Nga: Ahmed Mansur
Negociatat në luftëra dhe kriza janë një shkencë dhe art që kërkon aftësi të veçanta, karta të forta presioni, nerva çeliku, menaxhim dhe vullnet, si dhe një aftësi të madhe për durim, qëndrueshmëri, manovrim dhe presion të vazhdueshëm derisa njëra palë të dorëzohet e para. Kjo është ajo që po shohim sot mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit.
Nëse duam të kuptojmë se si amerikanët i menaxhojnë negociatat me kundërshtarët e tyre, ekzistojnë dy modele të veçanta:
Modeli i parë janë negociatat me vietnamezët në Paris, të cilat konsiderohen ndër më të gjatat dhe më komplekset në historinë moderne diplomatike. Ato zgjatën rreth pesë vite (nga 1968 deri në 1973), me 202 seanca publike dhe 36 sekrete, dhe përfunduan me marrëveshjen e 27 janarit 1973. Pas tyre erdhi skena e largimit të madh nga Sajgoni. Për vështirësinë e tyre ka shkruar në kujtimet e tij Henri Kisinger, i cili udhëhoqi negociatat përballë një kundërshtari të fortë si Le Duk To.
Modeli i dytë janë negociatat me lëvizjen talebane në Afganistan. Përgatitjet nisën në vitin 2013, negociatat zyrtare në 2018 dhe marrëveshja e Dohas u nënshkrua më 29 shkurt 2020. Më pas bota pa largimin e madh nga Kabuli.
Këto modele tregojnë se negociatat janë një rrugë e gjatë plot pengesa dhe komplikime—por janë të pashmangshme, pavarësisht sa zgjat lufta. Ato nuk mund të përfundojnë me një takim të vetëm, pasi nuk varen nga një palë e vetme, por nga dy palë që secila kërkon të maksimizojë përfitimet e saj. Në shumë raste, ky proces mund të zgjasë me vite.
