Studimi i antropologut britanik J.D. Unwin në librin e tij të famshëm “Sex and Culture” konsiderohet një nga studimet më polemike në sociologjinë historike. Unwin shqyrtoi të dhëna nga 86 qytetërime dhe shoqëri përgjatë historisë nga epokat e lashta si sumerët, grekët dhe romakët, deri në kohët moderne për të nxjerrë një “ligj shoqëror” që lidh disiplinën morale me lulëzimin e kombeve.
Thelbi i librit mbështetet në konceptin e “energjisë kulturore”. Sipas Unwin, shoqëritë zotërojnë një rezervë të kufizuar energjie krijuese dhe zgjeruese. Kjo energji arrin kulmin dhe shndërrohet në rilindje shkencore, filozofike dhe arkitekturore vetëm kur shoqëria vendos kufizime të rrepta mbi kënaqësinë seksuale veçanërisht përmes institucionit të martesës strikte monogame (martesë mes një burri dhe një gruaje, pa poligami apo marrëdhënie jashtëmartesore). Sipas studimit, frenimi i instinkteve krijon një presion shoqëror që i shtyn individët drejt arritjeve të jashtme dhe ndërtimit të qytetërimit.
Në të kundërt, Unwin vuri re një model të përsëritur në rënien e perandorive: sapo një qytetërim arrin kulmin e pasurisë së tij, ai priret të adoptojë liberalizimin seksual si formë mirëqenieje personale. Ky liberalizim, sipas tij, çon drejtpërdrejt në shpërndarjen e “energjisë kulturore”, duke e kthyer kombin nga një shoqëri ndërtuese dhe eksploruese në një shoqëri konsumatore që mjaftohet me kënaqësi të çastit.
Unwin thekson gjithashtu “rregullin e tre brezave”, duke pretenduar se historia nuk ka njohur asnjë shoqëri që ta ketë ruajtur gjallërinë dhe fuqinë e saj pas përhapjes së shthurjes morale (dobësimit të institucionit të martesës monogame). Sipas tij, dobësimi dhe rënia qytetëruese zakonisht përmbushen brenda tre brezave nga fillimi i fazës së liberalizimit.
