Bota moderne është e pamëshirshme në sulmin e saj ndaj shpirtit mysliman. Tirania politike, mashtrimi i pakontrolluar i teknologjisë dhe lukset kalimtarë të konsumizmit modern komplotojnë për t’i mprehur skajet, për t’ia grabitur qartësinë dhe për ta skllavëruar në mënyra më të fshehta se prangosja me zinxhirë. Tiranët e botës nuk kërkojnë thjesht të nënshtrojnë trupat; ata kërkojnë të thyejnë shpirtrat, të riformësojnë dëshirat, të zëvendësojnë urinë për Hyjnoren me një oreks për pushtet, shpërqendrim dhe kënaqësi.
Është një betejë e vjetër, megjithatë çdo brez përballet me të rishtazi. Faraoni (tirani që sundonte duke i ndarë njerëzit, duke skllavëruar disa, duke mashtruar të tjerët), Hamani (inxhinieri i tij, të cilin e punësoi për të ndërtuar një strukturë mjaft të lartë në mendjen e tij për të sfiduar Zotin) dhe Karuni (një njeri jashtëzakonisht i pasur nga mesi i izraelitëve) ende ecin mes nesh. Tiranët politik kërkojnë bindjen tonë, duke ndëshkuar ata që refuzojnë.
Inxhinierët e mashtrimit—Hamani i sotëm—na bombardojnë me shpërqendrime, me media të dizajnuara për të manipuluar, me një mjegull dixhitale që na largon nga Zoti dhe, rrjedhimisht, nga realiteti i gjendjes sonë. Dhe Karuni na josh me premtimin e dekadencës, të rehatisë, të një ekzistence të liruar nga sakrifica dhe lufta—për sa kohë që pranojmë status quo-në dhe tiraninë e Faraonit, për sa kohë që dorëzohemi.
Kjo është fushëbeteja e shpirtit modern musliman. Dhe në kaos, Ramazani mbërrin si një ushtri drite—një ndërhyrje hyjnore për të na shpëtuar nga pakujdesia jonë. Ramazani është terreni stërvitor i rezistencës, stina e qartësisë, duke sjellë me vete mundësinë për t’u çliruar. Kur refuzojmë ushqimin dhe pijen, mësojmë se nuk jetojmë për kënaqësi. Kur braktisim shpërqendrimet dhe qëndrojmë në lutje, rimarrim fokusin tonë. Kur japim, në vend që të grumbullojmë, zhbëjmë shtrëngimin e pasurisë në zemrat tona.
Ndërsa angazhohemi në këtë luftë, duke u përpjekur të mirëpresim Ramazanin si mikpritës të papërsosur dhe të papërgatitur, duke u përballur me rrënojat e lëna nga vitet e pakujdesisë—mbetjet e kohës së humbur dhe gërryerja e sinqeritetit—e gjejmë veten duke reflektuar mbi Gazën.
Ngjarjet e fundit e kanë intensifikuar këtë reflektim. Presidenti amerikan Donald Trump propozoi një plan për të “pushtuar” Gazën, duke zhvendosur me forcë banorët e saj për ta transformuar atë në “Rivierën e Lindjes së Mesme”. Ky propozim është dënuar gjerësisht si një formë e spastrimit etnik, i paligjshëm sipas ligjit ndërkombëtar. Navi Pillay, kreu i Komisionit të OKB-së për Hetime mbi Territorin e Pushtuar Palestinez, deklaroi se një zhvendosje e tillë e detyruar përbën spastrim etnik dhe është një krim lufte. Ky plan mishëron trion e shtypësve modernë: tirani politike që kërkon të fshijë një popull, manipulim teknologjik që synon të riformësojë narrativat dhe joshja e luksit që përpiqet të justifikojë falimentimin moral.
Shenjtëria e Palestinës është thellësisht e rrënjosur në traditën islame. Kurani i referohet asaj si një tokë e bekuar dhe e shenjtë, dhe hadithe të shumta theksojnë rëndësinë e saj. Megjithatë, ata që e shohin atë thjesht si rrënoja shohin një mundësi për zhvillim të pasurive të paluajtshme, duke synuar ta transformojnë tokën e shenjtë në fusha lojërash për elitat, duke kujtuar dëshirat për të shfaqur pasuri të madhe të Faraonit.
Gaza, e vërtetë, është në rrënoja. Gaza, gjithashtu, është bombarduar nga tiranë që dëshirojnë ta shohin atë të dorëzohet, e mbytur nga teknologjia e armatosur kundër saj dhe e tradhtuar nga ata që duhej të kishin qëndruar pranë saj.
Por Gaza nuk dorëzohet. As nuk duhet të dorëzohem unë. Nëse Gaza ende i përmbahet premtimit të Allahut, si mund të mos e bëj unë? Nëse Gaza refuzon të pranojë përfundimtarinë e shkatërrimit të saj, si mund të humbas shpresën në rindërtimin tim?
Rrënojat e shenjta të Gazës më kujtojnë se shkatërrimi nuk është fundi. Është vetëm fillimi i një rinovimi tjetër. Ramazani është një kohë jo vetëm e çlirimit shpirtëror, por edhe e betejave fizike, e luftës për krijimin e botës për Zotin. Shumë beteja vendimtare në Islam ndodhën në këtë muaj të bekuar: Beteja e Bedrit, Çlirimi i Mekës, Beteja e Hitinit dhe Beteja e Ajn Xhalutit, për t’i përmendur këtu vetëm disa.
Zëri i Faraonit jehon përmes historisë. Pretendimi i tij është gjithmonë i njëjtë: Pushteti është i imi. Pasuria është e imja. Kontrolli është i imi. Çfarë mund t’ju japë Zoti juaj që unë nuk e kam vënë tashmë në këmbët tuaja?
Dhe Faraoni shpalli mes popullit të tij, duke thënë: “O populli im, a nuk më përket mua sundimi i Egjiptit dhe këto lumenj që rrjedhin poshtë meje? A nuk e shihni?” (Kuran 43:51)
Dhe kështu, tiranët e sotëm flasin në gjuhën e tij. Ata shikojnë Gazën, tokën e Palestinës, dhe nuk shohin një vend shenjtërie, por mundësie—një grumbull rrënojash që presin të fshihen, një pengesë që duhet pastruar për apartamente luksoze, resorte buzë detit dhe kazino për elitën faraonike. Ata shohin një popull që duhet ose të përkulet, ose të varroset.
Por Gaza nuk përkulet.
Çdo tiran, nga Faraoni deri te fuqitë perandorake të botës moderne, ndjek të njëjtin plan veprimi. Së pari, ata ofrojnë karrotën—një premtim joshës për rehati, pranim, prosperitet, nëse dikush vetëm dorëzohet. Nëse dikush pranon vetëm rendin e tyre, sundimin e tyre, rishkrimin e së vërtetës.
“Pse të rezistoni?” pëshpëritin ata. “Pse të vuani? Shikoni lumenjtë që rrjedhin poshtë nesh, pushtetin që mbajmë në duart tona. Tregtoni dinjitetin tuaj për siguri, besimin tuaj për favor dhe mund të na bashkoheni.”
Dhe kur kjo dështon, vjen shkopi. Uria. Rrethimi. Bombardimi. Mizoria shtypëse e okupimit. Kërcënimi i asgjësimit, i mprehur dhe i përdorur kundër një populli, i vetmi krim i të cilit është refuzimi për t’u zhdukur. Kjo është taktika e përdorur për të spastruar etnikisht Gazën—fillimisht ryshfeti, pastaj plumbi.
Megjithatë, Gaza qëndron. Gaza refuzon karrotën, ashtu si sfidon shkopin. Gaza refuzon të blihet, refuzon të thyhet. Në një botë që beson se nënshtrimi është mbijetesë, Gaza ka zgjedhur dinjitetin mbi vetë jetën.
Dhe ashtu siç Gaza i reziston tiranëve të jashtëm, besimtari thirret t’i rezistojë faraonit të brendshëm, atij që pëshpërit për pushtet, për vetëkënaqësi, për kënaqësi pa pasoja. Xhihadi i vërtetë—lufta kundër vetvetes—zhvillohet çdo ditë, kundër të njëjtave forca që përpiqen të pushtojnë kombet.
Tiranët e botës sot nuk kërkojnë vetëm të dominojnë tokat tona; ata kërkojnë të pushtojnë vetë shpirtin mysliman—ta nënshtrojnë me frikë, ta shpërqendrojnë me argëtim, ta korruptojnë me dashurinë për pasurinë dhe pushtetin.
Dhe të dyja janë të lidhura pazgjidhshmërisht. Ndonjëherë, pushtimi i tokës dhe vendeve të saj të shenjta pasohet nga pushtimi i shpirtit; herë të tjera, shpirti thyhet së pari dhe toka pason. Ata që nuk e kuptojnë këtë, tashmë kanë humbur.
Tri tundimet e mëdha
Dhe Ne me siguri e dërguam Musain me shenjat Tona dhe një autoritet të qartë. Te Faraoni, Hamani dhe Karuni, por ata thanë: “Një magjistar, një gënjeshtar!” (Kuran 40:23-24)
Shtypja e të dobëtit nuk ndodh në izolim. Faraoni—simboli i forcës brutale—nuk punon kurrë vetëm. Ai kërkon mundësues, sisteme shtypjeje dhe bashkëpunëtorë nga brenda. Në Kuran, kundërshtarët më të mëdhenj të Musait nuk ishin vetëm Faraoni, mbreti tiran, por edhe Hamani—arkitekti i pushtetit—dhe Karuni—miliarderi që tradhtoi popullin e tij.
Secili përfaqëson një forcë që kërkon të skllavërojë shpirtin mysliman:
Faraoni: Tirani dhe frika nga pushteti
Faraoni sundon përmes frikës. Ai është diktatori, shtypësi, sundimtari që kërkon nënshtrim, jo vetëm të trupit, por edhe të mendjes. Ai dikton vetë realitetin, duke rishkruar historinë, duke kriminalizuar të vërtetën, duke e bërë gënjeshtrën ligjin e vendit.
Testi më i madh i besimtarit përballë Faraonit është guximi. Të refuzojë të heshtë. Të thotë “jo” kur të gjithë të tjerët përkulen. Të thotë të vërtetën, edhe nëse kushton gjithçka. Ky, sipas fjalëve të Profetit të Bekuar ﷺ, është xhihadi më i lartë.
Hamani: Inxhinieri i mashtrimit dhe shpërqendrimi i teknologjisë
Faraoni urdhëroi, por Hamani ndërtoi. Ai ishte mendja mjeshtërore, ai që përdori zanatin e tij për të forcuar sundimin e Faraonit. Ai u urdhërua të ndërtonte kullën e madhe, një strukturë e destinuar jo vetëm për të shfaqur pushtetin, por edhe për të arritur në qiell—për të luajtur zotin.
Dhe Faraoni tha: “O Haman, ndërto për mua një kullë që të arrij rrugët, rrugët drejt qiejve dhe të shikoj Zotin e Musait, por me të vërtetë, mendoj se ai është gënjeshtar.” (Kuran 40:36-37)
Hamani përfaqëson më shumë se thjesht një ministër të lashtë—ai është simboli i asaj se si teknologjia, dija dhe inxhinieria mund të përdoren si armë nga tiranët.
Sot, Hamani nuk ndërton kulla guri; ai ndërton kulla dixhitale, burgje algoritmike, dhoma jehone mashtrimi. Ai e mbush botën me shpërqendrime, e mban mendjen të zënë me argëtim të pafund, formëson perceptimin përmes mediave, skllavëron zemrën ndaj ekraneve, në mënyrë që ajo të mos e dëshirojë më kujtimin e Allahut.
Testi i besimtarit përballë Hamanit është fokusi. Të rimarrë zemrën, të çlirohet nga shpërqendrimet, të përdorë teknologjinë si mjet, jo si zot.
Karuni: Tradhtari miliarder dhe tundimi i pasurisë
“Me të vërtetë, Karuni ka qenë nga populli i Musait, por i shtypte ata. Ne i patëm dhënë atij aq thesare, saqë çelësat e tyre vështirë se do të mund t’i mbante një grup njerëzish të fuqishëm.” (Kuran 28:76)
Karuni nuk ishte i jashtëm; ai ishte nga vetë populli i Musait. Megjithatë, kur iu dha zgjedhja midis besimit të tij dhe pasurisë së tij, ai zgjodhi pasurinë e tij.
Karuni është ai që e sheh pasurinë e tij si shenjë të superioritetit të tij, që beson se suksesi material është një bekim vetëm për të, dhe jo një përgjegjësi.
Në çdo epokë, umeti ka vuajtur jo vetëm nga armiqtë e jashtëm, por edhe nga ata të brendshëm—Karunët që shesin besimin e tyre për pasuri, që bashkohen me shtypësit, që e shohin vuajtjen e popullit të tyre si çmimin e të bërit biznes.
Testi i besimtarit përballë Karunit është zuhdi (shkëputja). Të shohë pasurinë jo si qëllim, por si mjet. Të refuzojë luksin që korrupton shpirtin. Të japë, në vend që të grumbullojë.
Ramazani: Koha e rezistencës dhe rinovimit
Në këtë luftë, Ramazani ofron një rrugë drejt rinovimit. Është një mundësi për t’u shkëputur nga treshja e tiranisë, për të pastruar shpirtin dhe për të riafirmuar angazhimin tonë ndaj drejtësisë dhe besimit. Ashtu siç Gaza i reziston shtypjes së jashtme, ne jemi thirrur t’u rezistojmë forcave të brendshme që kërkojnë të korruptojnë shpirtrat tanë.
Rrënojat e shenjta të Gazës shërbejnë si një metaforë e fuqishme. Pavarësisht përpjekjeve të pamëshirshme për të fshirë identitetin dhe shpirtin e saj, Gaza qëndron e patundur, duke mishëruar qëndresën dhe besimin e palëkundur. Kjo qëndresë na frymëzon të përballemi me mbeturinat brenda shpirtrave tanë, të rindërtojmë dhe t’u rezistojmë tundimeve dhe shtypjeve të botës moderne.
Duke përqafuar mësimet e Gazës dhe shpirtin e Ramazanit, ne gjejmë forcën për të kapërcyer trion e tiranisë, për të pastruar shpirtrat tanë dhe për të transformuar botën tonë të brendshme dhe të jashtme në ndjekje të kopshteve hyjnore të premtuara për ata që qëndrojnë.
Ramazani nuk është vetëm një muaj agjërimi; është një terren stërvitor për xhihad el-nefs (lufta kundër vetvetes).
- Kur i mohojmë vetes ushqimin dhe pijen, ne thyejmë pengesën që na vjen nga tundimi i Karunit. Ne i kujtojmë vetes se nuk jetojmë për të konsumuar.
- Kur zvogëlojmë shpërqendrimet tona, largohemi nga argëtimi i tepërt dhe përqendrohemi në Kuran, ne i rezistojmë perandorisë dixhitale të Hamanit.
- Kur qëndrojmë në lutje, duke recituar fjalët e Allahut, duke mos iu përkulur askujt përveç Atij, ne sfidojmë vetë Faraonin.
Gaza nuk e zgjodhi luftën e saj—nuk pati zgjidhje. Por ne po. Çdo Ramazan është një shans për t’u rreshtuar me ata që rezistojnë, për të pastruar shpirtrat tanë nga tirania e Faraonit, Hamanit dhe Karunit, për të rinovuar besimin tonë, në mënyrë që kur të vijë testi, të mos lëkundemi.
Gaza është provë kundër çdo justifikimi që bëjmë për nënshtrimin tonë. Provë se edhe përballë rrethimit total, dikush mund të thotë ende “Jo”. Provë se dinjiteti nuk varet nga rehatia. Provë se faraonët e sotëm ende mund të sfidohen.
“Sa e sa grupe të vogla me dëshirën e All-llahut kanë triumfuar ndaj grupeve të mëdha!” All-llahu është me durimtarët.” (Kuran 2:249)
Të shikosh popullin e Gazës do të thotë të shohësh shpirtin musliman në formën e tij më të pastër—të testuar, të torturuar, por të palëkundur.
Pyetja është: A do të rezistojmë siç kanë rezistuar ata? Apo do ta marrim karrotën dhe do ta quajmë urtësi?
Dr. Ovamir Anjum
Burimi: Yaqeen Institute, solli për ju: kohaislame.com
