Kur aleanca SHBA–Izrael fillon të krijojë më shumë varësi dhe kufizime sesa avantazhe
Negociatat mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit po zhvillohen në një mjedis gjithnjë e më të paqëndrueshëm, ku zhvillimet në Liban kanë filluar të diktojnë ritmin e diplomacisë më shumë sesa vetë tryeza e bisedimeve.
Fushata ushtarake izraelite kundër Hezbollahut ka krijuar një efekt zinxhir që rrezikon të prishë çdo përpjekje për një marrëveshje më të gjerë SHBA–Iran.
Në këtë kontekst, marrëdhënia mes presidentit Donald Trump dhe kryeministrit Benjamin Netanyahu shfaqet si një element kyç për të kuptuar nëse Uashingtoni është realisht në kontroll apo thjesht po reagon ndaj zhvillimeve.
Në komunikimet e fundit mes dy liderëve, sipas burimeve diplomatike, kanë dalë në pah tensione të konsiderueshme. SHBA shpreh shqetësim se veprimet e Izraelit në Liban po e komplikojnë në mënyrë të drejtpërdrejtë procesin e negociatave me Teheranin, i cili tashmë është i brishtë dhe i varur nga çdo zhvillim në terren.
Kjo e vendos Uashingtonin në një pozitë ku duhet të balancojë mes mbështetjes për një aleat strategjik dhe nevojës për një marrëveshje rajonale më të gjerë.
Për Iranin, çdo progres diplomatik është i kushtëzuar nga ndalimi i sulmeve ndaj Hezbollahut, një nga instrumentet kryesore të ndikimit të tij rajonal. Pa qetësim në Liban, Teherani nuk ka motiv të avancojë në çështje si programi bërthamor apo balanca ushtarake në rajon.
Nga ana tjetër, për Netanyahun, vazhdimi i presionit ushtarak në Liban shërben si mjet për të ruajtur avantazhin strategjik të Izraelit dhe për të ndikuar indirekt mbi kushtet e negociatave.
Kjo krijon një situatë ku SHBA ndodhet mes dy logjikash të ndryshme: diplomacisë së negociatave dhe logjikës së përshkallëzimit ushtarak në terren.
Administrata amerikane alternon deklarata optimiste me paralajmërime, por pa një strategji të qartë dhe të unifikuar për të kontrolluar dinamikën në rajon. Si rezultat, lind pyetja nëse Uashingtoni po udhëheq procesin apo po përshtatet me veprimet e aleatit të tij izraelit.
Në teori, Shtetet e Bashkuara kanë instrumente të fuqishme për të ndikuar mbi Izraelin, përfshirë mbështetjen ushtarake dhe politike. Por përdorimi i këtyre mjeteve mbetet i kufizuar nga natyra strategjike e marrëdhënies dypalëshe, duke e bërë çdo presion të drejtpërdrejtë një hap me kosto të lartë politike.
Kjo krijon një paradoks të qartë: një aleat i varur nga SHBA, por njëkohësisht me hapësirë të konsiderueshme për të ndikuar mbi vendimmarrjen rajonale.
Në këtë hapësirë të ngushtë manovrimi, Netanyahu arrin të ndikojë në mënyrë të tërthortë mbi ritmin e diplomacisë amerikane. Operacionet në Liban nuk kanë vetëm dimension ushtarak, por edhe efekt politik, duke e bërë më të vështirë çdo afrim me Iranin.
Kështu, SHBA gjendet shpesh në pozicion reaktiv, duke u përpjekur të menaxhojë pasoja të vendimeve të marra nga një aleat strategjik. Ndërkohë, Irani përfiton nga ky ngërç, duke fituar kohë dhe duke forcuar pozitat e tij përmes aleatëve rajonalë.
Zgjerimi i ndikimit të tij përmes grupeve si Houthit në Detin e Kuq e bën edhe më komplekse përpjekjen amerikane për të krijuar një front të qëndrueshëm diplomatik në Lindjen e Mesme.
Historia e konflikteve në Liban tregon se ndërhyrjet ushtarake rrallë kanë sjellë zgjidhje afatgjata. Nga operacioni i vitit 1978, te pushtimi i vitit 1982 dhe lufta e vitit 2006, çdo cikël dhune ka prodhuar pasoja të reja dhe ka forcuar aktorë jo-shtetërorë si Hezbollah. Kjo e bën edhe më të rrezikshëm çdo përshkallëzim të ri.
Në fund, marrëdhënia Trump-Netanyahu shfaqet si një ekuilibër i brishtë mes aleancës dhe varësisë politike. Pyetja nuk është vetëm nëse ata janë aleatë, por nëse njëri prej tyre ka filluar të përcaktojë kufijtë e veprimit të tjetrit.
Në këtë kuptim, kjo marrëdhënie po tregon gjithnjë e më shumë se një aleancë e fortë mund të shndërrohet në burim kufizimesh strategjike për vetë Uashingtonin. \tesheshi.com\
