Intelegjenca artificiale dhe dituria e dobishme
Në kohën e inteligjencës artificiale, elokuenca nuk është më dëshmi e mjaftueshme për dijen, dhe as dija teorike nuk mjafton për të provuar aftësinë dhe veprimin në realitet. Hapësira e fjalës është zgjeruar aq shumë, sa shumë njerëz sot zotërojnë tekste më të mëdha se përvoja e tyre dhe fjalime më të gjera se kapaciteti i tyre praktik. Kështu lind një hendek i rrezikshëm mes një shkrimi të lehtë, një dijeje që nuk është pjekur dhe një veprimi që ende nuk ka lindur.
Në këtë kontekst, inteligjenca artificiale kjo makinë neutrale hap horizonte të gjera: lehtëson mbledhjen e informacionit të shpërndarë, ndihmon në krahasim, zbulon kundërthënie dhe forcon mjetet e kërkimit dhe verifikimit. Nëse përdoret si duhet, mund të kontribuojë në filtrimin e shumë materialeve dhe në dobësimin e përhapjes së miteve dhe mashtrimeve; jo sepse zotëron të vërtetën në vetvete pasi gabimet e saj janë të shumta por sepse shkurton rrugën drejt testimit dhe shqyrtimit të saj. Megjithatë, ky horizont nuk jep fryt vetvetiu. Makina nuk krijon botë, nuk formon studiues dhe nuk prodhon njerëz me vizion të thellë. Ajo jep shpejtësi, por jo thellësi; jep bollëk, por jo dallueshmëri. Kush nuk ka një bazë të fortë njohurish, një metodë të qartë kuptimi dhe përvojë në realitet, mund të rrisë aftësinë për të shkruar pa rritur aftësinë për të gjykuar dhe për të vepruar.
Prandaj mbetet pyetja thelbësore: çështja nuk është nëse i përdorim këto mjete, por kush i përdor ato. A janë në duart e atyre që kanë dije të qëndrueshme, metodë të saktë dhe qëllim të sinqertë, që ta shndërrojnë këtë fuqi në ndërtim të vërtetë? Apo mbeten mjete që shtojnë zhurmën dhe zgjerojnë fjalët pa prodhuar ndikim real?
Megjithatë, kjo qasje nuk synon të kritikojë ndonjë person apo grup të caktuar. Nxënësit e dijes, me atë që kanë grumbulluar dhe me aftësitë e tyre në shkrim e shprehje, mbeten më të thellë se çdo mjet teknologjik. Inteligjenca artificiale, sado të zhvillohet, mbetet një mjet që përdoret dhe nuk është e pavarur. Përdorimi i saj nuk është as mangësi dhe as diçka e qortueshme; ajo mund të shërbejë në kërkim, në organizim dhe në shkurtimin e rrugës, pa zëvendësuar bazat e të mësuarit dhe metodën e verifikimit. Vlera e vërtetë mbetet në dijen e thellë, kuptimin e fortë dhe aftësinë për të dalluar gjëra që nuk mund të reduktohen në një mjet.
Qëllimi është vetëm të theksohet rëndësia e përdorimit të ndërgjegjshëm të këtyre mjeteve: të përdoren me vetëdije dhe në shërbim të qëllimeve të drejta, që të jenë ndihmë në përhapjen e së vërtetës dhe jo shkak për iluzion.
Dhe Allahu ka çështjet e Tij në krijim.
Autori: Dr. Hasen Abbas
