Dahija (Bejrut):
• Pas përfshirjes së tij në luftën në Siri, Hezbollah humbi konsensusin dhe mbështetjen popullore arabe që gëzonte më parë.
• Përveç madhësisë relativisht të vogël të organizatës, Hezbollah përjetoi një çrregullim të madh gjatë goditjeve izraelite dhe nuk arriti të ruajë vazhdimësinë e qartë të komandës.
• Shpërndarja e kompetencave të udhëheqjes mes Libanit dhe Iranit e bëri organizatën të varur nga dëshira iraniane për qetësim ose negociim.
• Rezultati: vrasja e liderëve të Hezbollahut, në krye me Hassan Nasrallah, ishte një goditje e rëndë që e dobësoi organizatën dhe e shtyu drejt një të ardhmeje të paqartë.
Teherani:
• Regjimi iranian ruan në mënyrë relative një strukturë shoqërore, fetare dhe popullore që e mbështet brenda territorit të vet.
• Madhësia e madhe e organizatave shtetërore iraniane, veçanërisht Garda Revolucionare dhe Basij, si dhe aparati shtetëror, e bëjnë më të lehtë zëvendësimin e udhëheqjes.
• Mungesa relative e elementit të befasisë i dha Iranit mundësi të përballojë humbjen e liderëve.
• Rezultati: përpjekjet për të eliminuar Khamenein dhe shumë figura të tjera drejtuese nuk prodhuan të njëjtin efekt që pati eliminimi i liderëve të Hezbollahut.
Për më shumë, shih analizën e librit “Prerja e kokave të udhëheqjes: shënjestrimi strategjik i organizatave terroriste” nga Gina Jordan, përkthyer nga Qendra Al-Khattabi për Studime.
Ky libër thekson se organizatat me strukturë të fortë organizative, ideologji të fortë dhe mbështetje shoqërore shpesh mbijetojnë edhe pasi humbin liderët e tyre.
Përkthim dhe përgatitje nga Qendra Al-Khattabi për Studime
Mars 2026
Një lexim i librit:
“Prerja e kokave të udhëheqjes: shënjestrimi strategjik i organizatave terroriste”
Gina Jordan, Stanford, Kaliforni: Shtypshkronja e Universitetit Stanford, 2019.
272 faqe.
Shënjestrimi i udhëheqësve të organizatave terroriste është bërë një nga mjetet më të rëndësishme të luftës kundër terrorizmit në kuadër të “luftës kundër terrorizmit” të udhëhequr nga Shtetet e Bashkuara.
Ky drejtim nuk është i papritur, sepse ajo që njihet si “prerja e kokave të udhëheqjes” konsiderohet një alternativë më pak e kushtueshme se ndërhyrjet ushtarake të gjera ose pushtimet tokësore. Gjithashtu, operacionet e arrestimit ose eliminimit të synuar reduktojnë praninë ushtarake në terren dhe kufizojnë humbjet civile.
Megjithatë, problemi thelbësor është se kjo strategji, në shumë raste, nuk arrin rezultatet e dëshiruara.
Në librin e saj, Gina Jordan paraqet një argument akademik të fortë: organizatat terroriste — veçanërisht ato me strukturë burokratike të qëndrueshme, ose që mbështeten në ideologji fetare (sidomos islamike) apo lëvizje separatiste, dhe që gëzojnë mbështetje të gjerë shoqërore — shpesh vazhdojnë të funksionojnë dhe të mbeten koherente edhe pasi humbin udhëheqësit e tyre kryesorë. 
Megjithëse analiza sasiore e autores është shumë e gjerë — duke studiuar rreth një mijë raste të shënjestrimit të liderëve midis viteve 1970 dhe 2012, dhe duke shtuar më pas raste që lidhen me ISIS dhe Al-Qaeda ndërmjet viteve 2013 dhe 2016 — ajo nuk kufizohet vetëm në të dhënat statistikore.
Ajo i mbështet përfundimet e saj edhe me studime rasti cilësore, duke përfshirë:
• Hamasin
• Shtegun e Ndritshëm (Sendero Luminoso) në Peru
• Al-Qaeda
Qëllimi është testimi i hipotezave teorike mbi qëndrueshmërinë e organizatave.
Studimi përfshin gjithashtu organizata rebele që përdorin mjete terroriste, duke marrë parasysh ndërthurjen mes terrorizmit dhe kryengritjes së armatosur.
Autorja shmang përgjithësimet e thjeshta duke bërë dallime mes organizatave sipas:
• ideologjisë së tyre
• strukturës organizative
Studimi synon të përcaktojë sa efektiv është shënjestrimi i udhëheqjes në dobësimin ose përshpejtimin e rënies së një organizate, duke matur disa tregues, si:
• kohëzgjatja e ekzistencës së organizatës
• frekuenca e sulmeve
• vazhdimësia e strukturës organizative
• pasojat e padëshiruara të kundër-reagimeve
Gjithashtu, autorja zhvillon një kornizë teorike për të shpjeguar ndryshimet në rezultatet e kësaj strategjie. 
Sipas teorisë së Jordan, aftësia e një organizate për të mbijetuar pas eliminimit të udhëheqjes së saj përcaktohet nga tre faktorë kryesorë:
1. Forca e strukturës organizative
2. Natyra e ideologjisë së saj
3. Niveli i mbështetjes popullore
Mbështetja shoqërore shpesh rritet kur çështja ka karakter fetar — veçanërisht islamik — ose separatist i rrënjosur në kulturën lokale.
Po ashtu, organizatat e mëdha dhe me strukturë të larmishme janë më të afta të riprodhojnë udhëheqjen dhe të vazhdojnë aktivitetin, madje ndonjëherë bëhen më të forta pas goditjes së liderëve.
Rezultatet e studimit kanë rëndësi praktike për politikëbërësit në fushën e luftës kundër terrorizmit, pasi sugjerojnë nevojën për rivlerësim rrënjësor të strategjive që bazohen vetëm në eliminimin e liderëve.
Goditjet simbolike dhe shumë të dukshme mund të:
• rrisin moralin e brendshëm
• tregojnë vendosmëri politike
• kënaqin kërkesën e opinionit publik për hakmarrje ose drejtësi
Por në shumë raste ato nuk e dobësojnë realisht organizatën, sidomos ato me ideologji islamike. 
Megjithëse libri ka një vlerë të madhe akademike, ekzistojnë disa vërejtje kritike.
Ndërsa autorja thekson që nga fillimi se kompleksiteti organizativ, lloji i ideologjisë dhe niveli i mbështetjes popullore janë faktorët vendimtarë për qëndrueshmërinë e organizatave, do të kishte qenë e dobishme të shpjegohej më thellë marrëdhënia mes këtyre faktorëve dhe variablave të përdorur në analizën sasiore.
Gjithashtu, studimi nuk trajton mjaftueshëm disa faktorë të tjerë që mund të jenë shumë të rëndësishëm, si:
• mbështetja e jashtme materiale ose politike
• strategjia e ndjekur nga organizata
• mjedisi gjeografik
Këta faktorë konsiderohen thelbësorë në literaturën mbi kryengritjet e armatosura, si në teoritë e Mao Ce Dunit dhe Che Guevarës, ose në modele analitike si ai i Bard O’Neill në librin Insurgency and Terrorism.
Prandaj mbetet një pyetje e hapur se sa ndikojnë këta faktorë në suksesin ose dështimin e strategjisë së eliminimit të liderëve.
Autor: Dorle Hellmuth
Universiteti Katolik i Amerikës
