Me hyrjen e përballjes mes Shteteve të Bashkuara dhe Izraelit nga njëra anë dhe Iranit nga ana tjetër në ditën e saj të shtatë, zhvillimet ushtarake tregojnë një javë të mbushur me goditje të ndërsjella që janë zgjeruar nga Teherani deri në Gjirin Persik dhe Mesdheun Lindor.
Ditët e para të luftës sollën zhvillime të shpejta, që filluan me goditje që synonin zemrën e udhëheqjes iraniane, përpara se të shtriheshin në disa fronte rajonale.
Ndërkohë që Uashingtoni dhe Tel Avivi thonë se operacionet e tyre u përqendruan në shkatërrimin e strukturës ushtarake dhe të sigurisë së Iranit, Teherani u përgjigj me sulme me raketa dhe dronë që synuan Izraelin dhe disa vende të Gjirit, në një përshkallëzim që analistët e përshkruajnë si të mundshëm për të hapur rrugën drejt një lufte të gjatë konsumimi.
Më poshtë është kronologjia e ngjarjeve kryesore të javës së parë të kësaj lufte:
⸻
28 shkurt
Lufta filloi me goditje izraelite dhe më pas amerikane që synuan kryeqytetin iranian Teheran dhe qytete të tjera, veçanërisht vende ushtarake dhe të sigurisë shumë të ndjeshme.
Izraeli njoftoi atë ditë se kishte eliminuar rreth 40 komandantë iranianë në goditje që i përshkroi si shumë të sakta.
Në të njëjtën ditë, raportohet se një shkollë fillore për vajza në qytetin Minab, në jug të Iranit, u bombardua, duke shkaktuar më shumë se 150 të vrarë.
Pas disa orësh, Irani filloi kundërpërgjigjen duke lëshuar raketa dhe dronë drejt Izraelit dhe disa vendeve të Gjirit.
⸻
1 mars
Në ditën e dytë, presidenti amerikan Donald Trump njoftoi vrasjen e liderit suprem iranian Ali Khamenei, gjatë goditjeve të para që synuan vendbanimin e tij në Teheran.
Në të njëjtën kohë, Irani filloi të sulmonte cisterna nafte dhe anije tregtare pranë Ngushticës së Hormuzit.
Me rritjen e tensioneve në rrugët detare, u shtuan frikërat për kërcënimin ndaj qarkullimit global të energjisë, sidomos pasi sulmet iraniane u zgjeruan edhe ndaj objektivave detare në një nga rajonet më të ndjeshme të botës.
⸻
2 mars
Hezbollahu libanez u përfshi në përballje në ditën e tretë të luftës, duke njoftuar se kishte kryer sulme ndaj Izraelit.
Tel Avivi u përgjigj me një seri bombardimesh intensive ajrore ndaj zonave në Liban.
Në të njëjtin kontekst, një dron kamikaz u rrëzua brenda një baze ushtarake britanike në Qipro, një incident që disa raporte e lidhën me përshkallëzimin mes Iranit nga njëra anë dhe SHBA-së e Izraelit nga ana tjetër.
⸻
3 mars
Në ditën e katërt, Uashingtoni zgjeroi goditjet për të përfshirë objekte të rëndësishme drejtuese brenda Teheranit, përfshirë kompleksin e komandës ushtarake.
Gjithashtu u bombardua kompleksi i radios dhe televizionit iranian.
Në një zhvillim të rëndësishëm, u raportua lëshimi i një projektili raketor drejt territorit turk, gjë që tregoi zgjerimin e rrezikut rajonal, pasi disa sulme po afroheshin pranë kufijve të vendeve anëtare të NATO-s.
⸻
4 mars
Izraeli njoftoi kalimin e operacioneve në “fazën e dytë” të luftës, duke përqendruar goditjet në objektet e industrisë ushtarake iraniane, me qëllim dobësimin e kapaciteteve prodhuese dhe të armatimit të Teheranit.
Në të njëjtën ditë, ministri amerikan i mbrojtjes Pete Hegseth njoftoi fundosjen e një anijeje luftarake iraniane pranë brigjeve të Sri Lankës, një zhvillim që u pa si tregues i zgjerimit të përballjes në fronte detare larg Gjirit.
⸻
5 mars
Dita e gjashtë pa një sulm me dronë ndaj aeroportit Nakhçivan në Azerbajxhan, një zhvillim që ngriti pyetje për zgjerimin e operacioneve në rrethin rajonal të Iranit.
Teherani mohoi shpejt çdo lidhje me këtë sulm.
Në terren, të dhënat ushtarake tregojnë se goditjet amerikane dhe izraelite që nga fillimi u përqendruan në qendrat e komandës dhe kontrollit dhe në strukturën e sigurisë së Iranit, veçanërisht në Teheran.
Objektivat përfshinin:
• pozicione të Gardës Revolucionare
• seli të përbashkëta të ushtrisë dhe aparatit të sigurisë
• objekte të inteligjencës dhe mbrojtjes ajrore
• qendra të sigurisë kibernetike dhe njësi speciale.
Goditjet më vonë u zgjeruan në rajone perëndimore dhe jugore si Tabriz dhe Kermanshah, që konsiderohen qendra kryesore të kapaciteteve raketore iraniane dhe bazave të dronëve.
⸻
“Qytetet e raketave”
Sipas imazheve satelitore, goditjet goditën atë që Irani e quan “qytetet e raketave”, objekte ushtarake nëntokësore që përdoren për ruajtjen dhe lëshimin e raketave balistike.
Sulme të tjera synuan edhe pistat e dronëve, përfshirë një bazë në zonën Dezful në perëndim të vendit, me qëllim pengimin e aftësisë së Iranit për të kryer sulme me dronë.
⸻
Kundërpërgjigjja iraniane
Nga fillimi i luftës, Irani ka lëshuar rreth 2700 raketa dhe dronë, sipas vlerësimeve ushtarake.
Statistikat tregojnë se:
• rreth 2389 prej tyre u drejtuan ndaj vendeve të Gjirit
• rreth 280 sulme u drejtuan ndaj Izraelit.
Vendet e Gjirit njoftuan se një pjesë e madhe e tyre u interceptua nga sistemet e mbrojtjes ajrore.
⸻
Me vazhdimin e goditjeve të ndërsjella dhe zgjerimin e operacioneve, analistët ushtarakë vlerësojnë se rrjedha e luftës mbetet e hapur për disa skenarë, nga një përshkallëzim më i gjerë që mund të përfshijë aktorë të tjerë, deri te një luftë e gjatë konsumimi në rajon.
Burimi: Al Jazeera.
