#Analiza_e_Ditës
E premte, 18/4
Rami Abu Zubeida
Rripi i Gazës ka përjetuar gjatë 24 orëve të fundit një aktivitet të intensifikuar ushtarak nga Izraeli, i përqendruar kryesisht në zonat e Han Junus, Xhabalia dhe korridorin Rafah. Kjo ka përfshirë sulme ajrore dhe operacione tokësore të kufizuara në Rafah, ku burime palestineze dhe agjenci ndërkombëtare lajmesh raportuan për të paktën 27 deri në 37 të vrarë vetëm më 17 prill. Numri i përgjithshëm i viktimave që nga tetori i vitit 2023 ka kaluar 51,000, shumica dërrmuese prej tyre gra dhe fëmijë.
Ndërkohë, Halil el-Haja, kreu i Hamasit në Gaza dhe udhëheqësi i delegacionit negociator të saj, shpalli gatishmërinë e lëvizjes për të hyrë menjëherë në negociata mbi një “paketë të plotë” për përfundimin e luftës në Gaza. Ai konfirmoi se kjo paketë përfshin lirimin e të gjithë të burgosurve izraelitë të mbajtur nga rezistenca, në këmbim të lirimit të një numri të caktuar të të burgosurve palestinezë në burgjet izraelite.
Halil el-Haja theksoi se çdo marrëveshje duhet të përfshijë një ndalim të plotë të luftës në Gaza, një tërheqje tërësore izraelite nga territori, fillimin e procesit të rindërtimit dhe përfundimin e bllokadës izraelite mbi Gaza.
Ai hodhi poshtë kategorikisht propozimet e fundit izraelite, të cilat i quajti “zgjidhje të pjesshme” apo “marrëveshje të përkohshme”, dhe akuzoi kryeministrin izraelit Benjamin Netanyahu për përdorimin e këtyre propozimeve si mbulesë për agjendën e tij politike që synon zgjatjen e luftës. Ai theksoi se Hamasi nuk do të jetë pjesë e zbatimit të kësaj politike.
💢 Analiza e kontekstit dhe motiveve:
Deklaratat e Halil el-Haja vijnë në një kohë kur operacionet ushtarake izraelite në Gaza vazhdojnë, pas kolapsit të një armëpushimi të mëparshëm në mars 2025. Hamasi duket se po përpiqet të arrijë disa objektiva me këtë propozim:
⭕ Përfundim i përhershëm i luftës: Pas muajsh lufte dhe shkatërrimi, Hamasi ngul këmbë në arritjen e një armëpushimi të përhershëm që do të parandalonte rifillimin e sulmeve izraelite.
⭕ Fitore strategjike: Lidhja e çështjes së të burgosurve me heqjen e bllokadës dhe tërheqjen e forcave izraelite përfaqëson realizimin e qëllimeve kryesore të Hamasit.
⭕ Refuzimi i zgjidhjeve të përkohshme: Hamasi duket se ka humbur besimin në përmbushjen e marrëveshjeve të përkohshme nga Izraeli, dhe kërkon një marrëveshje gjithëpërfshirëse që garanton të drejtat afatgjata të palestinezëve.
⭕ Presion ndaj Netanyahut: Hamasi e akuzon Netanyahun për pengimin e negociatave për qëllime politike dhe synon ta vendosë atë nën presion ndërkombëtar dhe rajonal për të pranuar kërkesat e tij.
⭕ Përputhje me qëndrimet ndërkombëtare: Halil el-Haja përshëndet qëndrimin e të dërguarit amerikan për çështjen e të burgosurve, Adam Boehler, i cili mbështet një zgjidhje të çështjes së të burgosurve dhe luftës së bashku, duke sinjalizuar përpjekjen e Hamasit për të gjetur pika takimi me aktorët ndërkombëtarë.
💢 Reagimet fillestare:
Siç pritej, propozimi i Hamasit u hodh poshtë nga pala izraelite. Zëdhënësi i Këshillit të Sigurisë Kombëtare të SHBA-së, James Hewitt, i quajti deklaratat e Hamasit dëshmi se “nuk janë të interesuar për paqe, por për dhunë të përhershme”. Ministri izraelit i Financave, Bezalel Smotrich, deklaroi se Izraeli nuk do t’i nënshtrohet Hamasit dhe nuk do ta përfundojë luftën pa arritur “fitoren e plotë” dhe kthimin e të gjithë të burgosurve, duke bërë thirrje për intensifikim të luftës. Po ashtu, ministri i Sigurisë Kombëtare, Itamar Ben-Gvir, bëri thirrje për vazhdimin e luftës deri në “dorëzimin e nazistëve të Gazës”.
Strategjia e okupatorit që bazohet në presionin ushtarak për të arritur lirimin e të burgosurve mund të ketë efekte të kundërta dhe ta ndërlikojë situatën edhe më tej, me palët që shkëmbejnë akuza dhe mbajnë qëndrime të largëta sa i përket kushteve për një marrëveshje të mundshme. Këmbëngulja e Hamasit për një ndalim të plotë të zjarrit tregon se këto operacione mund të forcojnë edhe më shumë qëndrimin e tij dhe të rrisin rrezikun për të burgosurit izraelitë.
Për më tepër, mospërputhja thelbësore mes kërkesës së Izraelit për çarmatimin e Hamasit si parakusht për një armëpushim të qëndrueshëm dhe insistimit të Hamasit për një tërheqje të plotë izraelite si kusht për një marrëveshje përfundimtare, ka krijuar një ngërç të madh në negociatat për të burgosurit.
Refuzimi i Hamasit për ofertat e përkohshme dhe të pjesshme tregon për një ngërç të mëtejshëm në arritjen e një zgjidhjeje. Për më tepër, qëndrimet e ndryshme brenda Izraelit, ndërmjet qeverisë së linjës së ashpër dhe thirrjeve në rritje nga familjet e pengjeve dhe pjesë të opinionit publik për një marrëveshje që do të përfundonte luftën, theksojnë përçarjet e brendshme mbi mënyrën më të mirë për të siguruar lirimin e pengjeve. Ky presion i brendshëm mund të ndikojë në vendimet e ardhshme të qeverisë për negociatat dhe operacionet ushtarake.
Vlerësimi përfundimtar i ditës:
Fjalimi i Halil el-Haja pasqyron vendosmërinë e Hamasit për të arritur një zgjidhje të plotë dhe të qëndrueshme për Gazën me garanci ndërkombëtare, duke refuzuar zgjidhjet e pjesshme që ai i konsideron të pamjaftueshme dhe që nuk i përmbushin kërkesat thelbësore të tyre.
Ndërkohë që duket se ekziston një hendek i madh mes qëndrimeve të Hamasit dhe Izraelit, presioni në rritje ndërkombëtar dhe humanitar mund t’i shtyjë palët të rishqyrtojnë pozicionet e tyre dhe të përfshihen në negociata të reja. Si rrjedhojë, situata në Gaza mbetet jashtëzakonisht e tensionuar, pa ndonjë shenjë të menjëhershme të uljes së përshkallëzimit apo të arritjes së një zgjidhjeje ose marrëveshjeje, bazuar në informacionin e disponueshëm.
📝🎙 Kjo analizë përditësohet çdo ditë në bazë të zhvillimeve të ngjarjeve
