Irani duket shumë më i brishtë ekonomikisht se Shtetet e Bashkuara, me një diferencë të madhe. Ai përballet me inflacion të lartë, tkurrje ekonomike, rënie të monedhës dhe dëme të mëdha në infrastrukturë dhe eksportet e naftës si pasojë e luftës, sanksioneve dhe bllokadës detare amerikane.
Ky përkeqësim ka goditur drejtpërdrejt shoqërinë iraniane përmes rënies së fuqisë blerëse, rritjes së çmimeve të ushqimeve dhe humbjeve tregtare.
Por përkeqësimi i ekonomisë iraniane nuk do të thotë automatikisht se regjimi është pranë rënies. Autoriteti vazhdon të jetë në gjendje të financojë aparatin e sigurisë, rrjetet e ndikimit dhe subvencionet bazë, duke përfituar nga një pjesë e eksporteve të naftës, tregtia me vendet fqinje dhe mekanizmat për t’iu shmangur sanksioneve përmes flotës jozyrtare të naftës dhe kriptovalutave. Prandaj, regjimi mbetet i aftë të vazhdojë për aq kohë sa ruan aftësinë për të paguar institucionet e forcës dhe për të parandaluar përçarjen e brendshme.
Nga ana tjetër, ekonomia amerikane gëzon një fleksibilitet të madh, me vazhdim të rritjes ekonomike dhe aftësinë e tregjeve financiare për t’u rikuperuar, pavarësisht kostove të luftës dhe rritjes së inflacionit. Megjithatë, presioni real brenda Shteteve të Bashkuara përqendrohet në fushën politike; administrata e Donald Trump përballet me sfida që lidhen me kostot e luftës, zgjedhjet, Kongresin dhe opinionin publik, përveç presioneve diplomatike nga aleatët.
Shumica e fuqive rajonale dhe ndërkombëtare po shtyjnë drejt frenimit të luftës dhe parandalimit të shndërrimit të saj në një konsumim afatgjatë që rrezikon tregtinë dhe energjinë globale.
Vendet e Gjirit, Evropa dhe Kina preferojnë qetësimin dhe rikthimin e stabilitetit në korridoret detare dhe tregjet e naftës, ndërsa Rusia përfiton pjesërisht nga rritja e çmimeve të energjisë pa ofruar një mbështetje ekonomike vendimtare për Iranin. Ndërkohë, Izraeli synon dobësimin e përhershëm të Iranit, por ende ka nevojë për presion amerikan dhe diplomatik për të arritur rezultate politike afatgjata.
Përfundimisht, Irani pritet të përballet me përkeqësim ekonomik dhe shoqëror përpara Shteteve të Bashkuara, por aftësia e regjimit iranian për të mbijetuar mund të vazhdojë më gjatë sesa sugjerojnë treguesit ekonomikë. Ndërsa SHBA ka një ekonomi më të fortë, aftësia e saj politike për të përballuar një luftë të gjatë duket më e ndjeshme sesa aftësia financiare.
• Qendra “Jerusalem” për Strategji dhe Siguri (hebraisht)
• Qasioun për Studime
