Një gjendje pritjeje dhe pasigurie po mbizotëron në Liban dhe Izrael lidhur me hapin e ardhshëm pas bisedimeve të rralla të drejtpërdrejta mes zyrtarëve nga të dyja palët, të zhvilluara me ndërmjetësim amerikan në Uashington, ndërkohë që bombardimet intensive izraelite në jug të Libanit vazhdojnë.
Skenarët e mundshëm për rrjedhën e bisedimeve janë të ndryshëm. Zyrtarët amerikanë po ushtrojnë presion ndaj aleatëve izraelitë për të arritur të paktën një qetësim në frontin libanez, para rifillimit të negociatave vendimtare me Iranin, një javë pas armëpushimit të brishtë. Ndërkohë, qëndrimet izraelite variojnë mes refuzimit dhe zvarritjes, gjë që rrezikon dështimin e ndërmjetësimit amerikan që në fillim.
Takimi, i organizuar nga Sekretari Amerikan i Shtetit Marco Rubio dhe që zgjati rreth dy orë e gjysmë të martën, ishte takimi i parë i drejtpërdrejtë mes Libanit dhe Izraelit që nga viti 1983. Dy vendet janë ende zyrtarisht në gjendje lufte që nga viti 1948.
Të dyja palët thanë se bisedimet ishin pozitive dhe se u ra dakord për fillimin e negociatave për paqe, ndërsa vendi dhe koha do të caktohen më vonë. Megjithatë, Izraeli kishte përjashtuar para takimit çdo diskutim mbi kërkesën e Libanit për armëpushim në luftën që filloi më 2 mars, si vazhdim i luftës amerikano-izraelite kundër Iranit.
Sekretari amerikan i shtetit uli pritshmëritë për një marrëveshje të përhershme, duke theksuar se çështjet e diskutueshme “nuk do të zgjidhen brenda disa orësh”, duke sinjalizuar një proces të gjatë dhe të ndërlikuar negociatash.
Kërkesat libaneze në tryezë
Një burim zyrtar libanez tha se SHBA-ja i ka bërë të ditur Libanit se po punon me Izraelin për të arritur një armëpushim bazuar në rezultatet e takimit në Uashington.
Ambasadorja libaneze në Uashington, Nada Mouawad, theksoi në takim nevojën urgjente për zbatimin e plotë të marrëveshjes së ndalimit të armiqësive të nëntorit 2024. Ajo paraqiti kërkesat kryesore:
• Ruajtja e integritetit territorial dhe sovranitetit të plotë të Libanit
• Armëpushim i menjëhershëm
• Kthimi i të zhvendosurve
• Masa urgjente për të lehtësuar krizën humanitare
Megjithatë, në Liban nuk ka konsensus të plotë për këto bisedime, pasi Hezbollahu kundërshton dhe paralajmëron për përçarje të brendshme, duke e cilësuar si “nënshtrim ndaj diktateve të jashtme”.
Deputeti i Hezbollahut, Hassan Fadlallah, tha se autoritetet në Bejrut po bëjnë lëshime ndaj armikut dhe po ndjekin një rrugë të gabuar që thellon ndarjet. Ai përmendi edhe mundësinë e një referendumi popullor për çështje të rëndësishme.
Analisti politik Ghassan Rifi vlerëson se takimi tregon një pabarazi të qartë në balancën e fuqisë dhe se Libani ka thyer një tabu politike pa arritur përfitime konkrete, veçanërisht armëpushimin. Ai shtoi se zhvillimi i negociatave nën presion ushtarak dobëson pozicionin libanez dhe mund të shkaktojë tensione të brendshme, sidomos nëse lidhen me çështje si roli i Hezbollahut.
Armëpushim i mundshëm për një javë
Në Izrael pritet që kabineti i sigurisë të shqyrtojë një kërkesë amerikane për armëpushim në Liban, pa garanci të qarta.
Sipas mediave izraelite, ekziston mundësia që armëpushimi të fillojë të enjten dhe të zgjasë një javë.
Megjithatë, ushtria izraelite ka vendosur 3 kushte kryesore:
• Krijimi i një zone tampon deri në lumin Litani pa praninë e Hezbollahut
• Liri e plotë veprimi ushtarak në veri të Litani për të eliminuar “kërcënimet”
• Një proces afatgjatë për çarmatosjen e Hezbollahut nën mbikëqyrje amerikane
Një zyrtar izraelit tha se propozimi amerikan për armëpushim njëjavor synon të përqendrojë përpjekjet në negociatat me Iranin, por Izraeli këmbëngul në ndarjen e dy fronteve.
Nga ana tjetër, një burim i Hezbollahut tha se Irani ka kërkuar që armëpushimi në Liban të përfshihet në negociatat e Islamabadit dhe sugjeroi se përdorimi i kartës së Ngushticës së Hormuzit mund të ndihmojë në arritjen e këtij qëllimi.
Përshkallëzimi vazhdon
Ndërkohë që bisedimet vazhdojnë, ushtria izraelite ka intensifikuar sulmet në jug të Libanit, duke deklaruar se ka goditur 200 objektiva të Hezbollahut brenda 24 orëve.
Në përgjigje, Hezbollahu njoftoi se ka kryer 19 sulme me raketa ndaj 12 vendbanimeve në veri të Izraelit dhe një objektivi ushtarak në jug të Libanit, duke thënë se vepron në mbrojtje të vendit.
Sipas autoriteteve libaneze, sulmet izraelite kanë shkaktuar mbi 2100 të vrarë, më shumë se 7000 të plagosur dhe rreth 1.2 milionë të zhvendosur.
Burimi: Al Jazeera + agjenci
