Falënderimi i takon Allahut, ndërsa salavatet dhe selamet qofshin mbi të Dërguarin e Allahut, familjen e tij, shokët e tij dhe të gjithë ata që ndjekin udhëzimin e tij.
Hixhreti konsiderohet një nga ligjet më madhështore hyjnore që kanë formësuar rrjedhën e shpalljeve dhe kanë sjellë ndryshime të mëdha në historinë e popujve. Hixhreti i Pejgamberit ﷺ nuk ishte thjesht një zhvendosje gjeografike nga Meka në Medinë, por ishte një projekt i plotë besimor dhe qytetërues, i cili e transferoi umetin nga faza e dobësisë në fazën e fuqizimit, dhe nga ngushtësia e realitetit në gjerësinë e misionit.
Hixhreti, në kuptimin e tij sheriatik, është shpërngulja nga një vend në një vend tjetër për ruajtjen e fesë, mundësimin e adhurimit dhe shpëtimin e besimit nga sprovat dhe detyrimi. Për këtë arsye, Allahu i Lartësuar thotë:
﴿Vërtet, ata të cilëve melekët ua marrin shpirtin duke i bërë padrejtësi vetes së tyre, u thonë: “Në çfarë gjendjeje ishit?” Ata përgjigjen: “Ne ishim të dobët në tokë.” Melekët u thonë: “A nuk ishte toka e Allahut e gjerë që të shpërnguleshit në të?”﴾
(En-Nisa, 97)
Hixhreti nga Meka në Medinë dhe hixhretet e tjera të ngjashme ishin hixhreti sheriatik i synuar në fillimet e Islamit. Për këtë arsye, Pejgamberi ﷺ ka thënë:
«لاَ هِجْرَةَ بَعْدَ الْفَتْحِ وَلَكِنْ جِهَادٌ وَنِيَّةٌ»
“Nuk ka më hixhret pas çlirimit të Mekës, por ka xhihad dhe nijet.”
(Muttefekun alejhi)
Kjo do të thotë se nuk ka më hixhret të detyrueshëm nga Meka pasi ajo u bë tokë islame, ndërsa xhihadi, nijeti i sinqertë dhe puna për Allahun mbeten të vlefshme deri në Ditën e Kiametit.
O robër të Allahut!
Kush mediton mbi tekstet e Sheriatit, kupton se hixhreti nuk është vetëm një lloj, por ka forma dhe dimensione të ndryshme.
1. Hixhreti fizik
Ai është shpërngulja nga një vend në një vend tjetër për të ruajtur fenë, për të mundësuar kryerjen e adhurimeve ose për t’u larguar nga sprovat dhe fitnet.
2. Hixhreti për sigurimin e jetesës
Njeriu mund të shpërngulet nga një vend në një vend tjetër për të kërkuar furnizim, për të përmirësuar kushtet e jetesës dhe për të siguruar stabilitet për veten dhe familjen e tij. Ky lloj hixhreti është i lejuar, me kusht që njeriu të ruajë fenë, vlerat dhe moralin e tij.
Allahu i Lartësuar thotë:
﴿Ai është që jua bëri tokën të nënshtruar, prandaj ecni nëpër anët e saj dhe hani nga furnizimi i Tij. Tek Ai është ringjallja.﴾
(El-Mulk, 15)
3. Hixhreti duke braktisur mëkatet
Ky është një nga llojet më madhështore dhe më të qëndrueshme të hixhretit.
Pejgamberi ﷺ ka thënë:
«وَالْمُهَاجِرُ مَنْ هَجَرَ مَا نَهَى اللَّهُ عَنْهُ»
“Muhaxhiri është ai që braktis atë që Allahu e ka ndaluar.”
(Buhariu)
Sa e sa njerëz jetojnë në vendin e tyre, por janë muhaxhirë drejt Allahut me zemrat dhe gjymtyrët e tyre! Ata largohen nga harami, i shmangen epsheve të ndaluara dhe i përkushtohen bindjes ndaj Allahut dhe qëndrueshmërisë në rrugën e Tij.
Ky është një hixhret që kërkohet nga çdo musliman në çdo kohë dhe në çdo vend, dhe te Allahu është prej hixhreteve më madhështore.
4. Hixhreti i zemrës drejt Allahut dhe të Dërguarit të Tij ﷺ
Ky është kuptimi më i thellë dhe më i lartë i hixhretit.
Ai është shpërngulja e zemrës nga lidhja me krijesat drejt lidhjes me Krijuesin. Është kalimi nga pakujdesia në përmendjen e Allahut, nga përtacia në punë, nga lidhja me dynjanë në lidhjen me ahiretin.
Allahu i Lartësuar thotë:
﴿Prandaj ikni tek Allahu.﴾
(Edh-Dharijat, 50)
Ibën Kajjimi رحمه الله ka thënë:
“Hixhreti është dy llojesh: hixhret me trup nga një vend në një vend tjetër dhe hixhret me zemër drejt Allahut dhe të Dërguarit të Tij.”
Ky hixhret i dytë është themeli nga i cili burojnë të gjitha llojet e tjera të hixhretit.
Ai është hixhret drejt Allahut përmes teuhidit, sinqeritetit, kthimit tek Ai, dashurisë, frikës, shpresës dhe adhurimit.
Po ashtu është hixhret drejt të Dërguarit të Allahut ﷺ përmes nënshtrimit ndaj gjykimit të tij, pranimit të udhëzimit të tij dhe pasimit të Sunetit të tij.
Besimtari i vërtetë nuk shpërngulet vetëm nga një vend në një vend tjetër, por ai ngjitet nga një nivel besimi në një nivel më të lartë, dhe nga një shkallë adhurimi dhe bindjeje në një shkallë më të lartë.
Qëllimet e hixhretit sheriatik
Ndër qëllimet më të rëndësishme të hixhretit janë:
1. Ruajtja e fesë.
2. Mbrojtja e akides.
3. Sigurimi i lirisë së adhurimit.
4. Arritja e dobive dhe largimi i dëmeve.
5. Zgjerimi i fushës së davetit.
6. Ndërtimi i shoqërive të shëndosha.
7. Krijimi i një mjedisi që ndihmon besimin, punën, prodhimtarinë dhe dhënien e kontributit.
8. Mundësimi i besimtarit për ta përmbushur misionin e tij në jetë.
Për këtë arsye, Hixhreti Profetik ishte themelimi i një shoqërie të re të ngritur mbi besimin, vëllazërinë, drejtësinë dhe qytetërimin.
Prania dhe Roli Qytetërues si një nga Qëllimet e Hixhretit
O robër të Allahut!
Ndër qëllimet e hixhretit është edhe prania dhe roli qytetërues. Në kohën tonë janë shfaqur forma të reja të hixhretit që e tejkalojnë kuptimin e tij individual dhe e shtrijnë atë në dimensionin shoqëror e qytetërues.
Popujt dhe shoqëritë mund të kenë nevojë për një lloj hixhreti nga një gjendje në një gjendje tjetër:
* Nga prapambetja drejt përparimit.
* Nga kaosi drejt rendit.
* Nga konsumimi në prodhim.
* Nga varësia drejt udhëheqjes dhe pavarësisë.
* Nga konfliktet e brendshme drejt bashkëpunimit dhe ndërtimit.
Ky është një hixhret vlerash, mendimi dhe institucionesh, i cili e ngre shoqërinë në nivelin që përputhet me misionin dhe amanetin e saj qytetërues.
Medina e Ndritur e mishëroi këtë kuptim në mënyrën më të bukur. Brenda pak vitesh, ajo u shndërrua nga një shoqëri me mundësi të kufizuara në një qendër qytetërimi që udhëhoqi botën me vlera, drejtësi, dije dhe mëshirë.
Prandaj, hixhreti nuk ishte ikje nga realiteti, por ndërtim i një realiteti më të mirë.
Kujdes nga Hixhreti i Kundërt
Duhet të ruhemi nga hixhreti i kundërt, që është kalimi nga një mjedis i shëndoshë fetar në një mjedis që josh me mëkate, dyshime dhe epshe, me synimin për t’u zhytur në to ose për t’u rebeluar ndaj urdhrave të fesë.
Jo çdo hixhret është i lavdëruar. Masa e vlerësimit të tij është qëllimi dhe përfundimi i tij.
Allahu i Lartësuar thotë:
﴿Kush migron në rrugën e Allahut, do të gjejë në tokë shumë strehime dhe gjerësi.﴾
(En-Nisa, 100)
Vërejmë se Allahu e kushtëzoi hixhretin me fjalët “në rrugën e Allahut”.
Ndërsa ai që largohet nga një mjedis i mirë për të ndjekur epshet, për t’iu shmangur përkushtimit fetar ose për të kërkuar shkaqe devijimi, ai është shpërngulur me trupin e tij, por nuk ka bërë hixhret me zemrën e tij.
Pejgamberi ﷺ ka thënë:
«إِنَّمَا الأَعْمَالُ بِالنِّيَّاتِ، وَإِنَّمَا لِكُلِّ امْرِئٍ مَا نَوَى»
“Veprat vlerësohen sipas qëllimeve dhe secili njeri do të ketë atë që ka pasur për qëllim.”
(Muttefekun alejhi)
Prandaj, kush e bën hixhretin për Allahun dhe të Dërguarin e Tij ﷺ, do të fitojë shpërblim dhe lartësim.
Ndërsa kush e bën atë për dynja që dëshiron ta arrijë ose për një epsh që dëshiron ta ndjekë, nuk do të ketë nga hixhreti i tij veçse atë që ka synuar.
Nevoja e Umetit për Kuptimin e Plotë të Hixhretit
Sot umeti ka nevojë ta rikthejë kuptimin e plotë të hixhretit dhe të kuptojë realitetin e tij të vërtetë.
Në thelb, hixhreti është një thirrje e vazhdueshme për ndryshim pozitiv dhe për largim nga çdo gjë që e pengon robin në rrugën drejt Zotit të tij ose e pengon umetin në përmbushjen e misionit të tij.
Muslimani i vërtetë është muhaxhir çdo ditë:
* Nga mangësia në përsosje.
* Nga padituria në dije.
* Nga varësia në udhëheqje.
* Nga korrupsioni në reformë.
* Nga përçarja në unitet.
* Nga dobësia në forcë.
* Nga egoizmi në sakrificë.
* Nga një realitet më i ulët në një realitet më të lartë.
* Nga gjuha e urrejtjes në gjuhën e mëshirës dhe urtësisë.
Ky është hixhreti që nuk ndërpritet derisa robi ta takojë Zotin e tij.
Allahu i Lartësuar thotë:
﴿Ata që migruan për hir të Allahut pasi iu bë padrejtësi, Ne do t’i vendosim në këtë botë në një vend të mirë, ndërsa shpërblimi i Ahiretit është edhe më i madh.﴾
(En-Nahl, 41)
Le të Rishikojmë Veten Tonë
Duhet të ndalemi dhe të shqyrtojmë llogarinë e veprave tona gjatë vitit që kaloi.
Atë që e kemi lënë mangët, le ta plotësojmë.
Atë që e kemi bërë mirë, le ta shtojmë dhe ta përmirësojmë.
Le të shtojmë:
* Agjërimin vullnetar.
* Namazin e natës.
* Sadakanë.
* Leximin e Kuranit.
* Mirësinë ndaj prindërve.
* Bamirësinë ndaj njerëzve.
* Lidhjen e farefisnisë.
* Përmendjen e Allahut.
* Kërkimin e dijes së dobishme.
* Thirrjen në të mirë dhe largimin nga e keqja.
Sepse çdo kalim që e afron robin te Zoti i tij, çdo ndryshim që e përmirëson fenë, moralin dhe veprat e tij, është një formë e hixhretit të bekuar.
Po ashtu, çdo hap që rrit dobinë e njeriut për të tjerët, forcon shoqërinë, shton prodhimtarinë, përhap vlerat dhe përmirëson gjendjen e umetit, është pjesë e kuptimit të gjerë të hixhretit që Allahu e do dhe e pëlqen.
Prandaj, hixhreti nuk është një ngjarje që përkujtohet vetëm një herë në vit, por është një proces i vazhdueshëm i reformimit të vetvetes, i pastrimit të zemrës dhe i përmirësimit të jetës.
Besimtari i sinqertë është në hixhret të përhershëm:
* Nga mëkati në pendim.
* Nga pakujdesia në përmendjen e Allahut.
* Nga dobësia në forcë.
* Nga padituria në dije.
* Nga neglizhenca në përkushtim.
* Nga egoizmi në sakrificë.
* Nga interesat personale në shërbim të fesë dhe të njerëzve.
Sa herë që robi largohet nga diçka që Allahu nuk e pëlqen dhe afrohet drejt diçkaje që Allahu e do, ai ka bërë një hixhret drejt Allahut.
Përfundim
Lusim Allahun e Lartësuar që të na bëjë prej atyre që bëjnë hixhret drejt Tij me zemrat, fjalët dhe veprat e tyre.
Lusim Allahun të na dhurojë sinqeritet në nijet, drejtësi në qëllim dhe qëndrueshmëri në rrugën e Tij.
Lusim Allahun që umetit tonë t’i japë një hixhret të vazhdueshëm qytetërues, që ta nxjerrë nga dobësia në forcë, nga përçarja në bashkim, nga prapambetja në përparim dhe t’ia rikthejë vendin që meriton mes popujve.
Allahu na bëftë prej atyre që i përfshin Fjala e Tij:
﴿Ata që migruan për hir të Allahut pasi iu bë padrejtësi, Ne do t’i vendosim në këtë botë në një vend të mirë, ndërsa shpërblimi i Ahiretit është edhe më i madh, sikur ta dinin.﴾
(En-Nahl, 41)
Allahu e di më së miri.
Përgatiti: Taha ez-Zejdi
(طه الزيدي)
