e njeh detyrën e tij si mysliman i sinqertë në kohë trazirash.
Kjo detyrë shfaqet në disa shtylla themelore:
1. Kapja fort pas Kuranit dhe Sunetit, si dhe ndjekja e dijetarëve të rrënjosur në dije
Kur valët e mendimeve përplasen, kur peshoret e njerëzve çrregullohen dhe shtohen pretendimet për reformë e xhelozi fetare, anija e shpëtimit është: Libri i Allahut dhe Suneti i të Dërguarit të Tij ﷺ, të kuptuara sipas rrugës së të parëve të këtij umeti dhe imamëve të tij të mëdhenj.
Allahu i Lartësuar thotë:
“Dhe kapuni të gjithë fort pas litarit të Allahut dhe mos u përçani!”
(Ali Imran, 103)
Dhe thotë:
“Nëse kundërshtoheni për ndonjë çështje, kthejeni atë te Allahu dhe i Dërguari, nëse besoni në Allahun dhe Ditën e Fundit.”
(En-Nisa, 59)
Pjesë e kësaj kapjeje të fortë është kthimi i çështjeve të reja dhe fitneve te njerëzit e dijes e të mendjemprehtësisë; jo te nxitësit e emocioneve, jo te njerëzit e pavlerë që flasin për çështje të mëdha, e as te drejtuesit e platformave që dinë të trazojnë ndjenjat, por nuk dinë të peshojnë pasojat.
Allahu thotë:
“Kur atyre u vjen ndonjë lajm për siguri ose frikë, ata e përhapin atë. Sikur t’ia kthenin të Dërguarit dhe atyre që kanë autoritet prej tyre, do ta dinin atë ata që janë të aftë ta nxjerrin kuptimin e tij.”
(En-Nisa, 83)
Fitnen nuk e shuan i padituri me entuziazmin e tij, as njeriu i epsheve me zërin e tij. Ajo shuhet – pas ndihmës së Allahut – me dije të rrënjosur, kuptim të pasojave, sinqeritet në këshillë, drejtësi në gjykim dhe mëshirë ndaj umetit.
2. Verifikimi, drejtësia dhe lënia e nxitimit
Ndër detyrat më të mëdha të myslimanit në kohë fitnesh është të verifikojë para se të flasë, të mos nxitojë para se të gjykojë dhe të ketë frikë Allahun për nderin, gjakun dhe qëllimet e myslimanëve.
Allahu i Lartësuar thotë:
“O besimtarë! Nëse ju vjen ndonjë i prishur me një lajm, verifikojeni, që të mos i bëni dëm ndonjë populli pa e ditur e pastaj të pendoheni për atë që keni bërë.”
(El-Huxhurat, 6)
Dhe thotë:
“Mos ndiq atë për të cilën nuk ke dije; vërtet, dëgjimi, shikimi dhe zemra, për të gjitha këto do të pyetet njeriu.”
(El-Isra, 36)
Jo çdo gjë që thuhet duhet besuar; jo çdo gjë që publikohet duhet përqafuar; dhe jo çdo zemërim për Allahun është i rregulluar me Sheriatin e Allahut. Sa fjalë janë thënë në një çast zemërimi, kanë ndezur zjarr, kanë bërë padrejtësi ndaj një të pafajshmi, kanë përçarë një radhë ose i kanë shërbyer armikut!
3. Adhurimi dhe ikja tek Allahu i Lartësuar
Fitneja i lodh zemrat, i ngarkon shpirtrat dhe e dobëson kthjelltësinë. Nuk ka ilaç më të madh se ikja tek Allahu: me namaz, dhikër, lutje, pendim dhe llogaridhënie ndaj vetes.
Allahu thotë:
“Ikni tek Allahu!”
(Edh-Dharijat, 50)
Pejgamberi ﷺ, kur e rëndonte ndonjë çështje, strehohej te namazi; sepse namazi është lidhje me Allahun, qetësi për zemrën dhe dritë në errësira.
Ai ﷺ ka thënë:
“Adhurimi në kohën e trazirave është sikur hixhreti tek unë.”
(Muslimi)
“Hërxhi” nënkupton kohën e vrasjeve, përzierjes së gjërave dhe çrregullimit të çështjeve; gjithashtu është thënë se nënkupton ashpërsimin e fitneve dhe shtimin e të këqijave.
Besimtari i sinqertë nuk e bën fitnen shkak që zemra e tij të ngurtësohet ose të shkëputet nga Zoti i tij. Përkundrazi, ai e bën atë nxitje për më shumë dhikër, përmirësim të vetes, kthim tek Allahu dhe kërkim të qëndrueshmërisë e të mirëqenies.
4. Ruajtja e gjuhës dhe dorës, si dhe heshtja e bukur për atë që nuk e di
Një prej dyerve më të mëdha të fitnes sot është fitneja e fjalës: një fjalë që shkruhet pas ekranit mund të ndezë zjarr mes njerëzve, të ngjallë fanatizëm, të ndihmojë padrejtësinë, të bëhet shkak për derdhje gjaku ose cenim nderesh.
Pejgamberi ﷺ ka thënë:
“Kush beson në Allahun dhe Ditën e Fundit, le të flasë mirë ose le të heshtë.”
(Buhariu dhe Muslimi)
Dhe i tha Muadhit رضي الله عنه, kur e pyeti për thelbin e çështjes:
“Ruaje këtë!”
dhe tregoi gjuhën e tij.
Heshtja ndaj padijes nuk është paaftësi; ajo është adhurim dhe shpëtim. Përmbajtja nga të folurit për atë që njeriu nuk e zotëron nuk është frikë; ajo është mençuri dhe devotshmëri.
Por heshtja e bukur do të thotë ta ruash gjuhën nga e keqja, jo të heshtësh për të vërtetën e detyrueshme kur kërkohet sqarimi i saj me dije, drejtësi dhe urtësi.
Myslimani i sinqertë e mbush kohën e tij me përmirësim, me mbulimin e boshllëqeve, me dobi për njerëzit, me lutje për të shtypurit dhe me mbështetje të së vërtetës sipas mundësisë së tij; pa nxituar, pa e tejkaluar kufirin dhe pa folur për Allahun pa dije.
5. Qëndrimi me xhematin e myslimanëve dhe largimi nga shkaqet e përçarjes e përleshjes
Detyrë e myslimanit në kohë fitnesh është të jetë çelës i bashkimit, jo i përçarjes; derë e pajtimit, jo e përleshjes. Ai duhet të ruhet nga fanatizmat e injorancës, nga zmadhimi i kundërshtimeve dhe nga shndërrimi i çështjeve të ixhtihadit në beteja që shterojnë zemrat dhe energjitë.
Allahu thotë:
“Mos u kundërshtoni mes vete, që të mos dobësoheni e t’ju humbë fuqia.”
(El-Enfal, 46)
Dhe thotë:
“Vërtet, besimtarët janë vëllezër; prandaj pajtoni vëllezërit tuaj.”
(El-Huxhurat, 10)
Nuk është prej fikhut që plagëve të umetit t’u shtojmë plagë të tjera; as që fitnen ta bëjmë fushë për larje hesapesh; as që epshet t’i veshim me petkun e xhelozisë për fenë.
Detyrë është që e vërteta të ruhet me të vërtetën, çështjet e drejta të mbështeten me drejtësi dhe të respektohen synimet e Sheriatit në ruajtjen e fesë, jetës, mendjes, nderit dhe pasurisë.
6. Qëndrueshmëria dhe veprimi pozitiv e i dobishëm
Detyra e myslimanit në fitne nuk është izolimi pasiv, dorëzimi para dëshpërimit apo mjaftimi me ankesa. Detyra e tij është të qëndrojë në bindje ndaj Allahut, të përmirësojë veten dhe familjen e tij, të kontribuojë në ngritjen e vetëdijes, përhapjen e mëshirës dhe harmonisë, ndihmën e të dëshpëruarit, mbështetjen e të shtypurit, mësimin e të paditurit dhe mbulimin e hapësirave ku mund të japë kontribut.
Allahu i Lartësuar thotë:
“Qëndro i drejtë ashtu siç je urdhëruar!”
(Hud, 112)
Dhe thotë:
“Ndihmojeni njëri-tjetrin në mirësi dhe devotshmëri, e mos ndihmojeni njëri-tjetrin në gjynah dhe armiqësi.”
(El-Maide, 2)
Besimtari në kohë fitnesh nuk bëhet mjet shkatërrimi, as megafon thashethemesh, as lëndë djegëse e fanatizmit. Ai është njeri me kthjelltësi, mëshirë, vetëdije dhe qëndrueshmëri; përmirëson aq sa mundet, largon të keqen aq sa ka mundësi dhe e di se Allahu nuk e ngarkon askënd përtej mundësisë së tij.
Përfundim
Fitnet kalojnë, por gjurmët e tyre mbeten të shkruara në regjistra. I lumtur është ai që ruhet nga e keqja e tyre, të cilit Allahu ia forcon këmbët dhe ia ruan fenë, zemrën e gjuhën.
Le të jemi, o robër të Allahut, thirrës të bashkimit e jo të përçarjes; ndërtues të vetëdijes e jo shkatërrues; çelësa të së mirës e jo mbyllës të mëshirës. T’i kthejmë çështjet te shpallja, t’i përmbahemi drejtësisë dhe paanshmërisë, ta shtojmë adhurimin e lutjen, t’i ruajmë gjuhët nga gabimet dhe të punojmë për atë që i bën dobi umetit e e kënaq Allahun e Lartësuar.
Dhe vazhdimisht i lutemi Allahut me zemra të përulura:
O Allah, o Rrotullues i zemrave, forcoji zemrat tona në fenë Tënde!
O Allah, na ruaj nga fitnet, ato të dukshmet dhe të fshehtat! Na bëj prej njerëzve të kthjelltësisë dhe qëndrueshmërisë, prej çelësave të së mirës dhe mbyllësve të së keqes. Ndihmoji të shtypurit dhe bashkoje fjalën e myslimanëve mbi të vërtetën dhe udhëzimin, o Zot i botëve!
Abdullah_El-Etheri
