Papa i Vatikanit, Leo XIV, gjatë javës së kaluar zhvilloi një turne në kontinentin afrikan, të cilin e filloi nga Algjeria, më pas Kameruni, Angola dhe në fund Guinea Ekuatoriale. Kjo ishte vizita e tij e parë në kontinent që nga zgjedhja e tij në maj të vitit të kaluar. Sipas mediave të Vatikanit, qëllimi i këtij turneu ishte të nxiste botën për të përmbushur nevojat e Afrikës, ku jeton më shumë se një e pesta e katolikëve në botë, si dhe për të hapur ura komunikimi me botën islame përmes Algjerisë dhe për të bërë thirrje për bashkëjetesë dhe paqe.
Megjithatë, programi i vizitës së tij në Algjeri mbante disa mesazhe për botën islame. Kjo ishte vizita e parë që një papë katolik bën në këtë vend mysliman, gjë që ishte domethënëse, sidomos në një kohë kur regjimi algjerian po përpiqet të përmirësojë marrëdhëniet me Francën, ish-pushtuesin, e cila shpesh quhet “vajza e parë e kishës” për rolin e saj historik në luftërat kryqtare që nisën nga territori i saj në vitin 1095. Gjithashtu, kjo vizitë vjen në një kohë kur raporte të ndryshme flasin për rritjen e aktivitetit misionar në rajonin e Kabiles, si dhe për plane për shkëputje nga shteti algjerian dhe shpalljen e një shteti të Kabiles me mbështetje nga Franca.
Papa deklaroi, me mbërritjen e tij në kryeqytetin algjerian, se ëndrra e tij ishte të vizitonte rajonin ku jetoi shën Augustini, midis fundit të shekullit të katërt dhe mesit të shekullit të pestë, një figurë që ka ndikuar në teologjinë e krishterë për shekuj me radhë. Ai theksoi se ndihej shpirtërisht i lidhur me të. Ky rajon është qyteti i Annabës, i cili në kohën romake quhej Hipon, ku jetoi Augustini.
Në kryeqytetin algjerian, Papa dhe delegacioni që e shoqëronte kryen lutje në një kishë që mban emrin e nëntëmbëdhjetë të krishterëve të vrarë gjatë “dekadës së zezë” në vitet nëntëdhjetë, në konfliktin mes islamistëve dhe ushtrisë algjeriane. Ai gjithashtu u lut për shtatë murgjit që u vranë në fshatin Tibhirine, pranë qytetit Medea, në vitin 1996.
Shumë vëzhgues nuk e fshehin se qëllimi i vizitës së Papës në Algjeri dhe i turneut të tij në tre vende afrikane është mbështetja e projektit misionar të udhëhequr nga Kisha Katolike. Thirrja për paqe dhe bashkëjetesë, që Vatikani e ka bërë slogan të këtij turneu, konsiderohet kryesisht si një thirrje drejtuar afrikanëve për të treguar tolerancë ndaj misionarëve katolikë që veprojnë në kontinent dhe që në disa vende me shumicë myslimane përballen me ndjekje ligjore.
Në Algjeri, për shembull, autoritetet kanë mbyllur disa qendra të krishtera në vitet e fundit për shkak të shtimit të ankesave ndaj aktivitetit misionar, dhe kanë arrestuar disa aktivistë, për të cilët Papa ka kërkuar falje nga shteti algjerian.
Të krishterët në Algjeri, numri i të cilëve tejkalon njëqind mijë, ankohen se megjithëse kushtetuta e vendit garanton lirinë e besimit, në praktikë ata përballen me kufizime, veçanërisht në lidhje me aktivitetet misionare.
Sipas vetë Vatikanit, numri i katolikëve në Afrikë është rritur me më shumë se tetë milionë vetëm midis viteve 2023 dhe 2024. Kjo shpjegohet me rritjen demografike dhe me faktin se çdo fëmijë i pagëzuar konsiderohet i krishterë. Aktualisht, kontinenti afrikan përbën rreth 20% të katolikëve në botë, por Vatikani parashikon që deri në vitin 2050 Afrika do të bëhet kontinenti me numrin më të madh të katolikëve, duke përfshirë rreth një të tretën e tyre në nivel global.
Afrika sot përfshin gjithashtu rreth 30% të të krishterëve ungjillorë në botë, dhe disa liderë afrikanë identifikohen si të tillë, si kryeministri i Etiopisë Abiy Ahmed, presidenti i Republikës Demokratike të Kongos Félix Tshisekedi dhe presidenti i Kenias William Ruto.
Afrika ka zënë një vend qendror në projektin gjeopolitik të Vatikanit që nga fundi i viteve gjashtëdhjetë, kur Papa Pali VI vizitoi disa vende afrikane. Që atëherë, vizitat e papëve në kontinent janë shtuar vazhdimisht. Papa Gjon Pali II mban rekordin për numrin më të madh të këtyre vizitave, me 38 udhëtime në Afrikë gjatë periudhës së tij si papë nga viti 1978 deri në vitin 2005, kur ndërroi jetë. Ai madje organizoi edhe një sinod të posaçëm për Afrikën për të mbështetur aktivitetin misionar.
Megjithatë, Islami mbetet feja që përhapet më shpejt në Afrikë, pavarësisht përpjekjeve misionare. Në vitet e fundit, është vërejtur edhe kalimi i disa të krishterëve afrikanë në Islam, sidomos pas qëndrimeve të reja të Vatikanit gjatë papatit të mëparshëm të Papa Françeskut, i cili njohu çështje si homoseksualitetin dhe martesat e të njëjtit seks, gjë që nuk përputhet me traditat konservatore afrikane.
Kjo ka bërë që Papa Leo XIV, gjatë këtij turneu, të theksojë nevojën për përshtatjen e katolicizmit me zakonet lokale, në mënyrë që të krijohet një mjedis i përshtatshëm për përhapjen e krishterimit. Kjo është gjithashtu një kërkesë e disa kardinalëve në Vatikan, të cilët propozojnë që në Afrikë të bëhen disa “lëshime”, si njohja e praktikave lokale si poligamia, ndryshe nga Evropa, si dhe respektimi i traditave familjare dhe shoqërore.
Dr. Idris El-Kenburi
19 prill 2026
