Dr. Naif bin Nahar:
Të pajtohesh ose të mos pajtohesh me Erdoganin është çështje e jotja, por ka katër arritje të mëdha që ai i ka realizuar dhe që asnjë president tjetër turk nuk i ka arritur më parë:
1. Arritja e parë:
Ai shkrini malin e akullt që qëndronte mes Turqisë dhe botës islame — një mur i ngritur që nga rënia e Perandorisë Osmane, i cili kishte ndërprerë lidhjet e Turqisë me botën islame në aspektin fetar, historik, gjuhësor dhe politik.
Madje, Mustafa Sabri, myftiu i shtetit osman, kishte thënë:
“Kushdo që dëshiron të shohë një popull pa histori, le të shikojë turqit.”
Erdogani e rindërtoi këtë urë lidhjeje mes Turqisë dhe botës islame.
2. Arritja e dytë:
Ai thyen kurrizin e fashizmit jofetar që për më shumë se tetëdhjetë vjet kishte luftuar çdo shfaqje të fesë islame në Turqi.
Për herë të parë në historinë e republikës, turqit u bënë të lirë të praktikojnë fenë e tyre.
Vajzat turke tani mund të mbajnë hixhabin lirshëm në të gjitha institucionet pa frikë apo ndalim.
3. Arritja e tretë:
Ai dobësoi fuqinë e ushtrisë në skenën politike turke në mënyrë të ndjeshme.
Turqia kishte nevojë për një përballje me ushtrinë për ta nxjerrë atë nga jeta politike, që vendi të mund të niste rilindjen e vet.
Erdogani e zhvilloi këtë betejë dhe e fitoi, duke bërë që për herë të parë në historinë e republikës pushteti të mos jetë nën kontrollin e ushtrisë.
4. Arritja e katërt (dhe më e rëndësishmja sipas mendimit tim):
Ai siguroi pavarësinë e Turqisë nga ndikimi i drejtpërdrejtë i fuqive të mëdha.
Kjo kërkon shpjegim të hollësishëm, por shkurtimisht:
Pas Luftës së Pavarësisë në vitin 1919, Turqia dëboi pushtuesit dhe u bë e pavarur me ndihmën e Bashkimit Sovjetik.
Më pas, pas fitores së Stalinit në Luftën e Dytë Botërore, ai kërkoi territore turke.
Për t’u mbrojtur nga sovjetikët, Turqia iu drejtua Shteteve të Bashkuara, të cilat e mbështetën dhe e futën në NATO, duke e mbrojtur nga kërcënimi sovjetik.
Mirëpo, që nga ajo kohë, Turqia ra nën ndikimin e SHBA-së – ushtarakisht, në fushën e sigurisë dhe në politikë.
Në vitin 2016, ndodhi tentativa për grusht shteti, e cila – sipas autorit – kishte bekimin e SHBA-së.
Menjëherë pas dështimit të grushtit, Erdogani shkoi në Rusi dhe zgjidhi “nyjën historike” midis dy vendeve.
Që nga ajo kohë, Erdogani ka ndërtuar një politikë të pavarur, që mban marrëdhënie të balancuara me të dyja fuqitë – SHBA-në dhe Rusinë.
Kështu mund të themi se pas vitit 2016 filloi pavarësia politike e vërtetë e Turqisë.
Sfidat pas Erdoganit
Tani sfida më e madhe për Erdoganin është:
Si mund të sigurojë që këto katër arritje të vazhdojnë pas largimit të tij nga pushteti?
Disa besojnë se gjithçka që ka ndërtuar Erdogan do të përfundojë me largimin e tij, duke argumentuar se:
• nuk ekziston një pasardhës i qartë, dhe
• ai ka humbur shumicën e bashkëpunëtorëve të tij të dikurshëm.
Por kjo, sipas autorit, është ajo që duket në sipërfaqe — vetëm Zoti e di se çfarë ka përgatitur Erdogani për periudhën pas largimit të tij nga pushteti.
