Nga Mahmud Jusuf
Ari ka rënë nën nivelin e 4000 dollarëve për ons, pasi tregjet e kanë zhvendosur fokusin nga mbrojtja kundër rreziqeve dhe inflacionit drejt forcimit të dollarit amerikan dhe shtimit të pritshmërive për rritjen e normave të interesit në Shtetet e Bashkuara.
Sipas gazetës amerikane The Wall Street Journal, metali i verdhë po përballet me presion për shkak të forcimit të dollarit, gjë që e bën arin – i cili tregtohet në dollarë – më të shtrenjtë për blerësit jashtë SHBA-së.
Njëkohësisht, mundësia e shtrëngimit të politikës monetare amerikane dhe rritjes së normave të interesit ka rritur koston e mbajtjes së një aktivi që nuk gjeneron të ardhura, duke shkaktuar një valë shitjesh nga investitorët afatgjatë.
Në momentin e publikimit të këtij raporti, të premten, çmimi spot i arit kishte rënë me 0.9%, duke arritur në 3991 dollarë për ons, ndërsa metali i verdhë vazhdon të qëndrojë pranë nivelit më të ulët që nga nëntori i kaluar, pasi zbriti nën pragun psikologjik prej 4000 dollarësh.
Çmimi i arit ka rënë rreth 29% krahasuar me kulmin prej 5594.82 dollarësh për ons, të regjistruar më 29 janar, pasi inflacioni i shkaktuar nga lufta amerikano-izraelite kundër Iranit rriti pritshmëritë për një shtrëngim më të madh të politikës monetare dhe rritje të normave të interesit.
⸻
Vazhdimi i inflacionit dhe presioni i dollarit të fortë
Gazeta citon analistët e bankës ANZ, të cilët theksojnë se shqetësimet për vazhdimin e inflacionit të lartë kanë bërë që tregjet të rishikojnë pritshmëritë për politikën monetare.
Ndërkohë, qëndrimi më i ashpër i Rezervës Federale Amerikane (Fed) ka dobësuar strategjinë e njohur të investitorëve për t’u mbrojtur nga zhvlerësimi i valutave përmes investimit në ar – një strategji që kishte mbështetur rritjen e mëparshme të çmimit të arit.
Ole Hansen, strategu kryesor për mallrat në Saxo Bank, tha se rënia e arit nën 4000 dollarë dhe e argjendit nën 60 dollarë për ons përkeqësoi ndjeshëm psikologjinë e tregut dhe zgjati korrigjimin që kishte filluar pas kulmit të janarit.
Sipas tij, kjo nxiti likuidimin e mëtejshëm të pozicioneve blerëse, ndërsa forca e dollarit dhe dalja e kapitalit nga fondet ETF të mbështetura me ar mbetën faktorët kryesorë të presionit.
Sipas Saxo Bank, ari ka rënë 8.4% që nga fillimi i vitit në bazë të kthimit total, por mbetet 18.5% më i lartë krahasuar me një vit më parë.
Kjo do të thotë se vala aktuale e shitjeve nuk i ka fshirë fitimet e vitit të kaluar, por ka zbuluar dobësinë e pozicionimit të tregut pas një periudhe të gjatë rritjeje, veçanërisht me largimin e investitorëve dhe uljen e ekspozimit ndaj arit.
⸻
Ripozicionimi i marrëdhënies së arit me faktorët tradicionalë
The Wall Street Journal shkruan se mbledhja e fundit e Rezervës Federale ndryshoi mënyrën se si tregjet e lidhin arin me faktorët tradicionalë.
Rritja e rreziqeve gjeopolitike nuk mjafton më për të mbështetur çmimin e arit, pasi tregjet e interpretuan mesazhin e Fed-it si një gatishmëri për t’i dhënë përparësi stabilitetit të çmimeve, edhe nëse kjo nënkupton norma më të larta interesi që ushtrojnë presion mbi arin, i cili nuk prodhon të ardhura.
Edhe Bloomberg raportoi se ari ra pasi Rezerva Federale la normat e interesit të pandryshuara, por sinjalizoi mundësinë e rritjes së tyre më vonë gjatë këtij viti.
Parashikimet e zyrtarëve treguan se 9 anëtarë të Fed-it presin të paktën një rritje të normës së interesit gjatë vitit 2026.
⸻
Kërkesa strukturore vazhdon pavarësisht rënies
Megjithëse çmimi i arit ka rënë, blerjet nga bankat qendrore vazhdojnë të jenë mbështetësi kryesor i tregut.
Një studim i Këshillit Botëror të Arit tregoi se bankat qendrore kanë blerë mesatarisht 1000 ton ar në vit gjatë katër viteve të fundit, krahasuar me rreth 500 ton në vit gjatë dekadës së mëparshme.
Kjo lidhet me pasiguritë gjeopolitike dhe ekonomike në rritje.
Sipas të njëjtit studim:
* 89% e pjesëmarrësve presin rritje të rezervave të arit të bankave qendrore gjatë 12 muajve të ardhshëm.
* 45% presin që edhe institucionet e tyre të shtojnë rezervat e arit.
* 74% besojnë se pjesa e dollarit në rezervat valutore botërore do të bjerë ndjeshëm ose mesatarisht gjatë pesë viteve të ardhshme.
⸻
Lëvizjet në Kinë
Bloomberg raportoi gjithashtu se disa banka të mëdha kineze kanë filluar të mbyllin shërbimet që u mundësojnë individëve të tregtojnë metale të çmuara.
Ky veprim vjen pasi cikli shumëvjeçar i rritjes së arit dhe argjendit u përmbys muajt e fundit dhe pasqyron zgjerimin e shqetësimeve për paqëndrueshmërinë e tregut në një nga tregjet më të mëdha të investimeve dhe kursimeve në ar.
Banka Industriale dhe Tregtare e Kinës (ICBC), banka më e madhe në vend për nga asetet, do të ndalojë shërbimet e ndërmjetësimit që u lejojnë individëve të tregtojnë metale të çmuara në Bursën e Arit të Shangait, pas përfundimit të transaksioneve më 24 korrik.
Klientët janë këshilluar të shesin ose të mbyllin pozicionet e tyre përpara kësaj date.
Po ashtu, Banka Guangzhou u kërkoi klientëve të mbyllnin pozicionet e tyre në metalet e çmuara para orës 15:30 (me orën e Hong Kongut), përndryshe ato do të likuidoheshin detyrimisht në fund të muajit.
Megjithatë, investimi në planet e akumulimit të arit dhe fondet ETF që ndjekin metalet e çmuara do të vazhdojë.
Bloomberg thekson se këto masa janë pjesë e një serie hapash të ndërmarrë nga bankat kineze për të kufizuar tregtimin individual të arit.
Që nga viti 2022, ICBC dhe banka të tjera kanë vendosur kufizime për hapjen e pozicioneve të reja individuale në kontratat kryesore të Bursës së Arit të Shangait, duke lejuar vetëm shitjen ose mbylljen e pozicioneve ekzistuese.
Sipas studiuesit Song Jiangcheng, nga Akademia e Tregut të Arit në Guangdong Jugor, ky vendim nuk pritet të ketë ndikim të madh, pasi kufizimet kryesore ishin vendosur më herët.
Ai e konsideron këtë hap si vazhdim të politikës së reduktimit të rrezikut dhe jo si një ndryshim rrënjësor të rregullave të tregut.
Bankat kineze deklaruan se këto vendime janë marrë për arsye të menaxhimit të rrezikut dhe përfshijnë si tregtinë spot, ashtu edhe kontratat me dorëzim të shtyrë.
⸻
Parashikimet për çmimin e arit
* JPMorgan (9 qershor 2026):
* Pret që kërkesa e bankave qendrore ta çojë arin në rreth 6000 dollarë për ons deri në fund të vitit 2026.
* Niveli 6300 dollarë konsiderohet i mundshëm gjatë vitit 2027.
* Goldman Sachs
* Uli parashikimin për fundin e vitit 2026 nga 5400 në 4900 dollarë për ons, për shkak të uljes së pritshmërive për zbritje të normave të interesit dhe mundësisë së vazhdimit të politikës monetare të ashpër amerikane.
* UBS
* Uli objektivin nga 5900 në 5500 dollarë për ons, duke paralajmëruar se rendimentet e larta të bonove amerikane dhe forca e dollarit mund të vazhdojnë të ushtrojnë presion.
* Megjithatë, banka ruan një këndvështrim pozitiv afatgjatë për shkak të kërkesës së vazhdueshme nga bankat qendrore dhe diversifikimit të rezervave.
* Morgan Stanley
* Në raportin e 5 majit vlerësoi se arritja e nivelit 5200 dollarë për ons gjatë gjysmës së dytë të vitit është bërë më e vështirë pa rikthimin e flukseve të investimeve në fondet ETF të mbështetura me ar.
Në përfundim, Saxo Bank thekson se rikthimi i besimit të blerësve kërkon stabilizimin e shitjeve në fondet ETF të arit dhe dobësimin e dollarit amerikan.
Derisa kjo të ndodhë, metalet e çmuara pritet të drejtohen më shumë nga pozicionimet teknike të investitorëve sesa nga faktorët bazë ekonomikë, për sa kohë që dollari vazhdon të mbetet i fortë dhe procesi i likuidimit të pozicioneve vazhdon.
Al Jazeera + Reuters + Bloomberg + The Wall Street Journal.
