Belgjika hap frontin e ri diplomatik
Deklarata e ministrit të Jashtëm belg Maxime Prévot për njohjen e shtetit të Palestinës dhe vendosjen e 12 masave ndëshkuese kundër Izraelit përbën një kthesë historike në politikën evropiane. Belgjika nuk u mjaftua vetëm me gjest simbolik, por kaloi në veprime konkrete:
• Ndalim importi të produkteve nga kolonitë izraelite.
• Kufizim ndihmash konsullore për qytetarët belgë që jetojnë në vendbanimet e paligjshme.
• Sanksione personale ndaj ministrave ekstremistë dhe kolonëve të dhunshëm, të cilët shpallen “persona non grata” në territorin belg.
Ky vendim është një precedent i ri në BE, pasi kombinon njohjen e Palestinës me instrumentet e presionit ekonomik dhe diplomatik ndaj Tel Avivit.
Franca: një akt i fuqishëm nga një vend i G7
Më herët, presidenti francez Emmanuel Macron njoftoi se Franca do të njohë shtetin e Palestinës. Ky hap e bën Parisin vendin e parë të G7 që merr një vendim të tillë. Macron e justifikoi këtë si një mënyrë për të shpëtuar perspektivën e “zgjidhjes me dy shtete” dhe për të rikthyer procesin politik në një moment kur Gaza dhe Bregu Perëndimor përballen me krizë të përhershme humanitare dhe politike.
Ky akt i Francës, kombinuar me qëndrimin e Belgjikës, forcon mesazhin se Evropa nuk është më e gatshme të mbetet spektatore, por kërkon të ketë rol aktiv në çështjen palestineze.
Vendet që e kanë njohur tashmë Palestinën
Në Evropë, një numër i konsiderueshëm vendesh tashmë e kanë njohur Palestinën:
• BE: Suedia, Irlanda, Sllovenia, Spanja, Belgjika (në proces formalizimi), si dhe shtete anëtare më të vjetra si Bullgaria, Hungaria, Polonia, Rumania, Qiproja dhe Çekia.
• Jashtë BE-së: Norvegjia dhe Islanda janë pjesë e këtij grupi.
Në total, mbi 140 shtete në botë e kanë njohur Palestinën, përfshirë shumicën e vendeve të Azisë, Afrikës dhe Amerikës Latine.
Vendet që ende hezitojnë
Nga ana tjetër, disa shtete kyçe evropiane vazhdojnë të mbajnë një qëndrim të rezervuar:
• Gjermania – argumenton se njohja e njëanshme do të minonte procesin e negociatave, duke mbetur e lidhur ngushtë me pozicionin e SHBA-së.
• Italia, Holanda, Finlanda, Danimarka – theksojnë se preferojnë një zgjidhje të dakordësuar mes palëve.
• Austria dhe Çekia – shpesh janë rreshtuar hapur në krah të Izraelit, duke kundërshtuar çdo masë ndëshkuese ndaj Tel Avivit.
Rëndësia gjeopolitike e trendit të ri
Ky valë e re njohjesh dhe sanksionesh ka disa pasoja të drejtpërdrejta:
1. Presion mbi Izraelin – për të ndalur zgjerimin e kolonive dhe për të respektuar të drejtën ndërkombëtare.
2. Rritje e legjitimitetit të Palestinës – sidomos në arenën ndërkombëtare dhe në organizata si OKB.
3. Ndryshim i balancave brenda BE-së – ku shtetet tradicionale pro-izraelite mund të mbeten në pakicë.
4. Mesazh i fortë për SHBA-në – se Evropa po kërkon autonomi më të madhe në politikën e jashtme dhe nuk e ndjek verbërisht linjën e Uashingtonit.
Përfundim: drejt një vale të re njohjesh?
Nëse Belgjika dhe Franca formalisht e zyrtarizojnë vendimin, pritet që edhe Mbretëria e Bashkuar, Kanadaja dhe Australia të ndjekin të njëjtën rrugë. Kjo mund të hapë një dinamikë të re ndërkombëtare, ku çështja palestineze fiton terren politik dhe diplomatik pas dekadash stagnimi.
