Negociata të paqarta, tensione të larta dhe një marrëveshje që lë ende shumë pyetje
Takimi ballë për ballë mes delegacioneve të Shteteve të Bashkuara dhe Iranit në Gjenevë u anulua në mënyrë të papritur, duke krijuar pasiguri mbi të ardhmen e procesit të paqes mes dy vendeve.
Takimi sot ishte planifikuar si hap i parë për negociata të drejtpërdrejta pas një marrëveshjeje paraprake për uljen e tensioneve në Lindjen e Mesme, por u shty pa një arsye zyrtare të qartë. Edhe udhëtimi i zëvendëspresidentit amerikan J.D. Vance u anulua në momentin e fundit.
Sipas autoriteteve zvicerane, çështjet organizative dhe logjistike kanë ndikuar në shtyrjen e takimit, ndërsa Shtëpia e Bardhë ka theksuar se negociatat e këtij niveli janë komplekse dhe të paparashikueshme.
Pavarësisht anulimit, të dy palët kanë sinjalizuar se procesi diplomatik nuk është ndalur plotësisht.
Marrëveshja paraprake mes SHBA-së dhe Iranit, e nënshkruar në mënyrë dixhitale nga presidentët Donald Trump dhe Masoud Pezeshkian, synon ndalimin e luftimeve dhe hapjen graduale të korridoreve tregtare në rajon.
Një nga elementët më të rëndësishëm është rihapja e Ngushticës së Hormuzit, një pikë kyçe për tregtinë globale të naftës. Ky hap ka nisur tashmë në mënyrë të pjesshme, megjithëse kthimi në normalitet pritet të zgjasë me muaj për shkak të dëmtimeve dhe pasigurisë në terren.
Në të njëjtën kohë, situata politike mbetet e tensionuar. Brenda SHBA-së dhe në aleatët e saj ka kritika për mënyrën si po trajtohet marrëveshja, sidomos nga qeveria izraelite, e cila e konsideron atë të rrezikshme për balancën e sigurisë në rajon.
Nga ana tjetër, administrata amerikane ka rritur tonin ndaj kritikëve, duke theksuar se marrëdhënia me Izraelin mbetet e rëndësishme, por jo dominuese mbi vendimet strategjike të Uashingtonit.
Irani, ndërkohë, ka shprehur gatishmëri për të vazhduar dialogun, por ka paralajmëruar se do të mbrojë interesat e tij në çdo fazë të negociatave, përfshirë kontrollin mbi kalimin në Hormuz dhe çështjet ekonomike që lidhen me tregtinë detare.
Një tjetër element që ndikon situatën është mënyra se si do të zbatohet marrëveshja në praktikë. Edhe pse dokumenti parashikon ulje të tensioneve dhe hapje të rrugëve tregtare, shumë detaje mbeten të paqarta, përfshirë kohëzgjatjen e marrëveshjes dhe kushtet pas fazës fillestare.
Në këtë kontekst, shtyrja e takimit në Gjenevë nuk shihet domosdoshmërisht si dështim, por si tregues se procesi është ende i brishtë. Palët mbeten në një fazë ku çdo hap diplomatik mund të përshpejtojë paqen, por edhe ta rikthejë tensionin nëse negociatat nuk ecin sipas pritshmërive.
Në ditët në vijim pritet të sqarohet nëse takimi do të riplanifikohet dhe nëse marrëveshja aktuale do të kalojë nga një mirëkuptim politik në një proces formal negociatash. /tesheshi.com/
