Trump paralajmëron një vendim që do ta bënte Turqinë “shumë të lumtur”

Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, deklaroi se mund të ndërmarrë një hap që do ta bënte Turqinë “shumë të lumtur”, kur u pyet për kërkesën e Ankarasë lidhur me avionët luftarakë F-35 dhe motorët e avionëve.

I pyetur nëse do të udhëtonte drejt Turqisë “me një çantë të madhe dhuratash”, Trump vuri në dukje rëndësinë e rolit të Turqisë në NATO.

“Shikoni, ai është anëtar i NATO-s. Disa njerëz nuk e konsiderojnë të tillë, por ai është. Është një anëtar i fortë i NATO-s”, tha Trump gjatë takimit me Sekretarin e Përgjithshëm të NATO-s, Mark Rutte, në Shtëpinë e Bardhë.

“Po, ndoshta do të bëj diçka që do ta bëjë atë shumë të lumtur”, shtoi ai.

Turqia po përgatitet të mirëpresë liderët e NATO-s në samitin që do të mbahet në Ankara më 7-8 korrik 2026.

Nga ana e tij, Rutte theksoi se Turqia zotëron një industri të madhe të mbrojtjes.

Trump iu përgjigj duke thënë: “Njerëzit nuk e dinë sa e madhe është Turqia në aspektin ushtarak. Është shumë e fuqishme. Ata kanë shumë nga pajisjet tona dhe një ushtri shumë të fortë, falë tij (Erdoganit).”

Presidenti amerikan shtoi se, nëse samiti nuk do të zhvillohej në Turqi dhe nën mikpritjen e Presidentit Erdogan, “nuk mendoj se do të kisha shkuar”.

“Po shkoj për respekt ndaj Presidentit Erdogan”, tha Trump.

Sfondi i çështjes së F-35

Në vitin 2019, gjatë mandatit të parë të Trumpit, SHBA-ja e përjashtoi Turqinë nga programi F-35. Vendimi erdhi si pasojë e kundërshtimit të Uashingtonit ndaj blerjes nga Turqia të sistemit rus të mbrojtjes ajrore S-400, me argumentin se ky sistem mund të rrezikonte sigurinë e teknologjisë së avionëve F-35.

Turqia ka deklaruar vazhdimisht se nuk ekziston asnjë konflikt mes dy sistemeve dhe ka propozuar ngritjen e një komisioni të përbashkët për shqyrtimin teknik të çështjes. Ankara zyrtare ka theksuar gjithashtu se i ka përmbushur të gjitha detyrimet e saj në kuadër të programit F-35 dhe se përjashtimi i saj ka qenë në kundërshtim me rregullat e marrëveshjes.

Sipas autoriteteve turke, rikthimi i Turqisë në program do të kontribuonte jo vetëm në forcimin e kapaciteteve mbrojtëse të vendit, por edhe të vetë NATO-s.

Çfarë pritet tani?

Kur Trump u pyet se çfarë duhet të ndodhë që marrëveshja për F-35 të finalizohet, ai ia kaloi pyetjen Zëvendëspresidentit JD Vance.

Vance tha se zyrtarët amerikanë, përfshirë Sekretarin e Mbrojtjes Pete Hegseth, po e shqyrtojnë çështjen “pikërisht tani”.

“Ka disa elemente që duhet të certifikojmë se janë përmbushur në përputhje me ligjin amerikan. Presidenti na ka kërkuar ta bëjmë këtë. Ne po ndjekim procedurat dhe po verifikojmë nëse këto kushte janë përmbushur”, tha Vance.