Partitë arabe në Izrael synojnë të bashkëpunojnë me opozitën e Naftali Bennett dhe Gadi Eisenkot
Në një intervistë për Al-Monitor, kreu i fraksionit arabo-izraelit Hadash-Ta’al në Knesset, Ayman Odeh, tha se partia e tij është e gatshme të marrë vendime të pazakonta për të penguar rikthimin në pushtet të kryeministrit Benjamin Netanyahu.
Odeh deklaroi se Izraeli po përballet me atë që ai e quajti “një kërcënim ekzistencial nga brenda”, duke shtuar se vendi “qeveriset nga fashistë”, të cilët, sipas tij, nuk duhet të lejohen të formojnë qeverinë e ardhshme.
Me zgjedhjet parlamentare të planifikuara për në fund të tetorit, sondazhet vazhdojnë të parashikojnë një tjetër ngërç politik. Blloku i Netanyahu pritet të sigurojë 50-53 vende në Knessetin me 120 deputetë. Në teori, opozita mund të krijojë shumicën me mbështetjen e partive arabe, por liderët opozitarë Naftali Bennett, Yair Lapid dhe Gadi Eisenkot kanë deklaruar se nuk synojnë të bashkëpunojnë me to.
Më parë keni thënë se nuk do të mbështesnit një qeveri të drejtuar nga Naftali Bennett, Avigdor Liberman, Yair Lapid ose Benny Gantz. A ka ndryshuar ky qëndrim?
Duhet të bëjmë gjithçka që është e nevojshme, edhe nëse kjo nënkupton hapa që nuk i kemi ndërmarrë më parë, për të penguar Netanyahun, Itamar Ben-Gvir dhe Bezalel Smotrich të krijojnë qeverinë e ardhshme. Jemi në një situatë të jashtëzakonshme dhe kjo kërkon vendime të jashtëzakonshme.
Nuk ekziston ndonjë rregull që na ndalon të mbështesim një qeveri. Ne mbështetëm qeverinë e Yitzhak Rabin në vitet 1992–1995, sepse ajo promovonte paqen dhe barazinë. Pas zgjedhjeve do të veprojmë në mënyrë pragmatike, kur presidenti të kërkojë rekomandimin tonë për kandidatin që duhet të formojë qeverinë.
Nuk mund të them sot nëse do të preferonim Bennett apo Eisenkot. Por kur zgjedhja është mes racistëve dhe fashistëve, prioriteti ynë është largimi i fashistëve nga pushteti.
A ekziston ende mundësia që katër partitë arabe të garojnë me një listë të përbashkët?
Në tre zgjedhjet e fundit pjesëmarrja e votuesve arabë ka qenë shumë e ulët. Një listë e përbashkët është mënyra më e mirë për të rritur pjesëmarrjen. Hadash, Ta’al dhe Balad janë dakord për këtë, por Ra’am është tërhequr nga iniciativa.
Sipas mendimit tim, lideri i Ra’am, Mansour Abbas, po distancohet nga partitë e tjera arabe në mënyrë që Bennett ose Eisenkot ta pranojnë si partner qeverisës. Kjo shpjegon edhe faktin që ai ka folur vazhdimisht për shërbimin kombëtar të arabëve, duke kërkuar të fitojë mbështetjen e partive hebraike që kundërshtojnë përjashtimin e hebrenjve ultra-ortodoksë nga shërbimi ushtarak.
Problemi është se Abbas dhe bashkëpunëtorët e tij nuk e mbrojnë më qartë kauzën palestineze. Ata nuk deklarojnë se Izraeli ka kryer krime lufte në Gaza, por thonë se vetëm një komision hetimor mund të përcaktojë përgjegjësitë. Kjo paqartësi synon ta bëjë Abbasin më të pranueshëm për politikanët e së djathtës, gjë që ne nuk e pranojmë.
Numri i arabëve të vrarë në Izrael vazhdon të rritet. Si mund të ndalet kjo valë dhune?
Qeveria duhet të vendosë të veprojë. Mjafton të ndalojë daljen e armëve nga bazat ushtarake dhe përfundimin e tyre në duart e organizatave kriminale arabe. Vetëm kështu mund të frenohet dhuna dhe të rikthehet kontrolli ndaj bandave.
Arabët izraelitë jetojnë nën një qeveri të ekstremit të djathtë që nuk shqetësohet për këtë problem. Ben-Gvir nuk ka treguar interes për të luftuar krimin e organizuar në komunitetin arab.
Pretendimi se shoqëria arabe është e dhunshme nga natyra është i pavërtetë. Midis viteve 1948-2000 u vranë më pak se 200 njerëz në të gjithë komunitetin arab. Ndërsa që nga viti 2023 janë vrarë më shumë se 200 persona çdo vit.
Shoqëria arabe nuk ndryshoi papritur; ajo që ndryshoi ishte përhapja e krimit të organizuar dhe armëve të paligjshme. Edhe pse gjatë dy dekadave të fundit janë hartuar disa plane kundër dhunës, ato kanë prodhuar shumë pak rezultate konkrete. Vetëm tani që dhuna po prek edhe qytetet hebraike, çështja po merr më shumë vëmendje.
Pse lufta në Gaza nuk duket të jetë pjesë e fushatës zgjedhore?
Ne, arabët izraelitë, praktikisht nuk lejohemi të flasim për Gazën. Shumë izraelitë do të donin të na shihnin si qytetarë pa histori, pa identitet kombëtar dhe pa qëndrime politike, që thjesht integrohen në shoqërinë hebraike. Por populli palestinez nuk do të zhduket dhe as ne nuk do të heqim dorë nga aspiratat tona kombëtare.
Izraeli ka përjetuar luftën më të gjatë, më të përgjakshme dhe më të kushtueshme të viteve të fundit. Kjo tregon se politikat e së djathtës kanë dështuar. Shumë izraelitë nuk e kuptojnë se sa lehtë mund të përshkallëzohet situata nëse nuk kërkohet një zgjidhje reale me palestinezët.
Vazhdimi i konfliktit mund të sjellë shpërthime të reja dhune edhe brenda vetë Izraelit dhe ta izolojë vendin gjithnjë e më shumë në arenën ndërkombëtare. \tesheshi.com\
