Një artikull analitik në gazetën izraelite Haaretz ka parashikuar zhvillimet e mundshme të luftës amerikano-izraelite me Iranin, duke theksuar se ajo mund të krijojë një rend të ri rajonal ku roli i Turqisë rritet në kurriz të ndikimit amerikan.
Gazeta publikoi artikullin e shkruar nga Ilad Giladi, nga Departamenti i Studimeve të Lindjes së Mesme dhe Islamit në Universitetin e Haifës, me titull:
“Lufta me Iranin mund të krijojë një rend të ri rajonal: më pak prani amerikane dhe rol më të madh për Turqinë.”
Sipas autorit, shtetet e rajonit, me shpërthimin e luftës, kanë filluar të bëjnë ndryshime rrënjësore në strategjitë e tyre mbrojtëse. Ai thekson se ato po përpiqen, përmes kontakteve diplomatike prapa dyerve të mbyllura, të gjejnë mënyra për të ulur varësinë e tyre nga SHBA në fushën e sigurisë.
Analiza u fokusua veçanërisht te vendet e Gjirit, duke treguar se ato po përpiqen të riformulojnë qasjet e tyre ndaj sigurisë dhe aleancave. Në këtë kontekst, thuhet se Turqia po luan një rol kyç, pasi Ankaraja kohët e fundit ka ngritur marrëdhëniet me disa vende të rajonit në nivel strategjik.
Autori e lidh këtë me një deklaratë të mëparshme të ministrit të jashtëm turk, Hakan Fidan, i cili kishte thënë:
“Nëse vendet e rajonit nuk i zgjidhin vetë problemet e tyre, fuqitë e jashtme do të imponojnë interesat e tyre.”
Kjo ide, sipas tij, ka gjetur jehonë në kryeqytetet e Gjirit.
⸻
Shkëputje apo vetëm reduktim?
Analiza sqaron se vendet e Gjirit nuk synojnë të ndërpresin plotësisht marrëdhëniet me SHBA-në, por të riformulojnë ato, në mënyrë që Uashingtoni të mos jetë më “garantuesi i vetëm i sigurisë”, por një “partner” brenda një sistemi më të gjerë.
Në këtë kuadër, artikulli thekson se zhvillimi i industrisë ushtarake turke mund t’u ofrojë vendeve të Gjirit alternativa për të diversifikuar burimet e sigurisë, larg varësisë ekskluzive nga SHBA.
Ai shton:
“Kjo luftë ka gjasa të kujtohet jo vetëm për balancën e frikësimit mes Izraelit dhe Iranit, por edhe si momenti kur vendet e Gjirit filluan të kërkojnë ndërtimin e një rendi rajonal nga brenda, duke reduktuar gradualisht dhe me kujdes varësinë e tyre nga SHBA.”
⸻
Që nga 28 shkurti, Shtetet e Bashkuara dhe Izraeli po zhvillojnë luftë kundër Iranit, e cila ka shkaktuar mijëra të vrarë dhe të plagosur iranianë. Nga ana tjetër, Teherani po përgjigjet me raketa dhe dronë drejt Izraelit.
Irani gjithashtu po godet ato që i quan “interesa amerikane” në disa vende arabe, duke shkaktuar viktima dhe dëme në infrastrukturë civile, përfshirë aeroporte dhe porte. Këto sulme janë dënuar nga këto vende, të cilat kanë kërkuar vazhdimisht ndalimin e tyre.
Burimi: Haaretz + Anadolu Agency
